I used to have this post titled, “The Four Factors of Accomplishment.” I changed it because those words do not do justice to these four mental qualities. They are called satara Iddhipāda in Pāli or Sinhala, meaning factors that are critical to accomplishing any goal, whether mundane or transcendental.
Trước đây tôi đặt tên bài viết này là “Bốn Yếu Tố Dẫn Đến Thành Tựu”. Sau đó tôi đổi lại vì tên gọi đó chưa phản ánh đầy đủ ý nghĩa của bốn phẩm chất tâm này. Trong tiếng Pāli và Sinhala, chúng được gọi là satara Iddhipāda, nghĩa là những yếu tố có vai trò quyết định để đạt được bất kỳ mục tiêu nào, dù là thế tục hay siêu thế.
- Iddhi is conventionally taken to mean “magical” powers. Those yogis who could see things that are far away, hear sounds that are far away, read minds of others, etc., were supposed to have iddhi powers. They acquired those powers by harnessing the power of these four factors to KEEP THEIR DEFILEMENTS SUPPRESSED.
Iddhi thường được hiểu là những “thần thông”. Những hành giả có thể nhìn thấy những vật ở rất xa, nghe được âm thanh từ rất xa, đọc được tâm người khác, v.v., được cho là có năng lực iddhi. Họ đạt được những năng lực ấy bằng cách vận dụng sức mạnh của bốn yếu tố này để DUY TRÌ SỰ CHẾ NGỰ CÁC Ô NHIỄM TRONG TÂM.
- When one works towards attaining Nibbāna, one can use the same factors to REMOVE defilements from the mind.
Khi tu tập hướng đến Nibbāna, một người có thể sử dụng chính bốn yếu tố ấy để LOẠI BỎ các ô nhiễm khỏi tâm.
- One could use the same factors to attain mundane goals, such as achieving financial independence, excelling in academics or a sport, improving health, etc.
Cũng có thể sử dụng chính bốn yếu tố này để đạt được các mục tiêu thế tục, chẳng hạn như đạt được sự độc lập về tài chính, xuất sắc trong học tập hoặc thể thao, cải thiện sức khỏe, v.v.
They are chanda (liking, but close to an obsession), citta (thoughts), viriya (effort), and vīmaṁsā (analysis). Chanda is NOT greed, it is the determination to attain a goal.
Bốn yếu tố đó là chanda (sự yêu thích, gần như say mê), citta (tư tưởng), viriya (tinh tấn) và vīmaṁsā (quán xét, phân tích). Chanda KHÔNG phải là tham lam, mà là sự quyết tâm đạt được một mục tiêu.
- Any innovator, business person, scientist, architect, in fact anyone who is an expert at his/her occupation, knows these factors are critical, even though they may not have thought about them.
Bất kỳ nhà sáng tạo, doanh nhân, nhà khoa học, kiến trúc sư, hay nói chung là bất kỳ ai thành thạo trong lĩnh vực của mình đều biết rằng những yếu tố này vô cùng quan trọng, dù có thể họ chưa từng suy nghĩ về chúng theo cách đó.
- One needs to have an liking (more like an obsessed liking) for the project; this is called chanda which we can translate as liking. It is not greed, but pure in quality and grows to become a life goal.
Trước hết, một người cần có sự yêu thích đối với công việc mình theo đuổi (đúng hơn là một sự say mê mãnh liệt). Điều này được gọi là chanda, có thể dịch là sự yêu thích. Đây không phải là tham lam mà là một động lực trong sáng, có thể lớn dần và trở thành mục tiêu của cả cuộc đời.
- When one has this “obsession”, one keeps thinking about it all the time. When one gets up at night to go to the bathroom, one thinks about it; it is the first thing that comes to mind when one wakes up. This is called citta; we will call it thought or contemplation.
Khi một người có sự “say mê” đó, người ấy sẽ luôn nghĩ về nó mọi lúc. Khi thức dậy giữa đêm để đi vệ sinh cũng nghĩ đến nó; khi vừa tỉnh dậy vào buổi sáng, đó cũng là điều đầu tiên xuất hiện trong tâm. Điều này được gọi là citta; ở đây chúng ta có thể hiểu là tư duy hay sự quán chiếu.
- Thus one makes one’s best efforts (viriya) to achieve the goal. This is what makes swimmers get up early morning to do laps, a scientist/innovator forgets about his/her meal, an innovator stays awake thinking about how to make improvements to his products, etc.
Vì vậy, người ấy sẽ dốc hết nỗ lực (viriya) để đạt được mục tiêu. Chính điều này khiến một vận động viên bơi lội thức dậy từ sáng sớm để luyện tập, một nhà khoa học hay nhà sáng tạo quên cả bữa ăn của mình, hoặc một nhà phát minh thức trắng đêm suy nghĩ cách cải tiến sản phẩm, v.v.
- One is always on the lookout for any faults or possible improvements in current efforts. If the concepts involved do not make sense, one is always looking for a better explanation, a better way to make something, etc. This is reasoning/investigating (vīmaṁsā).
Người ấy luôn tìm kiếm những thiếu sót hoặc những điểm có thể cải thiện trong công việc đang thực hiện. Nếu các khái niệm liên quan chưa hợp lý, người ấy sẽ luôn tìm một lời giải thích tốt hơn, một phương pháp tốt hơn để thực hiện công việc, v.v. Đó chính là sự phân tích và quán xét (vīmaṁsā).
- These factors are mutually supportive of each other. Because of this, once getting started (slowly), they can lead to explosive growth; these factors feed on each other, and the project becomes self-sustaining. This is called exponential growth. Thus it is hard to calculate the time taken to finish the project by linear extrapolation.
Các yếu tố này hỗ trợ lẫn nhau. Vì vậy, một khi đã bắt đầu (dù chậm), chúng có thể dẫn đến sự phát triển bùng nổ; mỗi yếu tố tiếp thêm sức mạnh cho các yếu tố còn lại, khiến công việc có thể tự duy trì và phát triển. Đây được gọi là sự tăng trưởng theo cấp số nhân. Do đó, rất khó dự đoán thời gian hoàn thành công việc bằng cách ngoại suy tuyến tính.
- The same is true for someone starting on the Path. Initially, it takes time to absorb the concepts. But IF THE CONCEPTS ARE CORRECT (i.e., no contradictions), then progress is made very quickly. The principle of Paṭicca Samuppāda starts working and one will be attracting resources that will help in ways one would not have even thought about; see, “The Law of Attraction, Habits (Gati), and Cravings (Āsavas).”
Điều tương tự cũng đúng với một người bắt đầu bước đi trên Thánh Đạo. Ban đầu cần có thời gian để tiếp thu các khái niệm. Nhưng NẾU NHỮNG KHÁI NIỆM ĐÓ LÀ ĐÚNG (tức không có mâu thuẫn), thì sự tiến bộ sẽ diễn ra rất nhanh. Nguyên lý Paṭicca Samuppāda bắt đầu vận hành và người ấy sẽ thu hút được những điều kiện hỗ trợ theo những cách mà trước đó chưa từng nghĩ tới; xem “The Law of Attraction, Habits (Gati), and Cravings (Āsavas).”
I know this by experience both as a scientist and now as a follower of the Path. After working for over four years, up until 2013, I had made only slow, steady progress on the Path. But I progressed enough that I kept looking for better explanations, discarding many things on the way. Since the middle of 2013, the growth exploded. That is when, just by the law of attraction (see, “The Law of Attraction, Habits (Gati), and Cravings (Āsavas)”) I came across the pure Dhamma.
Tôi biết điều này từ chính trải nghiệm của mình, vừa với tư cách một nhà khoa học, vừa với tư cách một người thực hành Thánh Đạo. Trong hơn bốn năm, cho đến năm 2013, tôi chỉ tiến bộ chậm nhưng đều trên con đường này. Tuy nhiên, tôi đã tiến bộ đủ để luôn tiếp tục tìm kiếm những lời giải thích tốt hơn và loại bỏ nhiều điều không còn phù hợp. Từ giữa năm 2013, sự tiến bộ bùng nổ. Chính vào thời điểm đó, nhờ luật hấp dẫn (xem “The Law of Attraction, Habits (Gati), and Cravings (Āsavas)”), tôi đã gặp được Dhamma trong sáng.
- By the way, this is process the Buddha called bhāvanā (meditation). One keeps contemplating, clarifying, investigating, etc. it all the time, i.e., “Asevitaya, bhavithaya, bahuleekathaya,……”
Nhân đây cũng xin nói thêm, đây chính là tiến trình mà Đức Phật gọi là bhāvanā (thiền tập). Người thực hành luôn luôn quán chiếu, làm sáng tỏ, tìm hiểu, khảo sát, v.v., liên tục, tức là: “Asevitaya, bhavithaya, bahuleekathaya,……”
- One can be meditating in all four postures: sitting, standing, walking, and lying down (on a bed). Of course one can concentrate better sitting down in one of the more formal sitting postures.
Một người có thể hành thiền trong cả bốn oai nghi: ngồi, đứng, đi và nằm (trên giường). Dĩ nhiên, khi ngồi trong một tư thế thiền trang nghiêm, khả năng tập trung thường sẽ tốt hơn.
Deeper Meanings when Cultivating the Noble Eightfold Path
Ý Nghĩa Sâu Xa Hơn Khi Tu Tập Bát Thánh Đạo
See, “Javana of a Citta – The Root of Mental Power” for an anlysis based on Abhidhamma.
Xem “Javana of a Citta – The Root of Mental Power” để tìm hiểu phần phân tích dựa trên Abhidhamma.
- Chanda (cha + anda, where “cha” is mind and “anda” is “anduma” or clothes) means wrapping one’s mind with appropriate “attire”, which here means sammā vaca, sammā kammanta, and sammā ajiva. This is what fuels the “liking” for Nibbāna with increased nirāmisa sukha.
Chanda (cha + anda, trong đó “cha” là tâm và “anda” là “anduma”, nghĩa là y phục) có nghĩa là khoác lên tâm mình một “bộ y phục” thích hợp; ở đây chính là sammā vaca, sammā kammanta và sammā ajiva. Điều này nuôi dưỡng sự yêu thích đối với Nibbāna cùng với sự gia tăng của nirāmisa sukha.
- By the way, a different meaning of “anda” (blind) is implied when chanda is used in “kāmachanda” (= “kāma” + “cha” + “anda”), i.e., mind blinded by kāma or sense pleasures.
Nhân tiện, “anda” còn có một nghĩa khác là “mù”. Nghĩa này được dùng khi chanda xuất hiện trong từ “kāmachanda” (= “kāma” + “cha” + “anda”), tức là tâm bị kāma hay các dục lạc giác quan làm cho mù lòa.
- Citta here means the mindset to attain Nibbāna.
Citta ở đây có nghĩa là tâm hướng đến việc chứng đạt Nibbāna.
- However, even if one has liking and mindset on attaining Nibbāna, one needs to make an effort or viriya.
Tuy nhiên, dù đã có sự yêu thích và tâm hướng đến việc chứng đạt Nibbāna, một người vẫn cần phải nỗ lực, tức viriya.
- Even if one is exerting effort, it needs to be directed in the right direction. Thus one needs vīmaṁsā (investigation/reasoning) to comprehend anicca, dukkha, anatta, and to get to sammā diṭṭhi.
Ngay cả khi đang nỗ lực, sự nỗ lực đó cũng phải được hướng đúng phương hướng. Vì vậy, cần có vīmaṁsā (quán xét, phân tích) để thấu hiểu anicca, dukkha, anatta và đạt đến sammā diṭṭhi.
- “Iddhi” means “grow”, and “pada” means “headed direction.” Thus with iddhipada one is accelerating in the direction that one sets one’s mind. Thus all four factors of chanda, citta, viriya, vīmaṁsā need to be there.
“Iddhi” có nghĩa là “tăng trưởng”, còn “pada” có nghĩa là “hướng đi”. Vì vậy, với iddhipada, một người sẽ tăng tốc theo đúng hướng mà tâm mình đã chọn. Do đó, cả bốn yếu tố chanda, citta, viriya và vīmaṁsā đều cần phải đầy đủ.
Next, “Why is it Necessary to Learn Key Pāli Words?”, …
Tiếp theo, “Why is it Necessary to Learn Key Pāli Words?”, …
