‘Diṭṭhe Diṭṭhamattaṁ Bhavissati’ – Connection to Saññā / ‘Diṭṭhe Diṭṭhamattaṁ Bhavissati’ – Liên hệ với Saññā

May 3, 2025; revised #18 including the chart same day

Ngày 3/5/2025; chỉnh sửa #18 (bao gồm sơ đồ) cùng ngày

“Diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” is a quote from the Bāhiya and Mālukyaputta suttās. Understanding the meaning of that verse requires a deep understanding of Buddha’s teachings, specifically a good understanding of the concept of saññā.

“Diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” là một câu trích từ kinh Bāhiya và Mālukyaputta. Để hiểu ý nghĩa của câu này cần có sự hiểu biết sâu sắc về giáo pháp của Đức Phật, đặc biệt là hiểu rõ khái niệm saññā.

Bāhiya Sutta (Suttacentral Translation)

Bāhiya Sutta (bản dịch Suttacentral)

  1. Bāhiya was a yogi who traveled a long distance to meet the Buddha. When he arrived, he saw the Buddha walking for alms collection with other bhikkhus. The Buddha wanted him to wait until after the alms round, but Bāhiya insisted on at least a brief instruction. Thus, the Buddha uttered the following short verse (“WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10))”:

Bāhiya là một yogi đã đi một quãng đường rất xa để gặp Đức Phật. Khi đến nơi, ông thấy Đức Phật đang đi khất thực cùng các bhikkhu khác. Đức Phật muốn ông chờ đến sau khi khất thực xong, nhưng Bāhiya xin được nghe chỉ dạy ngay, dù chỉ ngắn gọn. Vì vậy, Đức Phật đã nói bài kệ ngắn sau (“WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10))”:

“Tasmātiha te, bāhiya, evaṁ sikkhitabbaṁ: ‘diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissatī’ti.Evañhi te, bāhiya, sikkhitabbaṁ.”

  • “In that case, Bāhiya, you should train like this: ‘In the seen will be merely the seen; in the heard will be merely the heard; in the thought will be merely the thought; in the known will be merely the known.’ That’s how you should train.”

“Trong trường hợp đó, Bāhiya, ông nên tu tập như sau: ‘Trong cái được thấy chỉ là cái được thấy; trong cái được nghe chỉ là cái được nghe; trong cái được cảm nhận chỉ là cái được cảm nhận; trong cái được biết chỉ là cái được biết.’ Ông nên tu tập như vậy.”

“Yato kho te, bāhiya, diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati, tato tvaṁ, bāhiya, na tena. Yato tvaṁ, bāhiya, na tena;tato tvaṁ, bāhiya, na tattha.Yato tvaṁ, bāhiya, na tattha, tato tvaṁ, bāhiya, nevidha na huraṁ na ubhayamantarena. Esevanto dukkhassā”ti.

  • “When you have trained in this way, you won’t be ‘by that’. When you’re not ‘by that’, you won’t be ‘in that’. When you’re not ‘in that’, you won’t be in this world or the world beyond or between the two. Just this is the end of suffering.”

“Khi ông đã tu tập như vậy, ông sẽ không còn ‘bị bởi cái đó’. Khi không còn ‘bị bởi cái đó’, ông sẽ không còn ‘ở trong cái đó’. Khi không còn ‘ở trong cái đó’, ông sẽ không còn ở trong thế gian này, cũng không ở thế gian khác hay ở giữa hai bên. Chính điều này là sự chấm dứt khổ.”

“Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa bhagavato imāya saṅkhittāya dhammadesanāya tāvadeva anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.”

  • “Then, due to this brief Dhamma teaching of the Buddha, Bāhiya’s mind was right away freed from defilements by not grasping. (He attained the Arahanthood.)”

“Ngay sau bài pháp ngắn gọn này của Đức Phật, tâm của Bāhiya lập tức được giải thoát khỏi các ô nhiễm do không còn chấp thủ. (Ông đã chứng đắc quả vị Arahant.)”

  1. The translations of the two Pāli verses above are those of a Sutta Central translator who merely translated the Pāli words into English.

Bản dịch hai câu Pāli trên là của dịch giả Sutta Central, chỉ đơn thuần chuyển các từ Pāli sang tiếng Anh.

  • Can you understand the Dhamma concepts from that direct word-by-word translation? Most people have a hard time understanding them even after explaining in detail.

Bạn có thể hiểu các khái niệm Dhamma từ cách dịch từng chữ như vậy không? Hầu hết mọi người đều gặp khó khăn ngay cả khi đã được giải thích chi tiết.

  • Even at the time of the Buddha, Ven. Bāhiya was the only one who could grasp the meanings of those two verses and attain Arahanthood. Even Ven. Sāriputta took a couple of weeks of effort to attain Arahanthood.

Ngay cả vào thời Đức Phật, Tôn giả Bāhiya là người duy nhất có thể hiểu ý nghĩa hai câu kệ đó và chứng đắc quả vị Arahant. Ngay cả Tôn giả Sāriputta cũng phải mất vài tuần nỗ lực mới đạt được quả vị Arahant.

  • Fortunately, another sutta provides more information to help clarify the meaning of the two verses above.

May mắn là một bài sutta khác cung cấp thêm thông tin giúp làm rõ ý nghĩa của hai câu kệ trên.

  • In the “Mālukyaputta Sutta (SN 35.95),” the Buddha uttered the same verses to Ven. Māluṅkyaputta, but provided some explanatory concepts first.

Trong “Mālukyaputta Sutta (SN 35.95),” Đức Phật cũng nói lại những câu kệ đó với Tôn giả Māluṅkyaputta, nhưng trước đó đã giải thích một số khái niệm.

  • Let us go over the background material that the Buddha provided to Ven. Māluṅkyaputta.

Chúng ta hãy xem phần nền tảng mà Đức Phật đã trình bày cho Tôn giả Māluṅkyaputta.

Background Material in Mālukyaputta Sutta (SN 35.95)

Phần Nền Tảng Trong Mālukyaputta Sutta (SN 35.95)

  1. In the “WebLink: suttacentral: Mālukyaputta Sutta (SN 35.95),” the Buddha explained the two key verses (in #1 above) he uttered to Ven. Bāhiya in more detail. He did that by first explaining the basic foundation. I have linked to where the Buddha started that explanation to Venerable Māluṅkyaputta. In the following, I will start by interpreting those basic ideas. It will not be a direct word-by-word translation, because that would not be helpful; see “Sutta Interpretation – Uddesa, Niddesa, Paṭiniddesa.”

Trong “WebLink: suttacentral: Mālukyaputta Sutta (SN 35.95),” Đức Phật đã giải thích chi tiết hơn hai câu kệ quan trọng (ở mục #1) mà Ngài đã nói với Tôn giả Bāhiya. Ngài làm điều đó bằng cách trước tiên trình bày nền tảng cơ bản. Tôi đã dẫn link đến đoạn Đức Phật bắt đầu giải thích cho Tôn giả Māluṅkyaputta. Sau đây, tôi sẽ diễn giải các ý chính đó. Đây sẽ không phải là bản dịch từng chữ, vì cách đó không hữu ích; xem “Sutta Interpretation – Uddesa, Niddesa, Paṭiniddesa.”

“Taṁ kiṁ maññasi, mālukyaputta, ye te cakkhuviññeyyā rūpā adiṭṭhā adiṭṭhapubbā, na ca passasi, na ca te hoti passeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?

  • The main idea is: “What do you think, Māluṅkyaputta? Would any desire or greed arise if you saw something that you had never seen before or had no familiarity with?”

Ý chính là: “Ông nghĩ sao, Māluṅkyaputta? Liệu tham muốn hay tham ái có khởi lên không nếu ông thấy một thứ mà trước đây chưa từng thấy hay không quen thuộc?”

Ven. Māluṅkyaputta replied, “No.”

Tôn giả Māluṅkyaputta trả lời: “Không.”

  • We form our opinions/desires about objects/people based on prior experiences. Two people could have different experiences with a given object or a specific person. Let us first consider an inert object. That object may be entirely unfamiliar to one person, while another person could be quite familiar with it.

Chúng ta hình thành quan điểm và ham muốn đối với sự vật hay con người dựa trên kinh nghiệm trước đó. Hai người có thể có trải nghiệm khác nhau với cùng một vật hay một người. Hãy xét một vật vô tri trước. Vật đó có thể hoàn toàn xa lạ với người này, nhưng lại rất quen thuộc với người khác.

  • That “familiarity” is embedded in saññā, one of the mental factors the Buddha used to specify various mental aspects. The following example gives the basic idea.

Sự “quen thuộc” đó nằm trong saññā, một trong các yếu tố tâm mà Đức Phật dùng để mô tả các khía cạnh của tâm. Ví dụ sau đây sẽ giúp hình dung rõ hơn.

Saññā – Based on Prior Experience

Saññā – Dựa Trên Kinh Nghiệm Trước Đó

  1. The 1980 comedy movie “The Gods Must Be Crazy” provides a good example of how saññā of a worldly object is established in the mind via familiarity and experience (“preconditioning.”)

Bộ phim hài năm 1980 “Thượng Đế Cũng phải Cười” là một ví dụ hay về cách saññā đối với một vật trong thế gian được hình thành trong tâm thông qua sự quen thuộc và kinh nghiệm (“điều kiện hóa trước”).

  • The movie stars Xi, a hunter-gatherer of the Kalahari Desert, whose tribe discovers an old-fashioned Coca-Cola bottle dropped from an airplane.

Bộ phim kể về Xi, một người săn bắt – hái lượm ở sa mạc Kalahari, cùng bộ tộc của anh phát hiện một chai Coca-Cola kiểu cũ rơi từ máy bay xuống.

  • Since the tribe is fully isolated from the modern world, they have no idea about Coke or even glass bottles. Thus, they were utterly confused when they saw the glass bottle. They initially thought it was a gift from the Gods.

Vì bộ tộc hoàn toàn tách biệt với thế giới hiện đại, họ không biết gì về nước ngọt hay thậm chí là chai thủy tinh. Do đó, họ hoàn toàn bối rối khi nhìn thấy cái chai. Ban đầu họ nghĩ đó là món quà từ các vị thần.

  • The following clip, up to 1 minute, is enough to get the idea. The rest is related to other aspects of the movie storyline.

Đoạn clip sau, chỉ cần xem khoảng 1 phút đầu là đủ hiểu ý. Phần còn lại liên quan đến các nội dung khác của phim.

WebLink: Youtube: Coca-Cola bottle dropped from gods? | The Gods Must Be Crazy

  • If we saw a Coke bottle, the “saññā” of the drink would instantly appear in our minds. However, Xi (or any of his people) had never experienced the taste of Coke or seen Coke bottles. They could not generate a “saññā” for them; it was a totally mysterious object.

Nếu chúng ta thấy một chai Coca-Cola, “saññā” về thức uống đó sẽ lập tức xuất hiện trong tâm. Nhưng Xi (hoặc bất kỳ ai trong bộ tộc của anh) chưa từng nếm Coke hay thấy chai Coke. Họ không thể tạo ra “saññā” về nó; đó là một vật hoàn toàn bí ẩn.

  • One must have prior experience with an object to identify it, i.e., to establish saññā about it!

Một người phải có kinh nghiệm trước đó với một vật thì mới nhận diện được nó, tức là mới hình thành saññā về nó!

Nội dung trên được trích từ bài “Saññā – What It Really Means.” Nên đọc bài đó để hiểu rõ ý nghĩa của “saññā.”

  • If one does not identify a Coke bottle as one that would contain a tasty drink, one would also have no idea of the taste of Coke. If we see even an empty bottle of Coke, the sweet taste of Coke may arise in our mind, and a desire to drink Coke may arise. However, when Xi saw the bottle of Coke, such a desire did not arise in him. Instead, he was perplexed!

Nếu không nhận ra chai Coke là thứ chứa đồ uống ngon, thì cũng không thể hình dung được vị của Coke. Khi chúng ta thấy dù chỉ là chai Coke rỗng, vị ngọt có thể hiện lên trong tâm và ham muốn uống có thể phát sinh. Nhưng khi Xi thấy chai Coke, ham muốn đó không hề xuất hiện. Ngược lại, anh ta thấy bối rối!

  • Now, let us consider “saññā” about a person, instead of a Coke bottle.

Bây giờ, hãy xét “saññā” đối với một con người thay vì một chai Coke.

  1. Suppose three people, A, B, and C, sit in a small coffee shop. They are all facing the door, and person X walks in. Suppose that person X is a close friend of A, the worst enemy of B, and C does not know X. We will also assume that all are males.

Giả sử ba người A, B, C đang ngồi trong một quán cà phê nhỏ. Họ đều quay mặt về phía cửa, và một người X bước vào. Giả sử X là bạn thân của A, là kẻ thù tệ nhất của B, và C không quen X. Giả sử tất cả đều là nam.

  • So, let us see what happens within a split second. A recognizes X as his friend, and a smile comes to his face. B recognizes X as his enemy, and his face darkens instantly.

Vậy hãy xem điều gì xảy ra trong tích tắc. A nhận ra X là bạn và nở nụ cười. B nhận ra X là kẻ thù và sắc mặt lập tức tối lại.

  • On the other hand, C’s mind does not register anything about X, and X is just another person to him. He immediately goes back to whatever he was doing.

Trong khi đó, tâm của C không ghi nhận gì về X, và X chỉ là một người bình thường đối với anh. Anh lập tức quay lại việc mình đang làm.

  1. Such fast “recognition” is possible because of the “saññā” (a mental factor or a cetasika) that arises with every citta (loosely translated as a thought). See “Saññā Gives Rise to Most of the Vedanā We Experience.”

Sự “nhận diện” nhanh như vậy là do “saññā” (một yếu tố tâm hay cetasika) sinh khởi cùng mỗi citta (tạm dịch là một ý nghĩ). Xem “Saññā Gives Rise to Most of the Vedanā We Experience.”

  1. The above example is from the post “Amazingly Fast Time Evolution of a Thought (Citta).”

Ví dụ trên được trích từ bài “Amazingly Fast Time Evolution of a Thought (Citta).”

Emotions Depend on “Saññā”

Cảm xúc Phụ thuộc vào “Saññā”

  1. Key point: Our emotions (how we feel about objects or people) depend on the “saññā” generated instantly.

Điểm quan trọng: Cảm xúc của chúng ta (cách chúng ta cảm nhận về sự vật hay con người) phụ thuộc vào “saññā” sinh khởi ngay lập tức.

  • In the example discussed in #5 above, person C had no “familiarity” with X; thus, his mind did not generate any emotions about X.

Trong ví dụ ở mục #5, C không có “sự quen thuộc” với X; do đó tâm không sinh cảm xúc nào đối với X.

  • On the other hand, A’s mind instantly generated “good emotions” upon seeing X, and B’s generated “bad emotions” about X.

Ngược lại, tâm của A sinh ra cảm xúc tốt khi thấy X, còn tâm của B sinh ra cảm xúc xấu.

  • Thus, emotions (saññā, vedanā) generated depend on the “kind of saññā” generated in the mind.

Do đó, cảm xúc (saññā, vedanā) phụ thuộc vào “loại saññā” sinh ra trong tâm.

Moral/Immoral Actions Are Based on Emotions

Hành Động Thiện/Ác Dựa Trên Cảm Xúc

  1. In #4 above, Xi did not generate the “saññā of Coke taste” upon seeing the empty Coke bottle. Even if someone offered him a Coke bottle filled with Coke, he would not form a “desire to drink the contents in the bottle.” Instead, Xi was baffled by the Coke bottle; it was a strange object, and he thought it was something delivered to them by God.

Trong mục #4, Xi không tạo ra “saññā về vị Coke” khi thấy chai Coke rỗng. Ngay cả khi ai đó đưa cho anh một chai Coke đầy, anh cũng không có “ham muốn uống.” Thay vào đó, anh thấy bối rối; đó là một vật lạ và anh nghĩ là quà từ thần linh.

  • Compare that to the feeling of joy felt by a child if a bottle of Coke were offered. The “saññā” generated in the child’s mind led to that joyful feeling or sukha vedanā. Thus, saññā and vedanā are interrelated. Most of our feelings are based on “saññā.” See “Taṇhā – Result of Saññā Giving Rise to Mind-Made Vedanā.”

So sánh với cảm giác vui sướng của một đứa trẻ khi được đưa cho chai Coke. “Saññā” sinh ra trong tâm đứa trẻ dẫn đến cảm giác vui (sukha vedanā). Vì vậy, saññā và vedanā có liên hệ chặt chẽ. Phần lớn cảm xúc của chúng ta dựa trên “saññā.” Xem “Taṇhā – Result of Saññā Giving Rise to Mind-Made Vedanā.”

  • Based on such saññā/vedanā, people engage in immoral deeds to “get more of them.”

Dựa trên những saññā/vedanā đó, con người thực hiện các hành động bất thiện để “có thêm những cảm giác ấy.”

  • In other words, saññā and associated (mind-made) vedanā are responsible for the “expansion of viññāṇa” and subsequent abhisaṅkhāra generation leading to the sustenance of the rebirth process/suffering. See “Viññāṇa – What It Really Means.”

Nói cách khác, saññā và vedanā (do tâm tạo) là nguyên nhân làm “mở rộng viññāṇa” và tiếp theo là tạo ra abhisaṅkhāra, dẫn đến duy trì quá trình tái sinh/khổ đau. Xem “Viññāṇa – What It Really Means.”

  • That is the key point the Buddha tried to convey to Ven. Māluṅkyaputta.

Đó chính là điểm cốt lõi mà Đức Phật muốn truyền đạt cho Tôn giả Māluṅkyaputta.

  1. Then the Buddha repeated the question for sounds, smells, tastes, touches, and ideas (concepts) one has never experienced, i.e., about which one has not generated/developed a saññā.

Sau đó, Đức Phật lặp lại câu hỏi đối với âm thanh, mùi, vị, xúc chạm và ý niệm mà một người chưa từng trải nghiệm, tức là chưa hình thành saññā về chúng.

  • The answer was “No.”

Câu trả lời là “Không.”

  • Therefore, one would not be enticed/attracted by any sensory inputs (via all six senses) if one did not identify such sensory inputs as “mind-pleasing,” i.e., if they did not generate sukha saññā/vedanā. In the case discussed in #4 above, the Amazon tribe had not developed a saññā about the drink Coca-Cola (or the Coke bottle), and the sight of the bottle did not generate sukha saññā/vedanā.

Do đó, một người sẽ không bị hấp dẫn bởi bất kỳ đối tượng giác quan nào (qua sáu căn) nếu họ không nhận diện chúng là “dễ chịu,” tức là nếu chúng không tạo ra sukha saññā/vedanā. Trong ví dụ ở mục #4, bộ tộc chưa hình thành saññā về Coca-Cola, nên hình ảnh chai không tạo ra cảm giác dễ chịu.

  • If Xi and his tribe were introduced to the drink Coke, they would also develop saññā about the drink Coke. After that, their minds will also generate a sukha saññā/vedanā upon seeing a Coke bottle filled with Coke. They would not be confused seeing a Coke bottle. This is how a newborn baby develops saññā about worldly things: By experiencing sights, sounds, tastes, etc., with the help of parents: “Distorted Saññā Arises in Every Adult but Not in a Newborn.”

Nếu Xi và bộ tộc được giới thiệu về Coke, họ cũng sẽ hình thành saññā về nó. Sau đó, khi thấy chai Coke, tâm họ cũng sinh ra sukha saññā/vedanā. Họ sẽ không còn bối rối. Đây cũng là cách một em bé hình thành saññā về thế giới: thông qua trải nghiệm các giác quan với sự hỗ trợ của cha mẹ: “Distorted Saññā Arises in Every Adult but Not in a Newborn.”

Previously Unheard Aspect of Saññā

Khía Cạnh Chưa Từng Được Biết Của Saññā

  1. We are all born with bodies (both mental and physical bodies) to generate such “saññā” once becoming familiar with sense inputs.

Tất cả chúng ta sinh ra với thân (cả thân vật lý và thân tâm) để tạo ra “saññā” khi đã quen với các đối tượng giác quan.

  • However, the Buddha taught that they are “distorted saññā.” Even though we taste Coke as sweet, it is a “made-up taste.” Yes, it is true that Coke’s sweetness is real due to the presence of sucrose molecules in Coke. Yet, the origin of sucrose molecules in Coke (and why our sensory organs experience them as sweet) can be explained via Paṭicca Samuppāda. This concept lies at the heart of Buddha’s teachings, and it takes an effort to understand: “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).” It is impossible for a puthujjana to overcome that “built-in” saññā, because any “mundane investigations” would confirm that such saññā are built-in.

Tuy nhiên, Đức Phật dạy rằng đó là “saññā sai lệch”. Dù ta nếm Coke thấy ngọt, đó là “cảm nhận được tạo ra.” Đúng là vị ngọt của Coke đến từ phân tử sucrose. Nhưng nguồn gốc của phân tử sucrose trong Coke và việc cơ quan cảm giác của ta cảm nhận nó là vị ngọt được giải thích qua Paṭicca Samuppāda. Đây là trọng tâm của giáo pháp và cần nỗ lực để hiểu: “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).” Một puthujjana không thể vượt qua saññā “có sẵn” này vì nghiên cứu thế gian đều xác nhận nó tồn tại.

  • It takes a Buddha to uncover how “sugar is formed with sucrose molecules” and how our physical and mental bodies form to provide a “sukha saññā/vedanā” based on sugar. Paṭicca Samuppāda explains both those aspects. See the first few posts in the “Worldview of the Buddha” section. This requires a good understanding of Paṭicca Samuppāda.

Chỉ có một vị Phật mới khám phá được cách “đường hình thành từ các phân tử sucrose” và cách thân tâm tạo ra sukha saññā/vedanā từ đó. Paṭicca Samuppāda giải thích cả hai khía cạnh này. Xem một số bài viết đầu tiên trong mục “Worldview of the Buddha”. Điều này cần hiểu sâu về Paṭicca Samuppāda.

  • Such “sukha saññā/vedanā” based on the “distorted saññā” makes us crave such sights, tastes, etc. To get “more of them,” we tend to engage in immoral deeds, which is the origin of suffering. To overcome suffering, we must understand the origins of that “distorted saññā.” Even after understanding the mechanism, one must train not to be fooled by that “distorted saññā.”

Chính sukha saññā/vedanā dựa trên “saññā sai lệch” khiến ta ham muốn các đối tượng giác quan. Để có thêm chúng, ta dễ làm việc bất thiện – nguồn gốc của khổ. Muốn vượt khổ, phải hiểu nguồn gốc của “saññā sai lệch”. Ngay cả khi đã hiểu cơ chế này, ta phải rèn luyện để không bị nó đánh lừa.

  • That last point is pointed out to Ven. Māluṅkyaputta @marker 10.1, which we discuss next.

Điểm này được Đức Phật nhấn mạnh với Tôn giả Māluṅkyaputta ở marker 10.1 trong phần tiếp theo.

Origin of “Sukha Saññā/Vedanā” and How to Avoid Attaching

Nguồn gốc của “Sukha Saññā/Vedanā” và Cách Tránh Chấp Thủ

  1. “Ettha ca te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati.”
  • The direct (word-by-word) translation in the link above is: “In that case, when it comes to things that can be seen, heard, thought, and known: in the seen will be merely the seen; in the heard will be merely the heard; in the thought will be merely the thought; in the known will be merely the known.”

Bản dịch từng chữ là: “Trong những gì được thấy, nghe, cảm nhận và biết: trong cái thấy chỉ là cái thấy; trong cái nghe chỉ là cái nghe; trong cái cảm nhận chỉ là cái cảm nhận; trong cái biết chỉ là cái biết.”

  • However, this critical verse requires an explanation.

Tuy nhiên, câu kệ quan trọng này cần được giải thích sâu hơn.

  1. In that verse, what is meant by “diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu”?

Trong câu kệ đó, “diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu” có nghĩa là gì?

  • It refers to the “dhammā” (or kammic energies) that can be created by the mind when attaching to worldly things based on sights (diṭṭha), sounds (suta), three close contacts of taste, smell, and touch (muta), and recalling them with the mind or viññāṇa (viññāta).

Nó đề cập đến các “dhammā” (hay năng lượng kamma) được tâm tạo ra khi dính mắc vào các đối tượng thế gian dựa trên hình ảnh thấy được (diṭṭha), âm thanh (suta), ba tiếp xúc gần là vị, mùi và xúc chạm (muta), và việc hồi tưởng lại chúng bằng tâm hay viññāṇa (viññāta).

  • When one comprehends how that “distorted saññā” arises via Paṭicca Samuppāda, one would live (bhavissati) without attaching to them, i.e., would not go beyond experiencing such sukha saññā/vedanā without attaching to them. That is expressed in the rest of the verse, “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati.” Here, “bhavissati” means to “live/train not to attach to the sukha vedanā generated by that “wrong/distorted saññā.“

Khi một người hiểu được cách mà “saññā sai lệch” đó sinh khởi thông qua Paṭicca Samuppāda, người ấy sẽ sống (bhavissati) mà không dính mắc vào chúng, tức là không vượt quá việc chỉ trải nghiệm các saññā/vedanā dễ chịu đó mà không bám chấp. Điều này được thể hiện trong phần còn lại của câu kệ: “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati.” Ở đây, “bhavissati” có nghĩa là “sống/tu tập để không dính mắc vào vedanā dễ chịu phát sinh từ saññā sai lệch đó.”

  • Of course, that can be done only if one can understand how that “wrong/distorted saññā” is built-in!

Dĩ nhiên, điều đó chỉ có thể thực hiện được khi người ta hiểu được cách mà “saññā sai lệch” này được hình thành!

  • If one can do that, the next verse (@marker 10.20) explains the result, which we will discuss next.

Nếu làm được như vậy, câu kệ tiếp theo (@marker 10.20) sẽ giải thích kết quả, và chúng ta sẽ bàn đến ngay sau đây.

  1. “Yato kho te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati; tato tvaṁ, mālukyaputta, na tena. Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tena; tato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha. Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha; tato tvaṁ, mālukyaputta, nevidha, na huraṁ, na ubhayamantarena. Esevanto dukkhassā”ti.
  • Here, “Yato kho te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati” means “if you can live like that (i.e., without attaching to such sukha saññā/vedanā), Māluṅkyaputta.” There, “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” means, “train not to go beyond seeing the sight, i.e., not to attach to the ‘distorted saññā’ arising from that sight. In the same way, “sute sutamattaṁ bhavissati” means, “train not to go beyond what is heard, i.e., not to attach to the ‘distorted saññā’ arising from that sound. That applies to other sensory inputs, too.

Ở đây, “Yato kho te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati” có nghĩa là “nếu con có thể sống như vậy (tức là không dính mắc vào các saññā/vedanā dễ chịu đó), này Māluṅkyaputta.” Trong đó, “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” có nghĩa là “tu tập để không đi vượt quá việc thấy, tức là không dính mắc vào ‘saññā sai lệch’ sinh khởi từ cái thấy đó.” Tương tự, “sute sutamattaṁ bhavissati” nghĩa là “tu tập để không đi vượt quá cái nghe, tức là không dính mắc vào ‘saññā sai lệch’ phát sinh từ âm thanh đó.” Điều này cũng áp dụng cho các đối tượng cảm giác khác.

  • The rest of the verse outlines the outcome of such living/training.

Phần còn lại của câu kệ trình bày kết quả của cách sống/tu tập như vậy.

  • “tato tvaṁ, mālukyaputta, na tena.” means “as a result of living/training like that, you will not get into that mindset/existence.” For example, if one did not attach to things in kāma loka, one would not generate kammic energy (dhammā) for such an existence.

“tato tvaṁ, mālukyaputta, na tena.” có nghĩa là “kết quả của việc sống/tu tập như vậy, con sẽ không rơi vào trạng thái tâm hay sự tồn tại đó.” Ví dụ, nếu không dính mắc vào các đối tượng trong kāma loka, thì người đó sẽ không tạo ra năng lượng kamma (dhammā) cho sự tồn tại đó.

  • Here, “yato,” “tato,” and “tena” are repeatedly used to point out the “cause” and “outcome”: “if you discipline this way” (yato), “it will lead to” (tato) “a certain outcome” (tena).

Ở đây, “yato,” “tato,” và “tena” được lặp lại để chỉ rõ “nhân” và “quả”: “nếu tu tập theo cách này” (yato), “sẽ dẫn đến” (tato) “một kết quả nhất định” (tena).

  • That usage is clear, for example, in the “WebLink: suttacentral: Vijjā Sutta (KN Iti 40)” in the following verse: “Yato ca hoti pāpiccho, ahirīko anādaro; Tato pāpaṁ pasavati, apāyaṁ tena gacchati” OR “they create (Yato) much wickedness, which results in (Tato) them going an apāya as the outcome (tena).”

Cách dùng này được thể hiện rõ, ví dụ trong “WebLink: suttacentral: Vijjā Sutta (KN Iti 40)” với câu kệ: “Yato ca hoti pāpiccho, ahirīko anādaro; Tato pāpaṁ pasavati, apāyaṁ tena gacchati” HOẶC “họ tạo ra (Yato) nhiều điều bất thiện, dẫn đến (Tato) việc họ đi vào apāya là kết quả (tena).”

  1. In the next verse, “Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tena; tato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha” the Buddha says, “then you will not become that, i.e., will not be born into such an existence.”

Trong câu kệ tiếp theo, “Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tena; tato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha” Đức Phật dạy: “khi đó con sẽ không trở thành cái đó, tức là sẽ không tái sinh vào sự tồn tại như vậy.”

  • Here, “tattha” is the final outcome.

Ở đây, “tattha” là kết quả cuối cùng.

  • Which leads to, “Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha; tato tvaṁ, mālukyaputta, nevidha, na huraṁ, na ubhayamantarena. Esevanto dukkhassā”ti, meaning, “If you are not going to be reborn into such existence, then you will not be here in this existence (nevidha = neva idha, or “not here, in this existence”), or in such an existence (na huraṁ), or in between any other existence (na ubhayamantarena).

Điều này dẫn đến: “Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha; tato tvaṁ, mālukyaputta, nevidha, na huraṁ, na ubhayamantarena. Esevanto dukkhassā”ti, có nghĩa là “nếu con không còn tái sinh vào sự tồn tại như vậy, thì con sẽ không còn ở đây trong sự tồn tại này (nevidha = neva idha, tức là ‘không ở đây, trong sự tồn tại này’), cũng không ở một sự tồn tại nào khác (na huraṁ), cũng không ở giữa bất kỳ sự tồn tại nào (na ubhayamantarena).”

  • That is because you would have stopped kamma generation for all existences.

Đó là bởi vì bạn đã chấm dứt việc tạo kamma cho mọi sự tồn tại.

(Distorted) Saññā Is the Root Cause of Our Attachments

(Saññā Sai lệch) Là Nguyên Nhân Gốc Rễ Của Mọi Sự Dính Mắc Của Chúng Ta

  1. It is essential to make the connection to the generation of kammic energy (“dhammā”) via Paṭicca Samuppāda, which starts with “avijjā paccayā saṅkhāra” due to our ignorance of the fundamental nature of “sensory pleasures.” Such “pleasures” are mind-made and manifest as “distorted saññā.”

Điều thiết yếu là phải thấy được mối liên hệ với sự tạo ra năng lượng kamma (“dhammā”) thông qua Paṭicca Samuppāda, bắt đầu từ “avijjā paccayā saṅkhāra” do sự vô minh của chúng ta về bản chất căn bản của “các khoái lạc giác quan.” Những “khoái lạc” này do tâm tạo và biểu hiện dưới dạng “saññā sai lệch.”

Như đã được chỉ ra trong “Mūlapariyāya Sutta – The Root of All Things,” saññā (sai lệch) là gốc rễ của tất cả mọi thứ! Mọi khổ đau đều phát sinh do sự dính mắc vào saññā “sẵn có” này.

  • Paṭicca Samuppāda explains how kammic energies (“dhammā”) are generated in the “upādāna paccayā bhavo” step, which in turn leads to rebirths: “bhava paccayā jāti” and suffering: “jāti paccayā jarā, maraṇa, soka-parideva-dukkha-domanassupāyāsā sambhavan’ti”.

Paṭicca Samuppāda giải thích cách năng lượng kamma (“dhammā”) được tạo ra ở bước “upādāna paccayā bhavo”, từ đó dẫn đến tái sinh: “bhava paccayā jāti” và khổ đau: “jāti paccayā jarā, maraṇa, soka-parideva-dukkha-domanassupāyāsā sambhavan’ti”.

Cũng xem thêm “What are Dhamma? – A Deeper Analysis.”

Venerable Māluṅkyaputta Understood the Basic Idea

Trưởng Lão Māluṅkyaputta Đã Hiểu Được Ý Nghĩa Căn Bản

  1. Venerable Māluṅkyaputta understood the basic concepts explained briefly by the Buddha. In the subsequent verses (starting @marker 11.1), he expresses those ideas in his own words, which are helpful to us. Let us go through the verses uttered by Venerable Māluṅkyaputta to express his understanding.

Trưởng lão Māluṅkyaputta đã hiểu các khái niệm căn bản được Đức Phật giảng giải một cách ngắn gọn. Trong các câu kệ tiếp theo (bắt đầu từ @marker 11.1), ngài diễn đạt lại những ý đó bằng chính lời của mình, điều này rất hữu ích cho chúng ta. Hãy cùng đi qua các câu kệ mà Trưởng lão Māluṅkyaputta đã thốt ra để trình bày sự hiểu biết của mình.

“Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi: ‘Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati. Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.”

  • “This is how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement: “When you see a sight, mindfulness is lost (Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā) as you focus on the attractiveness of the sight (note: this attractiveness arises due to the ‘distorted saññā‘). It becomes a “piya nimitta” or a “likeable sense object.” Experiencing it with a mind full of desire (Sārattacitto vedeti), the mind settles in (Tañca ajjhosa tiṭṭhati.) Many pleasant feelings grow (Tassa vaḍḍhanti vedanā), and the mind generates many future possibilities (“anekā rūpasambhavā”). The mind becomes greedy when enjoying it, but is depressed if it is lost; the mind gets tired in the end (Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati). Accumulating suffering like this, one moves away from Nibbāna (Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati).”

“Đây là cách tôi hiểu ý nghĩa chi tiết của lời dạy ngắn gọn của Đức Phật: “Khi thấy một đối tượng, chánh niệm bị mất (Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā) khi ta chú tâm vào sự hấp dẫn của đối tượng đó (lưu ý: sự hấp dẫn này phát sinh do saññā sai lệch). Nó trở thành một “piya nimitta” hay một đối tượng cảm giác đáng ưa thích. Khi trải nghiệm với tâm đầy dục vọng (Sārattacitto vedeti), tâm bám chặt vào đó (Tañca ajjhosa tiṭṭhati). Nhiều cảm thọ dễ chịu tăng trưởng (Tassa vaḍḍhanti vedanā), và tâm tạo ra nhiều khả năng trong tương lai (“anekā rūpasambhavā”). Tâm trở nên tham lam khi hưởng thụ, nhưng sẽ khổ sở khi mất đi; cuối cùng tâm trở nên mệt mỏi (Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati). Tích lũy khổ đau như vậy, người ta ngày càng xa rời Nibbāna (Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati).”

“Na so rajjati rūpesu, rūpaṁ disvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati. Yathāssa passato rūpaṁ, sevato cāpi vedanāṁ; Khīyati nopacīyati, evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, santike nibbāna vuccati.”

  • “However, if the mind is in the Satipaṭṭhāna Bhumi (paṭissato; same as “paccupatthita sati” or “Satipaṭṭhāna Bhumi”), one would not be tempted by the sight (“Na so rajjati rūpesu”). Experiencing it with a mind free of desire (“Virattacitto vedeti”), you don’t cling to it (tañca nājjhosa tiṭṭhati). Knowing the true nature of that rūpa (i.e., that it arises in mind due to “distorted saññā”) one would still experience the vedanā (“Yathāssa passato rūpaṁ, sevato cāpi vedanāṁ”); However, (one would contemplate the anicca nature of that rūpa) and would not generate abhisaṅkhāra to sustain it (“Khīyati nopacīyati”), and that is how one lives with sati (“evaṁ so caratī sato”); that leads to the weakening and breaking of saṁyojana and stopping the possibility of suffering (“Evaṁ apacinato dukkhaṁ”) taking one closer to Nibbāna (“santike nibbāna vuccati.”)

“Tuy nhiên, nếu tâm ở trong Satipaṭṭhāna Bhumi (paṭissato; tương đương với “paccupatthita sati” hay Satipaṭṭhāna Bhumi ), thì người đó sẽ không bị lôi cuốn bởi đối tượng (“Na so rajjati rūpesu”). Khi trải nghiệm với tâm không còn dục (Virattacitto vedeti), người đó không bám chấp vào nó (tañca nājjhosa tiṭṭhati). Khi hiểu được bản chất thật của rūpa (tức là nó sinh khởi trong tâm do saññā sai lệch người đó vẫn trải nghiệm vedanā (“Yathāssa passato rūpaṁ, sevato cāpi vedanāṁ”); tuy nhiên, người đó quán bản chất anicca của rūpa và không tạo ra abhisaṅkhāra để duy trì nó (“Khīyati nopacīyati”), và đó là cách sống với sati (“evaṁ so caratī sato”); điều này dẫn đến sự suy yếu và đoạn trừ các saṁyojana và chấm dứt khả năng phát sinh khổ đau (“Evaṁ apacinato dukkhaṁ”), đưa người đó đến gần Nibbāna hơn (“santike nibbāna vuccati.”)

Repeat of those verses for the Other Five Sense Inputs

Lặp Lại Các Câu Kệ Này Cho Năm Căn Còn Lại

  1. Then Ven. Māluṅkyaputta repeated similar verses regarding the other five sense faculties of sadda (sounds), gandha (smells), rasa (tastes), phassa (touch), and dhamma (memories/concepts) @14.1, @16.1, @18.1, @20.1, and @22.1 respectively.

Sau đó, Trưởng lão Māluṅkyaputta lặp lại các câu kệ tương tự đối với năm căn còn lại là sadda (âm thanh), gandha (mùi), rasa (vị), phassa (xúc chạm) và dhamma (ký ức/khái niệm) tại @14.1, @16.1, @18.1, @20.1 và @22.1 tương ứng.

  • (These revealing explanations are, by themselves, in the “WebLink: suttacentral: Mālukyaputtattheragāthā (KN Thag 16.5).” Note that the six sense faculites turn to corresponsing āyatana (at the bahiddha/ajjhatta stages) is explained as “Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā” (@1.1), “Saddaṁ sutvā sati muṭṭhā” (@3.1), “Gandhaṁ ghatvā sati muṭṭhā” (@5.1), “Rasaṁ bhotvā sati muṭṭhā” (@7.1), “Phassaṁ phussa sati muṭṭhā” (@9.1), and “Dhammaṁ ñatvā sati muṭṭhā” (@11.0).

(Những lời giải thích sâu sắc này tự thân đã có trong “WebLink: suttacentral: Mālukyaputtattheragāthā (KN Thag 16.5).” Lưu ý rằng sáu căn chuyển thành các āyatana tương ứng (ở các giai đoạn bahiddha/ajjhatta) được giải thích qua các câu: “Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā” (@1.1), “Saddaṁ sutvā sati muṭṭhā” (@3.1), “Gandhaṁ ghatvā sati muṭṭhā” (@5.1), “Rasaṁ bhotvā sati muṭṭhā” (@7.1), “Phassaṁ phussa sati muṭṭhā” (@9.1), và “Dhammaṁ ñatvā sati muṭṭhā” (@11.0).

  • However, once comprehending the true nature of that mechanism, one’s mind would not attach to them:

Tuy nhiên, khi đã hiểu rõ bản chất thật của cơ chế đó, tâm sẽ không còn dính mắc vào chúng:

“Na so rajjati rūpesu” (@13.1), “Na so rajjati saddesu” (@15.1), “Na so rajjati gandhesu” (@17.1), “Na so rajjati rasesu” (@19.1), “Na so rajjati phassesu” (@21.1), and “Na so rajjati dhammesu” (@23.1). That is the basis of the Satipaṭṭhāna Bhāvanā!)

“Na so rajjati rūpesu” (@13.1), “Na so rajjati saddesu” (@15.1), “Na so rajjati gandhesu” (@17.1), “Na so rajjati rasesu” (@19.1), “Na so rajjati phassesu” (@21.1), và “Na so rajjati dhammesu” (@23.1). Đó chính là nền tảng của Satipaṭṭhāna Bhāvanā!)

  • Then, @36.1 in the Mālukyaputta Sutta (SN 35.95), Ven. Māluṅkyaputta concluded:

Sau đó, tại @36.1 trong Mālukyaputta Sutta (SN 35.95), Trưởng lão Māluṅkyaputta kết luận:

“Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.

  • “That’s how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.

“Đó là cách tôi hiểu ý nghĩa chi tiết của lời dạy ngắn gọn của Đức Phật.”

The Buddha replied (@36.2 in the Mālukyaputta Sutta (SN 35.95)): “Sādhu sādhu, mālukyaputta. Sādhu kho tvaṁ, mālukyaputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāsi”

Đức Phật trả lời (@36.2 trong Mālukyaputta Sutta (SN 35.95)): “Sādhu sādhu, mālukyaputta. Sādhu kho tvaṁ, mālukyaputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāsi”

  • “Good, good, Māluṅkyaputta! It’s good that you understand the detailed meaning of what I’ve said in brief.”

“Lành thay, lành thay, Māluṅkyaputta! Thật tốt khi con hiểu được ý nghĩa chi tiết của những gì Ta đã nói một cách ngắn gọn.”

  • And the Buddha repeated the same verses to confirm (@36.3 to @41.1)

Và Đức Phật đã lặp lại các câu kệ đó để xác nhận (@36.3 đến @41.1)

  1. It still took a few more days for Ven. Māluṅkyaputta to cultivate Satipaṭṭhāna and to attain Arahanthood; see @42.2 in the Mālukyaputta Sutta (SN 35.95).

Tuy vậy, Trưởng lão Māluṅkyaputta vẫn cần thêm vài ngày để tu tập Satipaṭṭhāna và chứng đắc quả vị Arahant; xem @42.2 trong Mālukyaputta Sutta (SN 35.95).

  • Thus, we can see how amazing it is that Ven. Bāhiya attained Arahanthood with just two verses, without any other explanation!

Do đó, ta có thể thấy thật đáng kinh ngạc khi Trưởng lão Bāhiya đạt được quả vị Arahant chỉ với hai câu kệ, mà không cần thêm bất kỳ sự giải thích nào khác!

  • Even with those explanations, one must have a good background to unravel some concepts. I will start a series of posts on Satipaṭṭhāna to clarify further. However, hopefully, you can understand the Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10) and the Mālukyaputta Sutta (SN 35.95) to some extent now.

Ngay cả với những lời giải thích đó, người học vẫn cần có nền tảng tốt để tháo gỡ một số khái niệm. Tôi sẽ bắt đầu một loạt bài về Satipaṭṭhāna để làm rõ thêm. Tuy nhiên, hy vọng rằng giờ đây bạn đã có thể hiểu phần nào Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10) và Mālukyaputta Sutta (SN 35.95).

[“WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10)” and “WebLink: suttacentral: Mālukyaputta Sutta (SN 35.95).”]
  • I could not fully understand the suttās until I understood the “purāṇa kamma” and “nava kamma” stages. We begin to appreciate the teachings of the Buddha only with these profound concepts that have been buried for centuries. Venerable Waharaka Thero started this unravelling!

Tôi không thể hiểu trọn vẹn các sutta cho đến khi hiểu được các giai đoạn “purāṇa kamma” và “nava kamma”. Chúng ta chỉ thực sự bắt đầu trân trọng giáo lý của Đức Phật khi nắm được những khái niệm sâu sắc này, vốn đã bị che khuất trong nhiều thế kỷ. Trưởng lão Waharaka Thero là người đã khởi xướng việc khai mở này!

“Diṭṭhe Diṭṭhamattaṁ Bhavissati” Is Experienced in Satipaṭṭhāna

“Diṭṭhe Diṭṭhamattaṁ Bhavissati” được trải nghiệm trong Satipaṭṭhāna

  1. From #15 above, we can see that “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” is experienced when one is in the Satipaṭṭhāna Bhumi, i.e., one’s mind would not attached to “what is seen” while the mind is in the Satipaṭṭhāna Bhumi.

Từ mục #15 ở trên, chúng ta có thể thấy rằng “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” được trải nghiệm khi một người ở trong Satipaṭṭhāna Bhumi, tức là tâm không dính mắc vào “những gì được thấy” khi đang ở trong trạng thái này.

Điều này được minh họa trong sơ đồ bên dưới. (Lưu ý: Đây là phiên bản cập nhật của sơ đồ trong bài “Viññāṇa – What It Really Means”).

Hình minh họa trong tài liệu Pure Dhamma

Satipaṭṭhāna – Basic Idea – Version 2

Satipaṭṭhāna – Ý tưởng Cơ bản – Phiên bản 2

Download/Print: “WebLink: PDF Dpownload: Satipaṭṭhāna – Basic Idea – version 2”

Tải xuống/In: “WebLink: PDF Dpownload: Satipaṭṭhāna – Basic Idea – version 2”

  • Thus, a Sotāpanna can cultivate Satipaṭṭhāna to get into the Satipaṭṭhāna Bhumi; once there, they can cultivate Vipassanā to attain higher magga phala.

Do đó, một Sotāpanna có thể tu tập Satipaṭṭhāna để đi vào Satipaṭṭhāna Bhumi; khi đã ở đó, họ có thể tu tập Vipassanā để đạt các tầng magga phala cao hơn.

  • As long as the mind is in the Satipaṭṭhāna Bhumi, one will see without the ‘distorted saññā’ (i.e., “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” is applicable). However, when that person gets back to daily life, one’s mind would be released from the Satipaṭṭhāna Bhumi.

Chừng nào tâm còn ở trong Satipaṭṭhāna Bhumi, người đó sẽ thấy mà không qua ‘saññā sai lệch’ (tức là “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” được áp dụng). Tuy nhiên, khi quay lại đời sống hằng ngày, tâm sẽ rời khỏi trạng thái Satipaṭṭhāna Bhumi.

  • That is what the Buddha meant by “training to restrain one’s sense faculties”; see #19 below.

Đó chính là điều Đức Phật muốn nói khi đề cập đến “tu tập để chế ngự các căn”; xem mục #19 bên dưới.

  • I discussed how to bypass the ‘distorted saññā‘ and get to the “Satipaṭṭhāna Bhumi” in a few posts; see #9 in “Viññāṇa – What It Really Means” and the references therein.)

Tôi đã bàn về cách vượt qua ‘saññā sai lệch’ và đạt đến “Satipaṭṭhāna Bhumi” trong một số bài viết; xem mục #9 trong “Viññāṇa – What It Really Means” và các tài liệu tham khảo trong đó.)

  • Also, note that an Arahant’s mind (during daily life) remains in the “kāma dhātu” state where “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” is always applicable; see the chart above. Here, the ‘distorted saññā’ is present, but the Arahant’s mind would not attach to it.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng tâm của một Arahant (trong đời sống hằng ngày) vẫn ở trong trạng thái “kāma dhātu”, nơi “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” luôn được áp dụng; xem sơ đồ phía trên. Ở đây, ‘saññā sai lệch’ vẫn hiện diện, nhưng tâm của vị Arahant không dính mắc vào nó.

Back to Bāhiya Sutta

Quay lại Bāhiya Sutta

  1. I hope the above discussion of the Mālukyaputta Sutta helped clarify the two short verses of the Bāhiya Sutta in #1 (explained in #10 through #13 above). The keyword in the first verse of the Bāhiya Sutta in #1 is “sikkhitabbaṁ.” It means to restrain one’s senses and to avoid sensual pleasures.

Hy vọng rằng phần thảo luận ở trên về Mālukyaputta Sutta đã giúp làm rõ hai câu kệ ngắn trong Bāhiya Sutta ở mục #1 (được giải thích trong các mục #10 đến #13 ở trên). Từ khóa trong câu kệ đầu tiên của Bāhiya Sutta ở mục #1 là “sikkhitabbaṁ.” Nó có nghĩa là chế ngự các căn và tránh các khoái lạc giác quan.

  • These sensual pleasures are ‘mind-made’ and are illusions at a deeper level. See, for example, “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).” There is no danger in enjoying them; however, most times, seeking “more of such pleasures,” we tend to engage in immoral thoughts, speech, and actions that lead to undesired outcomes (vipāka), including rebirths in lower realms like the animal realm!

Những khoái lạc giác quan này là do tâm tạo và ở mức sâu hơn là những ảo tưởng. Xem, ví dụ: “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).” Việc hưởng thụ chúng tự thân không nguy hiểm; tuy nhiên, trong đa số trường hợp, khi tìm kiếm “nhiều hơn những khoái lạc đó”, chúng ta dễ tham gia vào những suy nghĩ, lời nói và hành động bất thiện, dẫn đến các kết quả không mong muốn (vipāka), bao gồm cả việc tái sinh vào các cõi thấp như cõi súc sinh!

  • Our cravings for sights, sounds, tastes, smells, and touches, and our thinking about them are based on a sense of joy/pleasure they automatically generate in our minds. Don’t go beyond what is seen, heard, and experienced via the other three physical senses, discerned with viññāṇa. That means not to be tempted by any sense of joy/pleasure brought by the sensory experiences.

Sự ham muốn của chúng ta đối với hình ảnh, âm thanh, vị, mùi và xúc chạm, cũng như sự suy nghĩ về chúng, đều dựa trên cảm giác vui thích/khoái lạc mà chúng tự động tạo ra trong tâm. Đừng đi vượt quá những gì được thấy, nghe và trải nghiệm qua ba giác quan vật lý còn lại, được nhận biết qua viññāṇa. Điều đó có nghĩa là không bị lôi cuốn bởi bất kỳ cảm giác vui thích/khoái lạc nào phát sinh từ các trải nghiệm giác quan.

  • The second verse: “When you have trained in this way, you (your future) won’t be determined by that (i.e., your future existence in a certain realm); then you will not be in “that realm” (i.e., you will not be reborn there); then you will not be here (in the human world) or there (in that realm) or in between (as in antarāparinibbāyi Arahants). At the coarse level, attachment to an ārammaṇa in kāma loka gives rise to rebirth in kāma loka; attachment to a jhāna leads to rebirth in rūpa loka; attachment to arūpa samāpatti gives rise to a rebirth in arūpa loka—specific types of ārammaṇa lead to specific rebirths. When none occur, one attains Nibbāna, and the rebirth process ends (and suffering ends).

Câu kệ thứ hai: “Khi bạn đã tu tập theo cách này, bạn (tương lai của bạn) sẽ không còn bị quyết định bởi điều đó (tức là sự tồn tại tương lai trong một cõi nào đó); khi đó bạn sẽ không ở trong ‘cõi đó’ (tức là không tái sinh vào đó); rồi bạn sẽ không ở đây (trong cõi người) hay ở đó (trong cõi kia) hay ở giữa (như các vị antarāparinibbāyi Arahant). Ở mức độ thô, sự dính mắc vào một ārammaṇa trong kāma loka dẫn đến tái sinh trong kāma loka; dính mắc vào jhāna dẫn đến tái sinh trong rūpa loka; dính mắc vào arūpa samāpatti dẫn đến tái sinh trong arūpa loka — các loại ārammaṇa khác nhau dẫn đến các loại tái sinh tương ứng. Khi không còn điều nào xảy ra, người đó đạt được Nibbāna, và quá trình tái sinh chấm dứt (và khổ đau cũng chấm dứt).

Upavāṇasandiṭṭhika Sutta – Further Clarification

Upavāṇasandiṭṭhika Sutta – Giải thích Thêm

  1. In the “WebLink: suttacentral: Upavāṇasandiṭṭhika Sutta (SN 35.70),” the Buddha explains how a mind attaches to a sight via two steps: “Idha pana, upavāṇa, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā rūpappaṭisaṁvedī ca hoti rūparāgappaṭisaṁvedī ca.”

Trong “WebLink: suttacentral: Upavāṇasandiṭṭhika Sutta (SN 35.70),” Đức Phật giải thích cách tâm dính mắc vào một hình ảnh qua hai bước: “Idha pana, upavāṇa, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā rūpappaṭisaṁvedī ca hoti rūparāgappaṭisaṁvedī ca.”

  • “Upavāna, take a bhikkhu who sees a sight with their eyes (which comes with the “distorted saññā”). This step happens for even an Arahant, and is expressed by rūpappaṭisaṁvedī (rūpa paṭisaṁvedī) in the above verse. Here, the “(mind-made) rūpa” is based on the “distorted saññā” built into our bodies at birth.

“Upavāna, hãy xét một vị bhikkhu nhìn thấy một đối tượng bằng mắt (đi kèm với saññā sai lệch). Bước này xảy ra ngay cả với một Arahant, và được diễn đạt bằng rūpappaṭisaṁvedī (rūpa paṭisaṁvedī) trong câu kệ trên. Ở đây, “rūpa do tâm tạo” dựa trên saññā sai lệch vốn có sẵn trong thân ngay từ khi sinh ra.

  • The desire for the sight may or may not materialize depending on whether the mind attaches to that (mind-made) rūpa with craving (rāga). A puthujjana could attach (if the sight is appealing or disgusting), but an Arahant would not. That is the second step of rūparāgappaṭisaṁvedī (rūpa rāga paṭisaṁvedī) in the above verse.

Ham muốn đối với hình ảnh đó có thể phát sinh hoặc không, tùy thuộc vào việc tâm có dính mắc vào rūpa do tâm tạo đó với tham ái (rāga) hay không. Một puthujjana có thể dính mắc (nếu đối tượng hấp dẫn hoặc đáng ghét), nhưng một Arahant thì không. Đó là bước thứ hai của rūparāgappaṭisaṁvedī (rūpa rāga paṭisaṁvedī) trong câu kệ trên.

  • Again, this becomes clear with the example in #5. All three people, A, B, and C, saw the same person X, i.e., they all saw the same external rūpa of X. However, the “rūpa generated in the mind” was based on the different kinds of saññā generated in their minds. Person A generated a “saññā of a friend” while Person B’s mind generated a “saññā of an enemy.” Accordingly, they attached to that “mind-made rūpa” with like (rāga saññā) and dislike (paṭigha saññā). On the other hand, C was unfamiliar with X and thus did not generate any emotions.

Điều này trở nên rõ ràng qua ví dụ ở mục #5. Cả ba người A, B và C đều nhìn thấy cùng một người X, tức là họ đều thấy cùng một rūpa bên ngoài của X. Tuy nhiên, “rūpa được tạo ra trong tâm” lại dựa trên các loại saññā khác nhau phát sinh trong tâm họ. Người A tạo ra “saññā về một người bạn” trong khi tâm của người B tạo ra “saññā về một kẻ thù.” Theo đó, họ dính mắc vào “rūpa do tâm tạo” đó với sự thích (rāga saññā) và không thích (paṭigha saññā). Ngược lại, C không quen biết X nên không phát sinh cảm xúc nào.

  • In the example of #4, Xi was unfamiliar with the concept/idea of a glass bottle. Note the difference in “saññā” for C in #4 (where he at least recognized X as a human and thus was not bothered) and for Xi (who had no experience with glass bottles, let alone Coke bottles). Therefore, Xi was confused in addition to avoiding attachment; the glass bottle made no sense to him. These are two different levels of saññā.

Trong ví dụ ở mục #4, Xi không quen với khái niệm về một chai thủy tinh. Hãy chú ý sự khác biệt về “saññā” giữa C trong mục #4 (người ít nhất nhận ra X là con người nên không bị ảnh hưởng) và Xi (người không có kinh nghiệm về chai thủy tinh, chứ chưa nói đến chai Coca). Vì vậy, Xi không chỉ không dính mắc mà còn bị bối rối; chai thủy tinh không có ý nghĩa gì đối với anh ta. Đây là hai mức độ saññā khác nhau.

  1. Then the Buddha repeated that for the other five types of sensory inputs.

Sau đó, Đức Phật lặp lại điều này cho năm loại đối tượng cảm giác còn lại.

  • For example, @ 3.1 the process for a tasting food is explained: “Puna caparaṁ, upavāṇa, bhikkhu jivhāya rasaṁ sāyitvā rasappaṭisaṁvedī ca hoti rasarāgappaṭisaṁvedī ca. Santañca ajjhattaṁ rasesu rāgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ rasesu rāgo’ti pajānāti.”

Ví dụ, tại @3.1 quá trình nếm thức ăn được giải thích: “Puna caparaṁ, upavāṇa, bhikkhu jivhāya rasaṁ sāyitvā rasappaṭisaṁvedī ca hoti rasarāgappaṭisaṁvedī ca. Santañca ajjhattaṁ rasesu rāgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ rasesu rāgo’ti pajānāti.”

  • Translation: When the tongue experiences a tasty food (jivhāya rasaṁ sāyitvā rasappaṭisaṁvedī), it can lead to a craving for that taste (rasa rāga paṭisaṁvedī). If the second step happens, one would immediately know (pajānāti) that “rasa rāga has arisen in me (‘atthi me ajjhattaṁ rasesu rāgo’ti).”

Dịch: Khi lưỡi trải nghiệm một vị ngon (jivhāya rasaṁ sāyitvā rasappaṭisaṁvedī), điều đó có thể dẫn đến sự tham ái đối với vị đó (rasa rāga paṭisaṁvedī). Nếu bước thứ hai xảy ra, người đó sẽ ngay lập tức biết (pajānāti) rằng “rasa rāga đã sinh khởi trong tôi (‘atthi me ajjhattaṁ rasesu rāgo’ti).”

  1. Then @5.1 marker, the Buddha explains that those who have removed all saṁyojanās (Arahants) will experience a “mind-pleasing sight” (rūpappaṭisaṁvedī) but will not attach to it (no ca rūparāgappaṭisaṁvedī).

Sau đó, tại @5.1, Đức Phật giải thích rằng những người đã đoạn trừ tất cả saṁyojanās (các vị Arahant) vẫn trải nghiệm một “đối tượng làm hài lòng tâm” (rūpappaṭisaṁvedī) nhưng sẽ không dính mắc vào nó (no ca rūparāgappaṭisaṁvedī).

  • @marker 5: “There is no desire for such sights in them, and they understand that” (Asantañca ajjhattaṁ rūpesu rāgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ rūpesu rāgo’ti pajānāti.)

@marker 5: “Không có tham ái đối với những hình ảnh như vậy trong họ, và họ biết điều đó” (Asantañca ajjhattaṁ rūpesu rāgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ rūpesu rāgo’ti pajānāti.)

  • In #6 of the post “Purāṇa and Nava Kamma – Sequence of Kamma Generation,” rūpa paṭisaṁvedī (or rasa paṭisaṁvedī for a tasting event) corresponds to kāma dhātu (with kāma saññā), and bahiddha viññāṇa corresponds to the rūpa rāga paṭisaṁvedī (or rasa rāga paṭisaṁvedī for a tasting event).

Trong mục #6 của bài “Purāṇa and Nava Kamma – Sequence of Kamma Generation,” rūpa paṭisaṁvedī (hoặc rasa paṭisaṁvedī đối với trải nghiệm vị) tương ứng với kāma dhātu (với kāma saññā), và bahiddha viññāṇa tương ứng với rūpa rāga paṭisaṁvedī (hoặc rasa rāga paṭisaṁvedī đối với trải nghiệm vị).

  • Those descriptions apply to all six types of sensory inputs; @marker 7.1, it is explained for an event arising in the mind (mano) without coming through the five physical senses.

Những mô tả đó áp dụng cho cả sáu loại đối tượng giác quan; tại @marker 7.1, điều này được giải thích cho một hiện tượng phát sinh trong tâm (mano) mà không đi qua năm giác quan vật lý.

Tôi đã thảo luận về Upavāṇasandiṭṭhika Sutta trong bài “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?.”

“Distorted Saññā” Removed in Stages

“Saññā Sai lệch” Được Loại Bỏ Theo Từng Giai Đoạn

  1. Various types of saññā arising in a mind lead to attachment via three main ways: (i) wrong views (diṭṭhi, đặc biệt là sakkāya diṭṭhi), (ii) craving (taṇhā), and (iii) a “sense of me/mine” (māna). The strength of sansāric bonds (saṁyojanās) is weakened and removed systematically as one progresses. A Sotāpanna has removed three diṭṭhi saṁyojana; a Sakadāgāmi weakens the kāma rāga and paṭigha saṁyojana, and those two saṁyojana are removed at the Anāgāmi stage. Finally, the remaining two taṇhā saṁyojana (rūpa rāga and arūpa rāga) and the three saṁyojana associated with māna (māna, uddhacca, avijjā) are removed at the Arahant stage.

Các loại saññā khác nhau phát sinh trong tâm dẫn đến sự dính mắc qua ba con đường chính: (i) tà kiến (diṭṭhi, đặc biệt là sakkāya diṭṭhi), (ii) tham ái (taṇhā), và (iii) “cảm giác ta/của ta” (māna). Sức mạnh của các ràng buộc trong saṁsāra (saṁyojanās) được làm suy yếu và loại bỏ một cách có hệ thống khi hành giả tiến bộ. Một Sotāpanna đã đoạn trừ ba diṭṭhi saṁyojana; một Sakadāgāmi làm suy yếu kāma rāga và paṭigha saṁyojana, và hai saṁyojana này được đoạn trừ ở giai đoạn Anāgāmi. Cuối cùng, hai taṇhā saṁyojana còn lại (rūpa rāga và arūpa rāga) và ba saṁyojana liên quan đến māna (māna, uddhacca, avijjā) được đoạn trừ ở giai đoạn Arahant.

Như đã nói trong “Mūlapariyāya Sutta – The Root of All Things,” saññā (sai lệch) là gốc rễ của tất cả các ràng buộc saṁsāra hay saṁyojanās!

  • In the “WebLink: suttacentral: Paṭhamasamādhi Sutta (AN 11.18),” some bhikkhus asked the Buddha, “Could it be that a bhikkhu might gain a state of samādhi like this? They wouldn’t perceive earth in earth, water in water, fire in fire, or air in air. And they wouldn’t perceive the dimension of infinite space in the dimension of infinite space, the dimension of infinite consciousness in the dimension of infinite consciousness, the dimension of nothingness in the dimension of nothingness, or the dimension of neither perception nor non-perception in the dimension of neither perception nor non-perception. They wouldn’t perceive this world in this world, or the other world in the other world. And they wouldn’t perceive (AS REAL) what is seen, heard, thought, known, attained, sought, or explored by the mind (yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā tatrāpi na saññī assa). And yet they would still perceive, i.e., but they still have perception (saññī ca pana assā).”

Trong “WebLink: suttacentral: Paṭhamasamādhi Sutta (AN 11.18),” một số vị bhikkhu hỏi Đức Phật: “Có thể nào một vị bhikkhu đạt được một trạng thái samādhi như vậy không? Họ không nhận thức đất là đất, nước là nước, lửa là lửa, hay gió là gió. Và họ không nhận thức không gian vô biên là không gian vô biên, thức vô biên là thức vô biên, vô sở hữu xứ là vô sở hữu xứ, hay phi tưởng phi phi tưởng xứ là phi tưởng phi phi tưởng xứ. Họ không nhận thức thế giới này là thế giới này, hay thế giới khác là thế giới khác. Và họ không nhận thức (NHƯ LÀ THẬT) những gì được thấy, nghe, cảm nhận, biết, đạt được, tìm kiếm, hay suy xét bởi tâm (yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā tatrāpi na saññī assa). Tuy nhiên, họ vẫn còn nhận thức, tức là vẫn có saññā (saññī ca pana assā).”

  • We have “distorted saññā” associated with EVERYTHING in this world. In the above verse, those bhikkhus were asking whether there can be a samādhi where wrong perceptions about all worldly things are removed, but the mind still has saññā without any distortions.

Chúng ta có “saññā sai lệch” liên quan đến MỌI THỨ trong thế giới này. Trong câu kệ trên, các vị bhikkhu đang hỏi liệu có thể có một trạng thái samādhi nơi tất cả nhận thức sai lệch về các pháp thế gian được loại bỏ, nhưng tâm vẫn còn saññā mà không có bất kỳ sự sai lệch nào hay không.

  1. The Buddha explained that such a “distorted-free saññā” is there and it is expressed as, “‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ, yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan’ti.” That is realized entirely only at the Arahant stage. That is where the saññā about even pathavi, āpo, tejo, vāyo, will be fully realized to be “fake.”

Đức Phật giải thích rằng một “saññā không sai lệch” như vậy là có thật, và được diễn đạt như sau: “‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ, yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan’ti.” Điều này chỉ được chứng ngộ trọn vẹn ở bậc Arahant. Khi đó, saññā về cả pathavi, āpo, tejo, vāyo cũng được thấy rõ là “giả.”

  • It is the Arahant stage that the “sense of me/mine” (māna) goes away, together with any tendency to believe that even existences in the arūpa loka (ākāsānañcāyatana through nevasaññānāsaññāyatana) are based on “distorted saññā.” That is unthinkable not only for us, but even for an Anāgāmi.

Chính ở bậc Arahant, “cảm giác ta/của ta” (māna) mới hoàn toàn biến mất, cùng với bất kỳ khuynh hướng nào tin rằng ngay cả các sự tồn tại trong arūpa loka (ākāsānañcāyatana đến nevasaññānāsaññāyatana) cũng dựa trên “saññā sai lệch.” Điều này không thể tưởng tượng được không chỉ đối với chúng ta mà ngay cả đối với một Anāgāmi.

  • However, the last part of the verse (highlighted in orange and red) is relevant to the present discussion.

Tuy nhiên, phần cuối của câu kệ (được đánh dấu màu cam và đỏ) có liên quan trực tiếp đến chủ đề đang bàn.

  • I just wanted to point out that many suttās emphasize the importance of this concept. We will discuss this in detail when discussing Satipaṭṭhāna Bhāvanā.

Tôi chỉ muốn nhấn mạnh rằng nhiều sutta đã nhấn mạnh tầm quan trọng của khái niệm này. Chúng ta sẽ thảo luận chi tiết hơn khi bàn về Satipaṭṭhāna Bhāvanā.

“Rūpa” Refers to the “Mental Image of an External Object”

“Rūpa” Đề Cập Đến “Hình Ảnh Tâm Tạo Của Một Đối Tượng Bên Ngoài”

  1. The following is a critical point from the above discussion. In almost all suttās, by “rūpa,” the Buddha referred to the “mental image that arises in a mind due to the external rūpa” and NOT to the “external rūpa.” In addition, “cakkhu” does not refer to the physical eyes.

Điểm sau đây là một điểm then chốt từ phần thảo luận ở trên. Trong hầu hết các sutta, khi nói đến “rūpa,” Đức Phật đề cập đến “hình ảnh tâm tạo sinh khởi trong tâm do rūpa bên ngoài” chứ KHÔNG phải “rūpa bên ngoài.” Ngoài ra, “cakkhu” không chỉ đến con mắt vật lý.

  • For example, in the example discussed in #5 above, the “seeing event” (“cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṃ”), “rūpa” is not the external physical body of X. Furthermore, cakkhu does not refer to the “physical eyes” of A, B, or C.

Ví dụ, trong ví dụ ở mục #5 phía trên, “sự kiện thấy” (“cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṃ”), “rūpa” không phải là thân vật lý bên ngoài của X. Hơn nữa, cakkhu không phải là “con mắt vật lý” của A, B hay C.

  • If it were the same, then A, B, and C must have responded the same way!

Nếu điều đó là giống nhau, thì A, B và C phải phản ứng giống nhau!

  • In “cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṃ,” cakkhu refers to the cakkhu āyatana (which means “to look with a defiled mind”); an Arahant sees with cakkhu indriya and not with cakkhu āyatana.

Trong “cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṃ,” cakkhu đề cập đến cakkhu āyatana (nghĩa là “nhìn với tâm bị ô nhiễm”); một Arahant nhìn bằng cakkhu indriya chứ không phải bằng cakkhu āyatana.

  • When a puthujjana (or even an Arahant) sees a sight, they see not the “external rūpa” but a “rūpa generated in the mind according to the distorted saññā.” That is why A, B, and C perceived X as a friend, an enemy, and just another person, respectively. Each of them generated his own version of “rūpa of X” in his mind! That is the “rūpa” in “cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṃ.”

Khi một puthujjana (hoặc ngay cả một Arahant) thấy một đối tượng, họ không thấy “rūpa bên ngoài” mà là “rūpa được tạo ra trong tâm theo saññā sai lệch.” Đó là lý do tại sao A, B và C lần lượt nhận thức X là bạn, kẻ thù, và chỉ là một người bình thường. Mỗi người tự tạo ra phiên bản “rūpa của X” trong tâm mình! Đó chính là “rūpa” trong “cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṃ.”

  • In almost all suttās, “rūpa” refers to the “mind-made rūpa” made according to the “distorted saññā.” I will discuss that in detail in the next post.

Trong hầu hết các sutta, “rūpa” đề cập đến “rūpa do tâm tạo” được hình thành theo “saññā sai lệch.” Tôi sẽ thảo luận chi tiết hơn về điều này trong bài tiếp theo.