Sammā Diṭṭhi – Realization, Not Memorization / Sammā Diṭṭhi – Sự Chứng Ngộ, Không Phải Sự Ghi Nhớ

May 13, 2018; revised June 20, 2020; September 4, 2022; January 19, 2023; July 7, 2024

Ngày 13/05/2018; sửa đổi ngày 20/06/2020; ngày 04/09/2022; ngày 19/01/2023; ngày 07/07/2024

Sammā Diṭṭhi Is the Realization of the Origin of Suffering

Sammā Diṭṭhi là Sự Nhận Ra Nguồn Gốc Của Khổ Đau

  1. Sammā Diṭṭhi (or comprehension of the Four Noble Truths/Paṭicca Samuppāda/Tilakkhaṇa) is the necessary first step to start on the Noble Eightfold Path. If one has gained Sammā Diṭṭhi (i.e., if one is a Sotāpanna/Sotāpanna Anugāmi), one would have understood the Four Noble Truths and can “see” (not with eyes, but with paññā) the path to Nibbāna. See “Paṭicca Samuppāda, Tilakkhaṇa, Four Noble Truths.”

Sammā Diṭṭhi (hay sự thấu hiểu Tứ Thánh Đế/Paṭicca Samuppāda/Tilakkhaṇa) là bước đầu tiên cần thiết để bắt đầu đi trên Bát Thánh Đạo. Nếu một người đã đạt được Sammā Diṭṭhi (tức là người ấy là một Sotāpanna/Sotāpanna Anugāmi), thì người ấy đã hiểu Tứ Thánh Đế và có thể “thấy” (không phải bằng mắt mà bằng paññā) con đường dẫn đến Nibbāna. Xem “Paṭicca Samuppāda, Tilakkhaṇa, Four Noble Truths.”

  • One has “seen” that there would be much suffering in future lives (especially in the apāyā), if one gets too attached to worldly things by assuming that they can provide lasting happiness (this is the comprehension of the anicca nature).

Một người đã “thấy” rằng sẽ có rất nhiều khổ đau trong những đời tương lai (đặc biệt là trong apāyā) nếu quá dính mắc vào những thứ thuộc thế gian vì cho rằng chúng có thể mang lại hạnh phúc lâu dài (đây là sự thấu hiểu bản chất anicca).

  • The reason for such future suffering is immoral actions, speech, and conscious thinking (kāya and vacī saṅkhāra done with ignorance or avijjā). This is why the first step in Paṭicca Samuppāda is “avijjā paccayā saṅkhāra.”

Nguyên nhân của khổ đau trong tương lai như vậy là những hành động, lời nói và suy nghĩ có chủ ý bất thiện (kāya và vacī saṅkhāra được thực hiện với vô minh hay avijjā). Đây là lý do bước đầu tiên trong Paṭicca Samuppāda là “avijjā paccayā saṅkhāra”.

  • By controlling one’s kāya and vacī saṅkhāra or staying away from dasa akusala, one can prevent future suffering from arising.

Bằng cách kiểm soát kāya và vacī saṅkhāra của mình, hay tránh xa dasa akusala, một người có thể ngăn khổ đau trong tương lai phát sinh.

  • The way to accomplish that is through the Noble Eightfold Path.

Cách để thực hiện điều đó là thông qua Bát Thánh Đạo.

Those are the Four Noble Truths. However, the path to Nibbāna remains elusive until one comprehends the root causes of future suffering.

Đó là Tứ Thánh Đế. Tuy nhiên, con đường dẫn đến Nibbāna vẫn khó nắm bắt cho đến khi một người thấu hiểu những nguyên nhân gốc rễ của khổ đau trong tương lai.

Root Causes are Rāga, Dosa, Moha (Avijjā)

Các Nguyên Nhân Gốc Rễ là Rāga, Dosa, Moha (Avijjā)

  1. We can analyze it differently by first discussing Nibbāna and Sotāpanna.

Chúng ta có thể phân tích vấn đề theo một cách khác bằng cách trước tiên thảo luận về Nibbāna và Sotāpanna.

“WebLink: suttacentral: Nibbānapañhā Sutta (SN 38.1)” mô tả rõ Nibbāna là: “..ragakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo — idaṁ vuccati nibbānanti.” Điều đó có nghĩa là Nibbāna đạt được bằng cách loại bỏ tham, sân/hận và vô minh khỏi tâm của một người.

  • But rāga, dosa, and moha are not always present in mind. They remain hidden as anusaya.

Nhưng rāga, dosa và moha không phải lúc nào cũng hiện diện trong tâm. Chúng vẫn ẩn sâu dưới dạng anusaya.

  • The step-by-step procedure to attain Nibbāna involves four steps, which remove seven types of anusaya or mental fermentations that contaminate a mind. That will lead to the stopping of the four types of āsava; see “The Way to Nibbāna – Removal of Āsavā.” [Diṭṭhāsava, kāmāsava, bhavāsava, and avijjāsava.]

Tiến trình từng bước để đạt Nibbāna gồm bốn bậc, qua đó loại bỏ bảy loại anusaya, tức những ô nhiễm tâm tiềm ẩn làm nhiễm ô tâm. Điều đó sẽ dẫn đến sự chấm dứt bốn loại āsava; xem “The Way to Nibbāna – Removal of Āsavā.” [Diṭṭhāsava, kāmāsava, bhavāsava và avijjāsava.]

  1. It is essential to understand what anusaya or mental fermentations are, how they accumulate, and how they lead to grasping new bhava at the moment of cuti.

Điều thiết yếu là phải hiểu anusaya, hay những ô nhiễm tâm tiềm ẩn, là gì, chúng tích tụ như thế nào và chúng dẫn đến việc nắm giữ một bhava mới vào thời điểm cuti ra sao.

  • Let us take an example. When one keeps doing immoral things based on greed (hurting others, stealing, sexually misbehaving, etc., to satisfy that greed), then one’s mind accumulates “anusaya of greedy type.” “Mental fermentations” is a good translation for anusaya; the longer one keeps them, the harder it becomes to remove them.

Hãy lấy một ví dụ. Khi một người liên tục thực hiện những việc bất thiện do lòng tham thúc đẩy (làm tổn hại người khác, trộm cắp, có hành vi tình dục sai trái, v.v. để thỏa mãn lòng tham đó), thì tâm người ấy sẽ tích tụ “anusaya thuộc loại tham”. “Những ô nhiễm tâm tích tụ ngầm” là một cách dịch phù hợp cho anusaya; chúng được duy trì càng lâu thì càng khó loại bỏ.

  • Another way to say that is to say one is cultivating “greedy gati.”

Một cách diễn đạt khác là nói rằng một người đang nuôi dưỡng “gati tham lam”.

  • This can be compared to adding rotten things to a pool of water. Contamination gets worse with time. Still, the dirt may settle down at the bottom of the pool, and the water may look relatively clean.

Điều này có thể được ví như việc bỏ những thứ mục nát vào một hồ nước. Sự ô nhiễm sẽ trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian. Tuy nhiên, chất bẩn có thể lắng xuống đáy hồ, khiến nước trông có vẻ tương đối sạch.

  • However, when the water is disturbed, say by stirring it with a long stick, some contaminants will come to the surface; that is anusaya. How much comes to the surface (as āsava or cravings/temptations) depends on how hard the water is stirred, i.e., how strong the sensory input is. Furthermore, even a slight stirring can bring dirt up to the surface if there is a lot of dirt.

Tuy nhiên, khi nước bị khuấy động, chẳng hạn như dùng một cây gậy dài khuấy lên, một phần chất ô nhiễm sẽ nổi lên bề mặt; đó là anusaya. Lượng chất ô nhiễm nổi lên bề mặt (dưới dạng āsava hay những ham muốn/cám dỗ) phụ thuộc vào mức độ khuấy mạnh của nước, tức là mức độ mạnh của tác động giác quan. Hơn nữa, nếu có quá nhiều chất bẩn, thì chỉ cần khuấy nhẹ cũng có thể khiến chất bẩn nổi lên bề mặt.

  1. Anusaya, or mental fermentations, are like mud at the bottom of the pool. When a mind has built up a lot of anusaya accumulating deep inside, it is easier for them to come to the surface (i.e., for cravings to come to the mind) when one receives a corresponding sensory input (seeing an attractive person, for example). This is āsava or cravings. So, how one automatically responds in a given situation depends on those three parameters (gati, anusaya, āsava), which are interconnected: “Āsava, Anusaya, and Gati (Gathi).”

Anusaya, hay những ô nhiễm tâm tích tụ ngầm, giống như bùn ở đáy hồ. Khi một tâm đã tích tụ rất nhiều anusaya sâu bên trong, chúng sẽ dễ trồi lên bề mặt hơn (tức là các ham muốn dễ xuất hiện trong tâm hơn) khi người ấy nhận được một tác động giác quan tương ứng (chẳng hạn nhìn thấy một người hấp dẫn). Đó là āsava hay những ham muốn. Vì vậy, cách một người tự động phản ứng trong một tình huống nhất định phụ thuộc vào ba yếu tố này (gati, anusaya, āsava), và chúng có mối liên hệ với nhau: “Āsava, Anusaya, and Gati (Gathi).”

  • Removal of the seven types of anusaya [diṭṭhi, vicikicchā, kāma rāga, paṭigha, bhava rāga, māna, avijjā] (the same as removing corresponding gati) leads to the stopping of the four types of āsava; see “Conditions for the Four Stages of Nibbāna.”

Việc loại bỏ bảy loại anusaya [diṭṭhi, vicikicchā, kāma rāga, paṭigha, bhava rāga, māna, avijjā] (cũng tương đương với việc loại bỏ các gati tương ứng) sẽ dẫn đến sự chấm dứt bốn loại āsava; xem “Conditions for the Four Stages of Nibbāna.”

First to Remove – Diṭṭhi Anusaya

Điều Cần Loại Bỏ Trước Tiên – Diṭṭhi Anusaya

  1. The most important of the seven anusaya [kāmarāga, bhavarāga, paṭigha, māna, diṭṭhi, vicikicchā, avijjā] is the diṭṭhi anusaya. All other anusayā are influenced by the wrong views one has. With the removal of diṭṭhi anusaya at the Sotāpanna stage, 99+% of all “mental junk” or “mental fermentations” disappear from the mind.

Quan trọng nhất trong bảy loại anusaya [kāmarāga, bhavarāga, paṭigha, māna, diṭṭhi, vicikicchā, avijjā] là diṭṭhi anusaya. Tất cả các anusayā khác đều chịu ảnh hưởng bởi những tà kiến mà một người đang có. Khi diṭṭhi anusaya được loại bỏ ở bậc Sotāpanna, hơn 99% toàn bộ “rác tâm” hay “những ô nhiễm tâm tích tụ ngầm” sẽ biến mất khỏi tâm.

  • This is why the Buddha said that a Sotāpanna had removed defilements comparable to the soil on the whole of Earth. The remaining defilements due to all other types of anusaya are equivalent to the amount of soil picked up by one’s thumb.

Đây là lý do Đức Phật nói rằng một Sotāpanna đã loại bỏ lượng ô nhiễm có thể ví với toàn bộ đất trên Trái Đất. Những ô nhiễm còn lại do tất cả các loại anusaya khác chỉ tương đương với lượng đất có thể nhặt lên bằng đầu ngón tay cái.

  • Therefore, one needs to get a clear idea of what Nibbāna means and to see why that necessarily means getting out of the rebirth process. The rebirth process is filled with so much suffering in the apāyā. The Buddha said that any given living being spends most of the rebirth process in the apāyā.

Vì vậy, một người cần hiểu rõ Nibbāna có nghĩa là gì và thấy được vì sao điều đó tất yếu có nghĩa là thoát khỏi tiến trình tái sinh. Tiến trình tái sinh chứa đầy khổ đau trong apāyā. Đức Phật nói rằng bất kỳ chúng sinh nào cũng trải qua phần lớn tiến trình tái sinh của mình trong apāyā.

  1. Therefore, the first and most crucial step towards attaining Nibbāna is to remove diṭṭhi anusaya that builds up over time due to wrong views, at which time three types of saṁyojana are also removed; see, “Conditions for the Four Stages of Nibbāna”:

Vì vậy, bước đầu tiên và quan trọng nhất để đạt Nibbāna là loại bỏ diṭṭhi anusaya đã tích tụ theo thời gian do các tà kiến; đồng thời, ba loại saṁyojana cũng được loại bỏ; xem “Conditions for the Four Stages of Nibbāna”:

  • The removal of diṭṭhi anusaya leads to the removal of diṭṭhāsava and also “vicikicchā anusaya.”

Việc loại bỏ diṭṭhi anusaya dẫn đến sự loại bỏ diṭṭhāsava và đồng thời cả “vicikicchā anusaya”.

  • Simultaneously, the three saṁyojana (sakkāya diṭṭhi, vicikicchā, sīlabbata parāmāsa) disappear.

Đồng thời, ba saṁyojana (sakkāya diṭṭhi, vicikicchā, sīlabbata parāmāsa) cũng biến mất.

  • They are all removed by the “right vision.” It is called “dassanena pahātabbā” or “removal via right vision.”

Tất cả chúng đều được loại bỏ nhờ “cái thấy đúng đắn”. Điều này được gọi là “dassanena pahātabbā”, hay “loại bỏ nhờ cái thấy đúng đắn”.

Unfruitful/Dangerous Nature of this World

Bản Chất Vô Ích/Nguy Hiểm Của Thế Gian Này

  1. The most challenging part of understanding is what is meant by the “right vision.” We have discussed at length on this website that it involves the comprehension of the unfruitful nature of this world or Tilakkhaṇa (anicca, dukkha, anatta): That one cannot achieve long-lasting happiness by pursuing enticing things in this world, that one will be subjected to suffering in the long run if one does that, and therefore, such an approach will lead to one becoming helpless (especially when one is reborn in the apāyā).

Phần khó hiểu nhất là “cái thấy đúng đắn” thực sự có nghĩa là gì. Chúng ta đã thảo luận rất nhiều trên trang web này rằng điều đó liên quan đến việc thấu hiểu bản chất vô ích của thế gian này, hay Tilakkhaṇa (anicca, dukkha, anatta): Một người không thể đạt được hạnh phúc lâu dài bằng cách theo đuổi những thứ hấp dẫn trong thế gian; nếu làm như vậy, về lâu dài người ấy sẽ phải chịu khổ đau, và do đó cách sống như vậy sẽ khiến người ấy rơi vào tình trạng bất lực (đặc biệt khi tái sinh trong apāyā).

  • That is the essential “right vision” that must REGISTER in one’s mind. The truth of that needs to be accepted by the mind.

Đó là “cái thấy đúng đắn” cốt lõi phải thực sự ĐƯỢC GHI NHẬN trong tâm của một người. Tâm phải thực sự chấp nhận chân lý ấy.

  • Just reading about this and memorizing it is not enough.

Chỉ đọc về điều này và ghi nhớ nó là chưa đủ.

Seeing the Validity of the Rebirth Process – Essential Part of Sammā Diṭṭhi

Thấy Được Tính Xác Thực Của Tiến Trình Tái Sinh – Phần Thiết yếu của Sammā Diṭṭhi

  1. Let us take an example to illustrate this point. Some people do not believe in rebirth. That is a “wrong diṭṭhi” or “wrong vision,” according to the Buddha. But if one’s mind does not see that rebirth must be valid, just reading about it will not change that impression in that mind.

Hãy lấy một ví dụ để minh họa điểm này. Một số người không tin vào tái sinh. Theo Đức Phật, đó là một “diṭṭhi sai lầm” hay một “cái thấy sai lầm”. Nhưng nếu tâm của một người chưa thấy được rằng tái sinh nhất định phải là có thật, thì việc chỉ đọc về điều đó sẽ không thay đổi được nhận thức ấy trong tâm.

  • One should look at the evidence for rebirth with an open mind; see “Evidence for Rebirth.” One should contemplate that nothing happens without causes, i.e., kammā will have vipāka. That, in turn, leads to the conclusion that rebirth must be valid.

Một người nên xem xét những bằng chứng về tái sinh với tâm cởi mở; xem “Evidence for Rebirth”. Người ấy nên quán xét rằng không có điều gì xảy ra mà không có nguyên nhân, tức là kammā sẽ có vipāka. Điều đó, đến lượt nó, dẫn đến kết luận rằng tái sinh nhất định phải là có thật.

Đây là lý do việc loại bỏ mười loại micchā diṭṭhi NHẤT ĐỊNH phải xảy ra trước khi một người có thể thấu hiểu Tilakkhaṇa và trở thành Sotāpanna. Xem “Buddhism without Rebirth and Nibbāna?”

  1. One issue that I do not quite understand is that some people do not believe in rebirth but want to attain the Sotāpanna stage and even the Arahant stage! Don’t they realize the contradiction?

Một điều mà tôi không hoàn toàn hiểu được là có một số người không tin vào tái sinh nhưng lại muốn đạt đến bậc Sotāpanna, thậm chí cả bậc Arahant! Họ không nhận ra sự mâu thuẫn đó sao?

  • One wants to attain the Sotāpanna stage to avoid births in the apāyā. So, if one does not believe in rebirth, why does one believe that it is possible to be born in the apāyā?

Một người muốn đạt đến bậc Sotāpanna để tránh tái sinh trong apāyā. Vì vậy, nếu một người không tin vào tái sinh, tại sao người ấy lại tin rằng có thể sinh vào apāyā?

  • We must also remember that even those who believe in rebirth have been in this rebirth for a time that has no traceable beginning. Therefore, we must have also held such wrong views in the past. It is not easy to get rid of these ten types of micchā diṭṭhi.

Chúng ta cũng phải nhớ rằng ngay cả những người tin vào tái sinh cũng đã ở trong tiến trình tái sinh này suốt một khoảng thời gian không thể truy tìm được điểm khởi đầu. Vì vậy, trong quá khứ, chúng ta hẳn cũng từng có những tà kiến như vậy. Không dễ để loại bỏ mười loại micchā diṭṭhi này.

Sammā Diṭṭhi – Correct Worldview

Sammā Diṭṭhi – Thế Giới Quan Đúng Đắn

  1. We still need more clarification on what happens when one truly comprehends Tilakkhaṇa.

Chúng ta vẫn cần làm rõ thêm điều gì xảy ra khi một người thực sự thấu hiểu Tilakkhaṇa.

  • I think one good analogy is if one is wearing — say, blue-tinted glasses — all the time, then no matter how hard one tries, one WILL see the world see white objects as blue and other objects also distorted to appear with different colors.

Tôi nghĩ một phép so sánh phù hợp là nếu một người luôn đeo — chẳng hạn — một chiếc kính có màu xanh lam, thì cho dù cố gắng đến đâu, người ấy vẫn SẼ nhìn thế giới theo cách méo lệch: các vật màu trắng sẽ được thấy thành màu xanh, và những vật khác cũng bị biến đổi để xuất hiện với những màu sắc khác.

  • Removing a diṭṭhi (or wrong vision) is like removing those tinted glasses. It happens when one’s mind comes to a certain stage of understanding. This is cultivating paññā (wisdom).

Loại bỏ một diṭṭhi (hay cái thấy sai lầm) giống như tháo bỏ chiếc kính màu đó. Điều này xảy ra khi tâm của một người đạt đến một mức độ hiểu biết nhất định. Đây chính là sự phát triển paññā (trí tuệ).

  • The only way to remove those “tinted glasses” is to contemplate Buddha’s teachings and engage in puñña/kusala kammā, providing the conditions for the mind to comprehend those teachings.

Cách duy nhất để tháo bỏ những “chiếc kính màu” đó là quán xét giáo pháp của Đức Phật và thực hành puñña/kusala kammā, qua đó tạo ra những điều kiện để tâm có thể thấu hiểu các giáo pháp ấy.

  1. A critical factor that most people disregard is how much of a difference it can make in one’s mindset when one stays away from dasa akusala and engages actively in kusala/puñña kammā. One’s mind becomes clear and sharp; one can comprehend more profound concepts easily; see “Kilesa – Relationship To Akusala, Kusala, And Puñña Kamma.”

Một yếu tố then chốt mà phần lớn mọi người thường bỏ qua là việc tránh xa dasa akusala và tích cực thực hành kusala/puñña kammā có thể tạo ra sự khác biệt lớn đến mức nào đối với trạng thái tâm của một người. Tâm trở nên trong sáng và sắc bén; người ấy có thể dễ dàng thấu hiểu những khái niệm sâu sắc hơn; xem “Kilesa – Relationship To Akusala, Kusala, And Puñña Kamma.”

Sau đó, một người sẽ có thể loại bỏ mười loại micchā diṭṭhi và chuyển sang Thánh Đạo bằng cách bắt đầu thấu hiểu Tilakkhaṇa; xem “Sīla, Samādhi, Paññā to Paññā, sīla, Samādhi.”

Việc thấu hiểu Tilakkhaṇa khác với việc học những môn học thông thường như hình học hay thậm chí toán học. Điều này có thể phức tạp hoặc tương đối dễ dàng hơn tùy thuộc vào mức độ “chuẩn bị” (dāna, sīla, bhāvanā) mà một người đã thực hiện trong đời này cũng như trong những đời trước; xem “Puñña Kamma – Dāna, Sīla, Bhāvanā” và “Kilesa – Relationship To Akusala, Kusala, And Puñña Kamma.”

Apāyagāmi Gati Removed with Sammā Diṭṭhi

Apāyagāmi Gati Được Loại Bỏ nhờ Sammā Diṭṭhi

  1. As we discussed above, the critical step in getting to the “right view” is for one’s mind to see the truth in the Buddha’s worldview: Our world is much more complex than what we experience with our senses, there are more realms of existence, suffering is worst in apāyā, and unless we get rid of “apāyagāmi gati” one can end up in the apāyā.

Như chúng ta đã thảo luận ở trên, bước then chốt để đạt đến “cái thấy đúng đắn” là tâm của một người phải thấy được chân lý trong thế giới quan của Đức Phật: Thế giới của chúng ta phức tạp hơn rất nhiều so với những gì chúng ta trải nghiệm bằng các giác quan; còn có nhiều cõi tồn tại khác; khổ đau nghiêm trọng nhất nằm trong apāyā; và nếu không loại bỏ “apāyagāmi gati”, một người có thể cuối cùng phải sinh vào apāyā.

  • Those “apāyagāmi gati” are closely related to diṭṭhāsava, which arise and accumulate due to ignorance of the Buddha’s worldview or the fundamental nature of the world (Tilakkhaṇa).

Những “apāyagāmi gati” ấy có liên hệ mật thiết với diṭṭhāsava, vốn sinh khởi và tích lũy do không hiểu thế giới quan của Đức Phật hay bản chất căn bản của thế giới (Tilakkhaṇa).

  • Furthermore, at the dying moment, the mind can grasp such an apāyagāmi sense input (ārammaṇa).

Hơn nữa, vào lúc lâm chung, tâm có thể chấp thủ một đối tượng giác quan (ārammaṇa) mang tính apāyagāmi như vậy.

  • As we have discussed, those things happen AUTOMATICALLY, based on one’s gati (āsava). That is a crucial point to understand. Unless one is a Sotāpanna, those possibilities cannot be ruled out.

Như chúng ta đã thảo luận, những điều ấy xảy ra MỘT CÁCH TỰ ĐỘNG, dựa trên gati (āsava) của mỗi người. Đây là điểm then chốt cần hiểu rõ. Chừng nào chưa trở thành một Sotāpanna, người ấy vẫn chưa thể loại trừ những khả năng đó.

  1. Another key issue related to this is the following: It does not matter how many bad kammā bīja have been accumulated. Instead, what is important is whether one’s mind will grasp bhava (upādāna) in a given realm. That depends only on the level of paññā (wisdom) one has cultivated and, THEREFORE, what kind of gati one has.

Một vấn đề then chốt khác liên quan đến điều này là: Số lượng kammā bīja bất thiện đã tích lũy không phải là yếu tố quyết định. Điều quan trọng là tâm của người ấy có chấp thủ bhava (upādāna) trong một cõi cụ thể hay không. Điều đó chỉ tùy thuộc vào mức độ paññā (trí tuệ) mà người ấy đã tu tập và, DO ĐÓ, vào loại gati mà người ấy có.

  • It DOES NOT matter how many kammā bīja suitable to give rebirth in the apāyā are there. If one has removed “apāyagāmi gati” by cultivating paññā to the Sotāpanna stage, then one’s mind would not grasp such bhava.

Có bao nhiêu kammā bīja có khả năng dẫn đến tái sinh vào apāyā KHÔNG PHẢI là yếu tố quyết định. Nếu một người đã loại bỏ “apāyagāmi gati” bằng cách tu tập paññā đến giai đoạn Sotāpanna, thì tâm của người ấy sẽ không chấp thủ những bhava như vậy.

  • If one’s mind has removed all gati that can lead to rebirth in any realm, then one’s mind would not be able to grasp any bhava, and thus one would attain Parinibbāna at the dying moment.

Nếu tâm của một người đã loại bỏ mọi gati có thể dẫn đến tái sinh vào bất kỳ cõi nào, thì tâm ấy sẽ không còn có thể chấp thủ bất kỳ bhava nào; do đó, người ấy sẽ đạt Parinibbāna vào lúc lâm chung.

Ví dụ, Aṅgulimāla đã giết 999 người nhưng chứng đắc quả vị Arahant chỉ trong vòng một tuần. Những kammā bījā bất thiện mà vị ấy đã tạo ra vẫn còn đó, nhưng tâm của vị ấy không còn chấp thủ (upādāna) chúng. Xem “Account of Aṅgulimāla – Many Insights to Buddha Dhamma.”

  1. When one gets to Sammā Diṭṭhi (i.e. when one becomes at least a Sotāpanna Anugāmi), one’s gati have changed permanently. Since the next birth is according to one’s gati, one will not be born into a family with micchā diṭṭhi. This is how it is guaranteed that one will have only seven more bhava left.

Khi một người đạt đến Sammā Diṭṭhi (tức là ít nhất trở thành một Sotāpanna Anugāmi), gati của người ấy đã thay đổi vĩnh viễn. Vì lần tái sinh tiếp theo tùy thuộc vào gati của mình, người ấy sẽ không sinh vào một gia đình có micchā diṭṭhi. Chính điều này bảo đảm rằng người ấy chỉ còn tối đa bảy bhava nữa.

  • One may grasp Tilakkhaṇa by focusing on one of them, and that will lead to comprehension of all three, and even more characteristics like the asubha (unfruitful) nature. They are all interrelated.

Một người có thể thấu hiểu Tilakkhaṇa bằng cách tập trung vào một trong ba đặc tính; điều đó sẽ dẫn đến sự thấu hiểu cả ba, cũng như những đặc tính khác, chẳng hạn bản chất asubha (không mang lại lợi ích). Tất cả những đặc tính này đều liên hệ với nhau.

Mặc dù diṭṭhi vipallāsa được loại bỏ và Sammā Diṭṭhi được hoàn thiện ở giai đoạn Sotāpanna, hai loại vipallāsa còn lại vẫn tồn tại cho đến khi đạt đến giai đoạn Arahant. Xem “Vipallāsa (Diṭṭhi, Saññā, Citta) Affect Saṅkhāra.”