The Law of Attraction, Habits, Character (Gati), and Cravings (Āsava) / Quy Luật Hấp Dẫn, Thói Quen, Tính Cách (Gati) và Sự Khao Khát (Āsava)

Revised October 24, 2018; March 2, 2020; November 1, 2020; August 11, 2022

Chỉnh sửa ngày 24/10/2018; ngày 02/3/2020; ngày 01/11/2020; ngày 11/8/2022

The Law of Attraction

Quy luật Hấp dẫn

  1. The saying, “Birds of a feather flock together,” is true, and we can see that all around us.

Câu nói “Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã” là đúng, và chúng ta có thể thấy điều đó ở khắp nơi quanh mình.

  • We can put people into various categories: sportsmen/sportswomen, thieves, politicians, murderers, churchgoers, environmentalists, liberals, conservatives, etc.

Chúng ta có thể xếp con người vào nhiều nhóm khác nhau: vận động viên nam hoặc nữ, kẻ trộm, chính trị gia, kẻ sát nhân, người đi nhà thờ, nhà hoạt động môi trường, người theo khuynh hướng tự do, người theo khuynh hướng bảo thủ, v.v.

  • In school, kids tend to get into different groups: those who play sports, like partying, nerds, geeks, etc.

Ở trường học, trẻ em thường chia thành những nhóm khác nhau: nhóm chơi thể thao, nhóm thích tiệc tùng, nhóm mọt sách, nhóm say mê công nghệ, v.v.

  • Of course, there may be some overlaps, but we can clearly see people tend to socialize with those with common interests, likings, etc.

Tất nhiên, giữa các nhóm có thể có một số điểm giao nhau, nhưng chúng ta có thể thấy rõ rằng con người có xu hướng giao du với những người có chung sở thích, điều yêu thích, v.v.

Those With Similar Character/Habits (Gati) Tend To Stay Together

Những Người Có Tính Cách Hoặc Thói Quen (Gati) Tương Tự Thường Ở Bên Nhau

  1. This is a universal principle. A basic rule in chemistry is that “like molecules” stay together.

Đây là một nguyên lý phổ quát. Một quy tắc cơ bản trong hóa học là “các phân tử tương đồng” thường kết hợp với nhau.

  • We all know that oil and water do not mix. Those two molecules have very different properties (analogous to gati in people.) On the other hand, water molecules stay together happily since they all have the same properties. Same with oil.

Tất cả chúng ta đều biết dầu và nước không hòa lẫn với nhau. Hai loại phân tử này có những đặc tính rất khác nhau, tương tự như gati ở con người. Trái lại, các phân tử nước dễ dàng kết hợp với nhau vì chúng có cùng đặc tính. Dầu cũng vậy.

  • In people, there are “good gati” as well as “bad gati.”

Ở con người, có “gati tốt” cũng như “gati xấu”.

  • Like water and oil, those with similar gati tend to “stick together.” This is why it is essential to stay away from those with “bad gati” and to try to associate with those with “good gati.”

Cũng như nước và dầu, những người có gati tương tự thường có xu hướng “gắn kết với nhau”. Vì vậy, điều thiết yếu là tránh xa những người có “gati xấu” và cố gắng giao du với những người có “gati tốt”.

  1. Buddha Dhamma describes the laws of nature. So it is not surprising that Buddha Dhamma’s law of attraction comes naturally. There are three keywords in Dhamma that are relevant. (1) Habits/character (gati with the “t” pronounced “th,” like in “three” or in Thailand), (2) cravings (āsavā,) and (3) Hidden cravings (anusaya.) See “Habits and Goals, and Character (Gati).”

Dhamma của Đức Phật mô tả các quy luật tự nhiên. Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi quy luật hấp dẫn trong Dhamma của Đức Phật cũng hình thành một cách tự nhiên. Có ba từ khóa liên quan trong Dhamma: (1) thói quen/tính cách (gati, trong đó âm “t” được phát âm là “th”, như trong từ “three” hoặc Thailand), (2) sự khao khát (āsavā), và (3) sự khao khát tiềm ẩn (anusaya). Xem “Habits and Goals, and Character (Gati).”

  • One’s gati are closely related to one’s hidden cravings (anusaya.) Such gati or anusaya “come to the surface” as cravings (āsava) when triggered by sensory input (ārammana.) For example, an alcoholic does not crave drinking all the time. That “drunkard gati” remains hidden as anusaya until he sees an alcohol bottle or is invited to a drink by a friend.

Gati của một người có liên hệ chặt chẽ với những sự khao khát tiềm ẩn (anusaya) của người đó. Những gati hoặc anusaya như vậy “trồi lên bề mặt” dưới dạng sự khao khát (āsava) khi bị kích hoạt bởi một đối tượng giác quan (ārammana). Chẳng hạn, một người nghiện rượu không phải lúc nào cũng thèm uống. “Gati nghiện rượu” ấy vẫn ẩn dưới dạng anusaya cho đến khi người đó nhìn thấy một chai rượu hoặc được bạn bè mời uống.

Một số thói quen này được chúng ta mang theo từ kiếp này sang kiếp khác; xem “Saṁsāric Habits, Character (Gati) and Cravings (Āsava).”

  • However, it is possible to change even those deeply-ingrained bad gati. The key is to realize the bad consequences of “bad gati” and cultivate “good gati.”

Tuy nhiên, ngay cả những gati xấu đã ăn sâu cũng có thể thay đổi. Điều then chốt là nhận ra hậu quả xấu của “gati xấu” và vun bồi “gati tốt”.

Paṭicca Samuppāda Explains the Law of Attraction

Paṭicca Samuppāda Giải Thích Quy Luật Hấp Dẫn

  1. The law of attraction can be explained with Paṭicca Samuppāda, the principle of cause and effect in Dhamma; see “Paṭicca Samuppāda – Introduction.”

Quy luật hấp dẫn có thể được giải thích bằng Paṭicca Samuppāda, nguyên lý nhân quả trong Dhamma; xem “Paṭicca Samuppāda – Introduction.”

  • “Pati + iccha” means associate or bind with something one likes. “sama + uppāda” means what results (uppāda) from that is something similar (sama) in kind. That association leads to an outcome of the same kind.

“Pati + iccha” có nghĩa là kết hợp hoặc gắn kết với điều mình ưa thích. “sama + uppāda” có nghĩa là kết quả phát sinh (uppāda) từ đó có tính chất tương tự (sama). Sự kết hợp ấy dẫn đến một kết quả cùng loại.

  • If a child hangs out willingly and enthusiastically with others who like to work hard and enjoy getting good grades, they will continue on that path to success. The more a child willingly hangs out with a criminal gang, his mind becomes more attuned to criminal behavior and becomes a criminal capable of doing atrocious crimes.

Nếu một đứa trẻ tự nguyện và hào hứng giao du với những người thích làm việc chăm chỉ và vui thích khi đạt điểm cao, đứa trẻ ấy sẽ tiếp tục đi trên con đường dẫn đến thành công. Một đứa trẻ càng tự nguyện giao du với băng nhóm tội phạm thì tâm của nó càng trở nên quen với hành vi phạm tội, và nó có thể trở thành một tội phạm có khả năng thực hiện những tội ác ghê rợn.

  • Thus, Buddha Dhamma says, “gati (character) attracts a similar gati.” We will see this develop into profound meaning.

Do đó, Dhamma của Đức Phật dạy rằng “gati (tính cách) thu hút gati tương tự”. Chúng ta sẽ thấy nguyên lý này phát triển thành một ý nghĩa sâu xa.

Environment Plays a Key Role in Changing Gati

Môi Trường Đóng Vai Trò Then Chốt Trong Việc Thay Đổi Gati

  1. However, Dhamma says this law of attraction does not need to be fatalistic, i.e., one with bad habits/cravings does not have to go down a slippery slope. One CAN change those habits/cravings GRADUALLY and thus change one’s character (gati).

Tuy nhiên, Dhamma dạy rằng quy luật hấp dẫn này không mang tính định mệnh; nghĩa là người có thói quen hoặc sự khao khát xấu không nhất thiết phải tiếp tục trượt dài theo chiều hướng xấu. Một người CÓ THỂ thay đổi DẦN DẦN những thói quen hoặc sự khao khát ấy, qua đó thay đổi tính cách (gati) của mình.

However, a child is not capable of doing this on his/her own. That is why it is the parents’ responsibility to direct the child:

Tuy nhiên, một đứa trẻ không có khả năng tự mình làm điều này. Vì vậy, cha mẹ có trách nhiệm định hướng cho trẻ:

  • Parents can make a HUGE contribution in setting up good habits/cravings in a child starting from conception. The fetus felts the love and cares the parent feel towards each other. That is as important, perhaps more important than the food consumed by the mother. A child born into an environment of abuse or violence may develop life-long problems.

Cha mẹ có thể đóng góp một phần VÔ CÙNG LỚN vào việc hình thành những thói quen và sự khao khát tốt ở trẻ ngay từ lúc thụ thai. Thai nhi cảm nhận được tình yêu thương và sự quan tâm mà cha mẹ dành cho nhau. Điều đó cũng quan trọng, thậm chí có thể còn quan trọng hơn thức ăn mà người mẹ tiêu thụ. Một đứa trẻ sinh ra trong môi trường có sự ngược đãi hoặc bạo lực có thể gặp những vấn đề kéo dài suốt đời.

  • As the child grows, the child’s behavior and habits are influenced HUGELY by the parents, friends, and the school environment. It is the responsibility of the parents and teachers to guide the child.

Khi đứa trẻ lớn lên, hành vi và thói quen của trẻ chịu ảnh hưởng RẤT LỚN từ cha mẹ, bạn bè và môi trường học đường. Cha mẹ và giáo viên có trách nhiệm hướng dẫn trẻ.

  1. When one becomes an adult, one has full control of one’s life (in a mundane sense). Even if childhood was not good, and even if one has acquired a set of bad habits (or even saṁsāric habits that have molded one’s character in fundamental ways), it is POSSIBLE to change them.

Khi trưởng thành, một người có toàn quyền kiểm soát cuộc sống của mình theo nghĩa thông thường. Ngay cả khi tuổi thơ không tốt đẹp và người đó đã hình thành một số thói quen xấu, hoặc thậm chí những thói quen saṁsāra đã định hình tính cách của họ một cách căn bản, thì họ vẫn CÓ THỂ thay đổi những thói quen ấy.

  • One can use the same Paṭicca Samuppāda principle to change direction.

Một người có thể vận dụng chính nguyên lý Paṭicca Samuppāda ấy để thay đổi hướng đi.

  • All one needs to do is change the “pati+ichcha” part, i.e., change one’s likings or habits. Then “sama+uppāda” will happen automatically. That is nature’s law. See, “Paṭicca Samuppāda.”

Điều cần làm là thay đổi phần “pati+ichcha”, tức là thay đổi những điều mình ưa thích hoặc các thói quen của mình. Khi đó, “sama+uppāda” sẽ tự động xảy ra. Đó là quy luật tự nhiên. Xem “Paṭicca Samuppāda.”

One Needs to See the Consequences of Bad Gati

Cần Nhận Thấy Hậu Quả của Gati Xấu

  1. First, one needs to convince one’s mind that the current path will lead to a bad destiny. That is getting rid of avijjā in the “avijjā paccayā saṅkhāra” step in Paṭicca Samuppāda. One must contemplate the bad consequences of staying on the same wrong path. And one also needs to contemplate the benefits of cultivating good habits.

Trước hết, một người cần làm cho tâm mình nhận ra rằng con đường hiện tại sẽ dẫn đến một cảnh giới xấu. Đó là loại bỏ avijjā trong bước “avijjā paccayā saṅkhāra” của Paṭicca Samuppāda. Người ấy phải quán xét những hậu quả xấu của việc tiếp tục đi trên cùng một con đường sai lầm, đồng thời cũng cần quán xét những lợi ích của việc vun bồi các thói quen tốt.

  • For example, a smoker cannot just make a New Year resolution and stop smoking (a few can, but most cannot). Instead, it is better first to look at all the medical evidence.

Chẳng hạn, một người hút thuốc không thể chỉ đưa ra quyết tâm đầu năm rồi bỏ thuốc, dù một số ít người có thể làm được nhưng phần lớn thì không. Thay vào đó, trước tiên người ấy nên xem xét toàn bộ các bằng chứng y khoa.

  • There is strong evidence that one could die early and may be burdened in old age with lung problems if one continues smoking. One could talk to someone who has given up smoking and listen to that person’s “success story” or think about not seeing the annoyance of those around when one lights a cigarette, etc.

Có những bằng chứng rõ ràng cho thấy một người có thể chết sớm và phải chịu đựng các vấn đề về phổi khi về già nếu tiếp tục hút thuốc. Người ấy có thể trò chuyện với người đã bỏ thuốc và lắng nghe “câu chuyện thành công” của họ, hoặc nghĩ đến việc không còn phải nhìn thấy sự khó chịu của những người xung quanh mỗi khi mình châm một điếu thuốc, v.v.

Cultivating Good Gati

Vun bồi Gati Tốt

  1. When one acquires “good habits” (initially slowly and with effort), one is attracted to people, settings, workplaces, and environments that further nurture and grow those habits, changing one’s character. Thus, the process becomes self-feeding once started.

Khi hình thành được “những thói quen tốt”, lúc đầu một cách chậm rãi và cần nhiều nỗ lực, một người sẽ bị thu hút đến những con người, hoàn cảnh, nơi làm việc và môi trường giúp tiếp tục nuôi dưỡng và phát triển các thói quen ấy, từ đó làm thay đổi tính cách của mình. Vì vậy, một khi đã bắt đầu, quá trình này sẽ tự củng cố và thúc đẩy chính nó.

  • The law of attraction is embedded in Paṭicca Samuppāda: “pati+ichcha,” leading to “sama+uppāda.” Thus it is critical to develop a liking (chanda) and desire (citta) for what one wants to accomplish, to critically analyze the situation (vīmaṁsā), and make an effort (viriya); see “The Four Bases of Mental Power (Cattāro Iddhipāda).” [vīmaṁsā: ‘investigation, inquiry, pondering’, is one of the 4 roads to power (iddhi-pāda)]

Quy luật hấp dẫn được hàm chứa trong Paṭicca Samuppāda: “pati+ichcha” dẫn đến “sama+uppāda”. Vì vậy, điều thiết yếu là phát triển sự yêu thích (chanda) và mong muốn (citta) đối với điều mình muốn hoàn thành, phân tích tình huống một cách thấu đáo (vīmaṁsā), đồng thời nỗ lực thực hiện (viriya); xem “The Four Bases of Mental Power (Cattāro Iddhipāda).” [vīmaṁsā: “sự khảo sát, tìm hiểu, suy xét”, là một trong bốn con đường dẫn đến năng lực (iddhi-pāda)]

  • When one repeatedly engages in certain lifestyles and activities (good or bad), those become habits. In Sinhala, it is said that “නිතර කරන දෙය ගති වෙනවා (ganna deya gathi venava).” When one does this repeatedly and possibly over numerous rebirths, they get deeply embedded as deep-seated cravings (āsavā). Those gati (characters) also become “bhava” as well. Whatever that is liked becomes one’s existence (bhava) or reality (in Sinhala, “තිබෙන බව (thibena bhava)”).

Khi một người liên tục theo đuổi những lối sống và hoạt động nhất định, dù tốt hay xấu, chúng sẽ trở thành thói quen. Trong tiếng Sinhala có câu: “නිතර කරන දෙය ගති වෙනවා (ganna deya gathi venava).” Khi một người lặp đi lặp lại điều đó, có thể qua nhiều lần tái sinh, những thói quen ấy sẽ ăn sâu và trở thành các sự khao khát thâm căn cố đế (āsavā). Những gati, tức tính cách ấy, cũng trở thành “bhava”. Bất cứ điều gì một người ưa thích sẽ trở thành trạng thái hiện hữu (bhava) hoặc thực tại của người ấy; trong tiếng Sinhala là “තිබෙන බව (thibena bhava)”.

  • When one has a certain character (gati), it becomes easy to get into the corresponding “state” or existence; this is one meaning of bhava. For example, one with a “drinking habit” is easy to be “born” in that state, i.e., just the sight of a bar may cause that person to get drunk. This is the concept extended in Buddha Dhamma. It is easy to be “born” with those characteristics in the new birth (uppatti bhava) or even in the present life (pavutti bhava). This is a bit deeper concept discussed in the Paṭicca Samuppāda section. See, for example, “Akusala-Mūla Paṭicca Samuppāda.”

Khi một người có một tính cách (gati) nhất định, người ấy sẽ dễ rơi vào “trạng thái” hoặc sự hiện hữu tương ứng; đây là một ý nghĩa của bhava. Chẳng hạn, người có “thói quen uống rượu” rất dễ được “sinh ra” trong trạng thái ấy; nghĩa là chỉ cần nhìn thấy một quán rượu cũng có thể khiến người đó uống đến say. Khái niệm này được mở rộng trong Dhamma của Đức Phật. Một người dễ được “sinh ra” với những đặc tính ấy trong lần sinh mới (uppatti bhava), hoặc ngay trong đời sống hiện tại (pavutti bhava). Đây là một khái niệm sâu hơn đôi chút, được thảo luận trong phần Paṭicca Samuppāda. Chẳng hạn, xem “Akusala-Mūla Paṭicca Samuppāda.”

Need to Have Patience

Cần có Sự kiên nhẫn

  1. The problem many people run into is that they would like to change quickly, which does not normally happen. Initial progress could be slow. However, when one gets traction, the process speeds up. It is like trying to reverse the direction of a moving car. One needs to stop going in the wrong direction first. Even when one starts the car facing the right direction, it takes a little while to accelerate and ramp up the speed. See “Habits, Goals, and Character (Gati)” and the links there. Let us consider two examples:

Vấn đề mà nhiều người gặp phải là họ muốn thay đổi thật nhanh, nhưng điều đó thường không xảy ra. Tiến triển ban đầu có thể chậm. Tuy nhiên, khi đã tạo được đà, quá trình sẽ tăng tốc. Điều này giống như cố gắng đảo ngược hướng đi của một chiếc xe đang chạy. Trước tiên, người lái phải dừng việc đi sai hướng. Ngay cả khi chiếc xe đã quay về đúng hướng, nó vẫn cần một khoảng thời gian để tăng tốc. Xem “Habits, Goals, and Character (Gati)” và các liên kết trong bài đó. Hãy xem xét hai ví dụ:

  • Suppose one wants to be a successful businessman. In that case, one should try to “build up” business people’s habits: knowledge of the particular business, learning relevant skills, hard work, etc. THEN the law of attraction starts working and will automatically pull one to others with similar interests and environments or conditions.

Giả sử một người muốn trở thành doanh nhân thành công. Trong trường hợp đó, người ấy nên cố gắng “xây dựng” những thói quen của người làm kinh doanh: có kiến thức về lĩnh vực kinh doanh cụ thể, học các kỹ năng liên quan, làm việc chăm chỉ, v.v. KHI ĐÓ, quy luật hấp dẫn bắt đầu vận hành và sẽ tự động đưa người ấy đến với những người có cùng mối quan tâm, cũng như các môi trường hoặc điều kiện tương ứng.

  • If a high-school kid wants to go to college, he/she should try to get into that mindset. Spending more time deciding what kinds of subjects to study and then getting “immersed” in them. The parent and teachers can make a big difference by encouraging and guiding on the correct path.

Nếu một học sinh trung học muốn vào đại học, em ấy nên cố gắng hình thành tâm thế phù hợp. Em cần dành nhiều thời gian hơn để xác định những môn học mình nên theo đuổi, rồi “đắm mình” vào việc học các môn đó. Cha mẹ và giáo viên có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn bằng cách khuyến khích và hướng dẫn em đi đúng đường.

  • If someone wants to attain “nirāmisa sukha” (see “Three Kinds of Happiness – What is Nirāmisa Sukha?”), one needs to spend some time and first learn the true Dhamma. As one learns, one gets motivated to learn more because one will start feeling the character’s change (gati).

Nếu một người muốn đạt được “nirāmisa sukha”, xem “Three Kinds of Happiness – What is Nirāmisa Sukha?”, trước tiên người ấy cần dành thời gian tìm hiểu Dhamma chân chính. Trong quá trình học, người ấy sẽ có thêm động lực để tiếp tục tìm hiểu, vì bắt đầu cảm nhận được sự thay đổi trong tính cách (gati) của mình.

Managing Gati is the First Step to Nibbāna

Điều Chỉnh Gati Là Bước Đầu Tiên Hướng Đến Nibbāna

  1. Finally, the law of attraction also works in the saṁsāric rebirth process.

Cuối cùng, quy luật hấp dẫn cũng vận hành trong tiến trình tái sinh saṁsāra.

Nhiều người tái sinh vào cùng gia đình, cùng khu vực địa lý, v.v. trong cùng một “bhava”. Xem “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein.”

  • At the moment of death, one’s mind automatically grasps a “matching birth” according to a specific kamma vipāka; however, habits and tendencies come into play too. One who has lived an immoral life is likely to get a similar outcome in the next life. Someone who “lives like an animal” is likely to be born an animal. One who lives like a “Deva” (a being devoid of hate) or a “Brahma” (a being devoid of greed and hate) is likely to reborn a Deva, Brahma.

Vào thời điểm chết, tâm của một người tự động nắm bắt một “lần sinh tương ứng” theo một kamma vipāka cụ thể; tuy nhiên, các thói quen và khuynh hướng cũng có vai trò trong đó. Người đã sống một cuộc đời bất thiện có khả năng nhận lấy một kết quả tương tự trong kiếp sau. Người nào “sống như một con vật” có khả năng tái sinh làm động vật. Người sống như một “Deva”, tức chúng sinh không có sân hận, hoặc một “Brahma”, tức chúng sinh không có tham lam và sân hận, có khả năng tái sinh làm Deva hoặc Brahma.

  • Thus by cultivating good habits and getting rid of bad habits, one CAN change the direction of one’s current life (character) AND future lives too.

Do đó, bằng cách vun bồi những thói quen tốt và loại bỏ những thói quen xấu, một người CÓ THỂ thay đổi hướng đi của đời sống hiện tại, tức tính cách của mình, VÀ cả những kiếp sống tương lai.

  • The best way to do this is to be mindful all the time. See the bad consequences of bad actions and bad habits, avoid them; see the good consequences of good actions and good habits, and embrace them. At the fundamental level, this is the basis of Ānāpānasati and Satipaṭṭhāna Bhāvanā (taking in what is good and getting rid of what is bad.) See “9. Key to Ānāpānasati – How to Change Habits and Character (Gati).”

Cách tốt nhất để thực hiện điều này là luôn duy trì sự chú tâm. Hãy nhận thấy hậu quả xấu của những hành động và thói quen xấu để tránh xa chúng; đồng thời nhận thấy kết quả tốt của những hành động và thói quen tốt để đón nhận và thực hành chúng. Ở cấp độ căn bản, đây chính là nền tảng của Ānāpānasati và Satipaṭṭhāna Bhāvanā, tức tiếp nhận điều tốt và loại bỏ điều xấu. Xem “9. Key to Ānāpānasati – How to Change Habits and Character (Gati).”

  1. Several books are available on the law of attraction and how one can use certain procedures to attain goals, build relationships, etc. The Buddha described those and more 2500 years ago.

Có nhiều cuốn sách viết về quy luật hấp dẫn và cách vận dụng một số phương pháp để đạt được mục tiêu, xây dựng các mối quan hệ, v.v. Đức Phật đã giảng giải những điều đó và còn nhiều hơn thế từ hơn 2.500 năm trước.

Next, “Habits, Goals, and Character (Gati),” …

Tiếp theo, “Habits, Goals, and Character (Gati),” …