Where to Start on the Path? / Nên Bắt Đầu Từ Đâu Trên Đạo Lộ?

This is a very important post. Please read the post through without clicking on any link first, in order to get the main idea that I am trying to convey. You may want to re-read the post several times, clicking on the links to find out more as you digest the key points. Actually, this is true of all the posts: It is better to read through a given post first to get the main idea, and then to look into the details provided by the links as needed.

Đây là một bài viết rất quan trọng. Trước tiên, vui lòng đọc hết bài viết mà không nhấp vào bất kỳ liên kết nào để nắm được ý chính mà tôi đang cố gắng truyền đạt. Bạn có thể muốn đọc lại bài viết nhiều lần và nhấp vào các liên kết để tìm hiểu thêm trong khi dần lĩnh hội những điểm then chốt. Thực ra, điều này đúng với tất cả các bài viết: tốt hơn hết là trước tiên hãy đọc hết một bài viết nhất định để nắm được ý chính, sau đó mới tìm hiểu các chi tiết được cung cấp qua những liên kết khi cần thiết.

  • Anyone reading this website has been exposed to Buddha Dhamma in the past; by “past” I mean beginning-less time. Each of us have been “living” and “dying” innumerable times, in most of the 31 realms of existence; see, “The Grand Unified Theory of Dhamma.” Even though a Buddha appears in the world after very long times, there have been innumerable Buddhas too. Some of you may not believe this, and that is fine. It may make sense later on.

Bất kỳ ai đang đọc trang web này đều đã từng tiếp xúc với Dhamma của Đức Phật trong quá khứ; “quá khứ” ở đây có nghĩa là thời gian vô thủy. Mỗi người trong chúng ta đã “sống” và “chết” vô số lần trong phần lớn 31 cõi tồn tại; xem “The Grand Unified Theory of Dhamma.” Mặc dù phải trải qua những khoảng thời gian rất dài mới có một vị Phật xuất hiện trên thế gian, cũng đã từng có vô số vị Phật. Một số bạn có thể không tin điều này, và điều đó không sao cả. Sau này, điều đó có thể trở nên hợp lý.

Each of us has listened to a Buddha delivering a discourse, attained the highest jhānā, and also been born in the animal and niraya (the lowest realm) too. Our character and habits may have changed from “good” to “bad” many times over. Infinite time is very hard to grasp with the mind; see, “Sansāric Time Scale,” and “Infinity – How Big is it?.” Also, you may want to read the excellent book, “The Beginning of Infinity” by David Deutsch (2011) IF you are interested in a “scientific opinion”; actually, the descriptions are very similar in both cases in the sense that many things that sound implausible are not scientifically implausible, and in fact are necessary to explain the scientific data.

Mỗi người trong chúng ta đều đã từng lắng nghe một vị Phật thuyết giảng, đạt các jhānā cao nhất, đồng thời cũng từng sinh vào cõi động vật và niraya, tức cõi thấp nhất. Tính cách và thói quen của chúng ta có thể đã thay đổi từ “tốt” sang “xấu” rất nhiều lần. Tâm rất khó lĩnh hội được thời gian vô tận; xem “Sansāric Time Scale,” và “Infinity – How Big is it?.” Ngoài ra, bạn có thể muốn đọc cuốn sách xuất sắc “The Beginning of Infinity” của David Deutsch (2011) NẾU quan tâm đến một “quan điểm khoa học”; thực ra, những mô tả trong cả hai trường hợp rất tương đồng theo nghĩa nhiều điều nghe có vẻ khó tin lại không hề bất khả tín xét về mặt khoa học, mà trên thực tế còn cần thiết để giải thích các dữ liệu khoa học.

  • As in this life, it is easy to remember relatively recent events in the sansāric journey. Those who can remember past lives remember only the past one or few lives; see, “Evidence for Rebirth.” The “habits” and “tendencies” that we have are the ones that we have had in the recent rebirths.

Cũng như trong đời này, chúng ta dễ nhớ những sự kiện tương đối gần đây trong hành trình sansāra. Những người có thể nhớ lại các kiếp trước thường chỉ nhớ một hoặc vài kiếp gần nhất; xem “Evidence for Rebirth.” Những “thói quen” và “khuynh hướng” hiện có của chúng ta là những gì chúng ta đã có trong các lần tái sinh gần đây.

  • Therefore, for some people, it may be easier to get into a jhāna (or to have a good meditative experience) just because they have had that experience in more recent lives; for another person, it may be harder just because that person may not have had that experience for very many births in the recent past.

Vì vậy, đối với một số người, việc nhập jhāna hoặc có được một trải nghiệm thiền tốt có thể dễ dàng hơn đơn giản vì họ đã từng có trải nghiệm ấy trong những kiếp sống tương đối gần đây; còn đối với một người khác, việc đó có thể khó khăn hơn chỉ vì người ấy đã không có trải nghiệm như vậy trong rất nhiều lần tái sinh gần đây.

One should not be discouraged if one’s understanding of Dhamma or “meditation experience” seems to be different from what one hears from others. The important thing is to first determine where one is in the relative scale of things and start at the right place. Most times there is no correlation between this evaluation and one’s “book knowledge” either.

Một người không nên nản lòng nếu sự hiểu biết của mình về Dhamma hoặc “trải nghiệm thiền” có vẻ khác với những gì mình nghe từ người khác. Điều quan trọng trước tiên là xác định vị trí tương đối của mình và bắt đầu từ điểm thích hợp. Trong phần lớn trường hợp, sự đánh giá này cũng không có mối tương quan với “kiến thức sách vở” của một người.

One could use the basic guidelines provided by the Buddha. There are five stages starting with dana and ending with nekkhamma:

Một người có thể sử dụng những hướng dẫn căn bản do Đức Phật đưa ra. Có năm giai đoạn, bắt đầu với dana và kết thúc bằng nekkhamma:

  • Dana (giving, generosity, caring for others’ well-being).

Dana (cho đi, rộng lượng, quan tâm đến sự an ổn của người khác).

  • Sīla (moral conduct).

Sīla (hành vi đạo đức).

  • Sagga (literally heaven, but meaning calm and peaceful mind).

Sagga (theo nghĩa đen là thiên giới, nhưng ở đây có nghĩa là một tâm an tịnh và thanh thản).

  • Ädeenava (seeing the fruitlessness and the danger of the 31 realms or the rebirth process).

Ädeenava (nhận thấy tính vô ích và những nguy hiểm của 31 cõi hoặc của tiến trình tái sinh).

  • Nekkhamma (losing attachment to “things” in the 31 realms, and working diligently towards Nibbāna), which in turn leads to nissarana (stop this suffering-filled rebirth process) and thus Nibbāna.

Nekkhamma (dần mất đi sự chấp trước vào “các sự vật” trong 31 cõi và tinh tấn hướng đến Nibbāna), từ đó dẫn đến nissarana, tức chấm dứt tiến trình tái sinh đầy đau khổ này, và nhờ đó đạt Nibbāna.

These are not clear-cut steps, but are guidelines.

Đây không phải là những bước có ranh giới hoàn toàn rõ ràng mà là các nguyên tắc hướng dẫn.

  1. Most people, irrespective of the religion, are generous and enjoy giving. Just like sīla below, dana induces happiness in oneself.

Phần lớn mọi người, bất kể thuộc tôn giáo nào, đều rộng lượng và cảm thấy vui khi cho đi. Cũng như sīla được trình bày dưới đây, dana làm phát sinh hạnh phúc trong chính người thực hành.

  1. In Pāli it is sīla (pronounced “seela”); in Sinhala it is “seelaya” (“sisil” means cooling down and “laya” means heart, so cooled heart), and thus is a bit more explanatory.

Trong Pāli, từ này là sīla, phát âm là “seela”; trong tiếng Sinhala, từ này là “seelaya” — “sisil” có nghĩa là mát lạnh và “laya” có nghĩa là trái tim, nên mang nghĩa một trái tim đã nguội lạnh — vì vậy cách gọi này có phần giải thích rõ hơn.

  • Any act that makes one’s heart cool down is an act of sīla, i.e., it is moral conduct.

Bất kỳ hành động nào làm cho trái tim một người mát lạnh đều là một hành động thuộc sīla, tức hành vi đạo đức.

  • When we act with compassion, say give a meal to someone hungry or help out an elderly person to cross the street, it makes our heart cool down. On the other hand, when we do something immoral or inappropriate, our heart gets agitated and the heart rate goes up, and the whole body heats up; also see, “How to Taste Nibbāna.”

Khi hành động với lòng trắc ẩn, chẳng hạn trao một bữa ăn cho người đang đói hoặc giúp một người lớn tuổi qua đường, trái tim của chúng ta sẽ mát lạnh. Trái lại, khi làm một việc bất thiện hoặc không thích hợp, tâm chúng ta trở nên kích động, nhịp tim tăng lên và toàn thân nóng lên; ngoài ra, xem “How to Taste Nibbāna.”

Chính lòng trắc ẩn ấy, khi được mở rộng đến những chúng sinh khác, tạo nên nền tảng của năm giới: tránh mọi hành động gây tổn hại cho bất kỳ chúng sinh nào; xem “The Five Precepts – What the Buddha Meant by Them.”

  • The humans are at a much higher “consciousness level” compared to animals, so we need to pay special attention not to even hurt the feelings of another human being; see, “How to Evaluate Weights of Different Kamma.” It is a good habit also to cultivate metta (loving kindness) to all beings; see, “Kamma, Debt, and Meditation.”

Con người có “mức độ ý thức” cao hơn rất nhiều so với động vật, vì vậy chúng ta cần đặc biệt chú ý để không làm tổn thương ngay cả cảm xúc của một người khác; xem “How to Evaluate Weights of Different Kamma.” Vun bồi metta, tức lòng từ ái, đối với tất cả chúng sinh cũng là một thói quen tốt; xem “Kamma, Debt, and Meditation.”

  1. When one gets to the Sagga stage, it is relatively easy to calm the mind. One starts feeling the nirāmisa sukha (see, “Three Kinds of Happiness – What is Nirāmisa Sukha?”) or the happiness of “cooling down” by voluntarily “giving up” (and sharing with others) things that one used to be quite possessive of. It is very subtle. One cannot just start giving everything that one owns; that will only lead to paṭigha or internal friction. In addition, one has responsibilities and debts to pay; see, “Kamma, Debt, and Meditation.”

Khi đạt đến giai đoạn Sagga, một người tương đối dễ làm tâm lắng dịu. Người ấy bắt đầu cảm nhận nirāmisa sukha — xem “Three Kinds of Happiness – What is Nirāmisa Sukha?” — hay niềm hạnh phúc do sự “mát lạnh” mang lại, bằng cách tự nguyện “từ bỏ” và chia sẻ với người khác những thứ mà trước đây mình rất muốn chiếm hữu. Điều này rất tinh tế. Một người không thể đơn giản bắt đầu đem cho tất cả những gì mình sở hữu; điều đó chỉ dẫn đến paṭigha, tức sự xung đột nội tâm. Ngoài ra, người ấy còn có những trách nhiệm và các khoản nợ phải thanh toán; xem “Kamma, Debt, and Meditation.”

  • Different people get “agitated” due to different “triggers.” This is because we have very different sansāric habits: things we really like and things we really dislike; there are several posts on these habits and “āsavas.” It is a good idea to make a self-assessment, figure out the “bad triggers” and make an effort to remove them.

Những người khác nhau trở nên “kích động” do những “tác nhân khơi gợi” khác nhau. Đó là vì chúng ta có những thói quen sansāra rất khác biệt: những điều mình thực sự ưa thích và những điều mình thực sự không ưa. Có một số bài viết về các thói quen này và “āsava”. Tự đánh giá bản thân, nhận diện những “tác nhân khơi gợi bất thiện” và nỗ lực loại bỏ chúng là một việc nên làm.

  • For example, if one has an “explosive temper” it is a good idea to make an effort to restrain oneself and also to do metta bhāvanā. It is important to realize that the anger is within oneself; it is not in an outside person or thing. I could get mad by thinking about person A, but there are many other people who have loving thoughts about the same person A. Same with greed, it is inside of us, not outside. These all originate from our sansāric likes and dislikes.

Chẳng hạn, nếu một người có tính khí “dễ nổi nóng dữ dội”, người ấy nên cố gắng tự kiềm chế và đồng thời thực hành metta bhāvanā. Điều quan trọng là nhận ra rằng sự tức giận nằm bên trong chính mình; nó không nằm trong một người hay sự vật bên ngoài. Tôi có thể nổi giận khi nghĩ đến người A, nhưng nhiều người khác lại có những ý nghĩ yêu thương đối với chính người A ấy. Lòng tham cũng tương tự: nó nằm bên trong chúng ta, chứ không phải ở bên ngoài. Tất cả những điều này đều bắt nguồn từ những điều ưa thích và không ưa thích mang tính sansāra của chúng ta.

  1. While it is hard for some to even start thinking about the “bigger picture” of the 31 realms, and the possible suffering in future rebirths, some others may have thought about this “in the recent past in the sansāric rebirths”, and thus may be motivated to explore more.

Trong khi đối với một số người, ngay cả việc bắt đầu nghĩ về “bức tranh toàn cảnh” của 31 cõi và khả năng đau khổ trong các lần tái sinh tương lai cũng đã khó, thì một số người khác có thể đã từng suy nghĩ về điều này “trong quá khứ gần đây của các lần tái sinh sansāra”, và vì vậy có thể có động lực để tìm hiểu thêm.

  1. The last stage is for those who have “seen the big picture” and the dangers of staying “in this world of 31 realms”, or at least have some inkling of it. When one starts feeling the nirāmisa sukha strongly, and also start seeing the suffering to come in the lower realms, giving up the rebirth process becomes an urgent need, instead of being anxious about “giving up rebirth.” Again, this cannot be forced. One will feel it when one’s mind is ready.

Giai đoạn cuối cùng dành cho những người đã “thấy được bức tranh toàn cảnh” và những nguy hiểm của việc tiếp tục ở lại “trong thế giới gồm 31 cõi này”, hoặc ít nhất có một sự cảm nhận mơ hồ nào đó về điều ấy. Khi một người bắt đầu cảm nhận nirāmisa sukha một cách mạnh mẽ, đồng thời bắt đầu thấy đau khổ sẽ đến trong các cõi thấp, việc từ bỏ tiến trình tái sinh trở thành một nhu cầu cấp thiết, thay vì lo lắng về việc “từ bỏ tái sinh”. Một lần nữa, điều này không thể bị cưỡng ép. Người ấy sẽ cảm nhận được điều đó khi tâm đã sẵn sàng.

  • This website has posts that could be helpful in any of the above categories. One needs to look around and find the suitable topics; even though I have tried to put posts into different categories, there may be posts suitable for anyone in any category.

Trang web này có các bài viết có thể hữu ích cho bất kỳ nhóm nào trong các nhóm nêu trên. Một người cần tự tìm hiểu và tìm ra những chủ đề phù hợp; mặc dù tôi đã cố gắng sắp xếp các bài viết vào những chuyên mục khác nhau, vẫn có thể có những bài viết phù hợp với bất kỳ ai thuộc bất kỳ nhóm nào.

  • My intention is to add material at all different levels, mainly up to the Sotāpanna stage of Nibbāna. I hope that will help a wide spectrum of people and also illustrate that Buddha Dhamma describes the ultimate natural laws not only about our human world, but of all existence. Buddha Dhamma is not just a philosophical theory; one can actually experience the improvement in one’s quality of life as one follows the Path.

Ý định của tôi là bổ sung tài liệu ở nhiều cấp độ khác nhau, chủ yếu đến giai đoạn Sotāpanna của Nibbāna. Tôi hy vọng điều đó sẽ giúp ích cho nhiều nhóm người khác nhau và cũng minh họa rằng Dhamma của Đức Phật mô tả các quy luật tự nhiên tối hậu không chỉ về thế giới loài người của chúng ta, mà về toàn bộ sự tồn tại. Dhamma của Đức Phật không chỉ là một lý thuyết triết học; một người có thể thật sự trải nghiệm sự cải thiện trong chất lượng đời sống của mình khi đi theo Đạo lộ.

September 13, 2016: I recently started a new section, “Living Dhamma” detailing a step-by-step process on how to get started on the Path. One could get started even without belief in rebirth or the existence of 31 realms. There we start by looking at the (hidden) suffering experienced in this life and how to eliminate it.

Ngày 13/9/2016: Gần đây, tôi đã bắt đầu một phần mới, “Living Dhamma”, trình bày chi tiết một tiến trình từng bước về cách bắt đầu đi trên Đạo lộ. Một người có thể bắt đầu ngay cả khi chưa tin vào sự tái sinh hoặc sự tồn tại của 31 cõi. Ở đó, chúng ta bắt đầu bằng cách xem xét đau khổ tiềm ẩn được trải nghiệm trong đời này và cách loại bỏ nó.