Solution to a Wandering Mind – Abandon Everything? / Giải Pháp Cho Một Tâm Lang Thang – Từ Bỏ Mọi Thứ?

Our minds become agitated when we see, hear, smell, taste, touch, or just think about something that we really like or really dislike. Those are called thought objects (ārammaṇa in Pāli or aramuna in Sinhala). If the thought object is to our liking, our mind starts the “wheeling process” on how to own it or at least to enjoy it for a while; if the thought object is something we dislike, the same “wheeling process” takes off on trying to figure out how to get rid of it; see, “Nibbāna – Is It Difficult to Understand?.”

Tâm chúng ta trở nên kích động khi nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy, nếm, chạm vào hoặc chỉ nghĩ đến một điều mà mình thực sự thích hoặc thực sự không thích. Những điều đó được gọi là các đối tượng của tâm (ārammaṇa trong Pāli hoặc aramuna trong tiếng Sinhala). Nếu đối tượng của tâm phù hợp với sở thích của chúng ta, tâm sẽ bắt đầu “tiến trình xoay vòng” nhằm tìm cách sở hữu nó hoặc ít nhất tận hưởng nó trong một thời gian; nếu đối tượng của tâm là điều chúng ta không thích, “tiến trình xoay vòng” tương tự sẽ bắt đầu nhằm tìm cách loại bỏ nó; xem “Nibbāna – Is It Difficult to Understand?.”

Living in a busy society, we are bombarded with multiple thought objects continuously. Of course, it can be reduced by going to a quiet place, where there are fewer EXTERNAL objects that could give rise to multiple thoughts; many people do that to find a “bit of peace.” Better yet, we can go to a meditation retreat where we focus the mind on the breath for example, and get a wonderful calmness.

Khi sống trong một xã hội bận rộn, chúng ta liên tục bị vô số đối tượng của tâm tác động. Dĩ nhiên, tình trạng này có thể giảm bớt bằng cách đến một nơi yên tĩnh, nơi có ít đối tượng BÊN NGOÀI có khả năng làm phát sinh nhiều ý nghĩ hơn; nhiều người làm như vậy để tìm được “một chút bình yên”. Tốt hơn nữa, chúng ta có thể tham dự một khóa thiền, nơi mình tập trung tâm vào hơi thở chẳng hạn, và đạt được trạng thái tĩnh lặng tuyệt vời.

But the problem is that peacefulness, the calmness of the mind goes away when we get back to the “normal life” with normal distractions (multiple thought objects). Is it possible to have a “peace of mind” without going to seclusion?

Tuy nhiên, vấn đề là sự thanh thản và trạng thái tĩnh lặng của tâm sẽ biến mất khi chúng ta trở lại “cuộc sống bình thường” với những yếu tố gây xao lãng thông thường, tức nhiều đối tượng của tâm. Liệu có thể có được “sự an ổn trong tâm” mà không cần sống ẩn cư hay không?

To understand what actually happens in our minds, let us think about the following case:

Để hiểu điều gì thực sự diễn ra trong tâm mình, hãy xem xét trường hợp sau:

  1. If you go to a stream, disturb the sediment at the bottom until the water gets dirty, you can fill a glass with that dirty water. It looks brown when stirred well.

Nếu đến một con suối và khuấy lớp cặn dưới đáy cho đến khi nước trở nên đục, chúng ta có thể lấy một cốc nước đục ấy. Khi được khuấy kỹ, nước sẽ có màu nâu.

  1. Now if you set the glass on a table and let it sit there undisturbed, in a little while the dirt will drop to the bottom and the water will become clear.

Bây giờ, nếu đặt cốc nước trên bàn và để yên không khuấy động, sau một thời gian ngắn, chất bẩn sẽ lắng xuống đáy và nước sẽ trở nên trong.

  1. If you stir it again with a stick, the water will be brown again; this is analogous to a thought object that is of great interest to us. BUT if you try to stir it with a thread, it will not get stirred; the thread is too weak to stir it. Similarly, we are not disturbed by a thought object that is of no interest to us.

Nếu lại khuấy nước bằng một chiếc que, nước sẽ trở lại màu nâu; điều này tương tự một đối tượng của tâm khiến chúng ta đặc biệt quan tâm. NHƯNG nếu cố khuấy bằng một sợi chỉ, nước sẽ không bị khuấy động vì sợi chỉ quá yếu. Tương tự, chúng ta không bị một đối tượng của tâm mà mình không quan tâm làm cho xao động.

  1. If you now take a fine strainer, remove the dirt from that water, and put it back in the same glass, it will now be clear. Now, if you stir it as much as you want even with a stick, the water will never become brown.

Bây giờ, nếu dùng một tấm lọc mịn để loại bỏ chất bẩn khỏi nước rồi đổ nước trở lại chiếc cốc ấy, nước sẽ trở nên trong. Khi đó, dù khuấy bao nhiêu lần, kể cả bằng một chiếc que, nước cũng sẽ không bao giờ chuyển sang màu nâu.

  1. We all have “sediments” (or deep-seated cravings or “āsavā”) in our minds that have been brewing/accumulating due to sansāric habits (“gati”); see, “Habits and Goals.” Each one has a set of different “sediments” or different habits, i.e., one tends to like certain things AND also dislikes certain other things.

Tất cả chúng ta đều có những “lớp cặn” trong tâm, tức những sự khao khát ăn sâu hay “āsavā”, đã hình thành và tích tụ do các thói quen sansāra (“gati”); xem “Habits and Goals.” Mỗi người có một tập hợp “lớp cặn” hay các thói quen khác nhau, nghĩa là mỗi người có khuynh hướng thích một số điều VÀ không thích một số điều khác.

  1. So, what happens is when we see something that we like OR dislike, our “sediments” get disturbed. How much it gets disturbed depends on how strongly we like OR dislike it.

Vì vậy, khi nhìn thấy một điều mình thích HOẶC không thích, các “lớp cặn” trong tâm sẽ bị khuấy động. Mức độ khuấy động tùy thuộc vào việc chúng ta thích HOẶC không thích điều đó mạnh đến mức nào.

  • A strong disturbance may be the sight of a person you really like OR really dislike. But if it is something that does not interest you, it will be like stirring with a thread.

Một sự khuấy động mạnh có thể phát sinh khi nhìn thấy một người mà chúng ta thực sự yêu thích HOẶC thực sự không ưa. Tuy nhiên, nếu đó là điều không khiến chúng ta quan tâm, nó sẽ giống như khuấy nước bằng một sợi chỉ.

  1. During the day, we have innumerable “inputs” coming in through the six senses; these stir up the sediments (“āsavas”) inside us and bring out the five hindrances.

Trong ngày, vô số “dữ liệu đầu vào” đi vào qua sáu căn; chúng khuấy động các lớp cặn (“āsava”) bên trong chúng ta và làm phát sinh năm chướng ngại.

  • Our minds are constantly agitated, but we may not even realize it because this is the “baseline state” that we have been used to. But we can at least suppress these five hindrances and make the mind calm; see, “Key to Calming the Mind – The Five Hindrances.”

Tâm chúng ta liên tục bị khuấy động, nhưng có thể chúng ta thậm chí không nhận ra vì đây là “trạng thái nền” mà mình đã quen thuộc. Tuy nhiên, ít nhất chúng ta có thể chế ngự năm chướng ngại này và làm tâm lắng dịu; xem “Key to Calming the Mind – The Five Hindrances.”

  1. What you are doing in Samatha meditation (focusing the mind on the breath) is to let those sediments settle down. You feel peaceful. This is why you don’t get the same results consistently. Some days your mind may be especially perturbed by something.

Điều chúng ta làm trong thiền Samatha, tức tập trung tâm vào hơi thở, là để những lớp cặn ấy lắng xuống. Khi đó, chúng ta cảm thấy thanh thản. Đây là lý do không phải lúc nào chúng ta cũng đạt được cùng một kết quả. Vào một số ngày, tâm có thể bị một điều nào đó làm xao động đặc biệt mạnh.

  1. This is why people feel great at the end of a long meditation retreat. All the sediments are well-settled.

Đây là lý do mọi người cảm thấy rất dễ chịu khi kết thúc một khóa thiền dài ngày. Tất cả các lớp cặn đều đã lắng xuống hoàn toàn.

  • But after coming back and getting back to regular routine, all external disturbances are back and the quality of that experience slowly wears out. It may be lost completely if one keeps practicing at home.

Tuy nhiên, sau khi trở về và quay lại nếp sinh hoạt thường ngày, tất cả những yếu tố gây xao động từ bên ngoài lại xuất hiện và phẩm chất của trải nghiệm ấy dần phai nhạt. Trạng thái đó có thể mất hoàn toàn ngay cả khi một người vẫn tiếp tục thực hành ở nhà.

  1. However, an Arahant has removed all the sediments. Even if an Arahant is exposed to any type of sensual/hateful situation, his/her mind will not be disturbed:

Tuy nhiên, một Arahant đã loại bỏ toàn bộ các lớp cặn. Ngay cả khi một Arahant tiếp xúc với bất kỳ hoàn cảnh nào có khả năng khơi dậy dục vọng giác quan hoặc sân hận, tâm của vị ấy cũng không bị xao động:

  • A male Arahant will not be seduced by the most beautiful woman in the world; he will not have any hateful feelings towards a person who just cut off his arm.

Một vị Arahant nam sẽ không bị quyến rũ bởi người phụ nữ đẹp nhất thế gian; vị ấy cũng không khởi lên bất kỳ cảm giác sân hận nào đối với người vừa chặt đứt cánh tay mình.

  • So, an Arahant is like a pure glass of water that does not have any sediments at the bottom.

Vì vậy, một Arahant giống như một cốc nước tinh khiết không có bất kỳ lớp cặn nào dưới đáy.

  1. We don’t have to become Arahants to improve the quality of our lives. What we can do is to try to get rid of some of the bad habits that are not good in the long term anyway:

Chúng ta không nhất thiết phải trở thành Arahant mới có thể cải thiện chất lượng cuộc sống. Điều có thể làm là cố gắng loại bỏ một số thói quen xấu vốn không mang lại lợi ích lâu dài:

  • For example, if we really dislike someone, we can start cultivating Metta (loving-kindness) for that person in our mind first. Whenever angry thoughts about the person come to the mind, try to counter that; think about something wonderful or peaceful instead.

Chẳng hạn, nếu thực sự không ưa một người nào đó, trước hết chúng ta có thể bắt đầu vun bồi Metta, tức lòng từ, đối với người ấy trong tâm mình. Mỗi khi những ý nghĩ tức giận về người đó xuất hiện, hãy cố gắng chống lại chúng bằng cách nghĩ đến một điều tốt đẹp hoặc thanh bình.

  • If we have a craving for alcohol, tasty but unhealthy food, etc., think about the possible bad results, and again try to steer the mind to something else, some other activity.

Nếu khao khát rượu, những món ăn ngon nhưng không lành mạnh, v.v., hãy nghĩ đến những hậu quả xấu có thể xảy ra, rồi một lần nữa cố gắng hướng tâm sang một điều khác hoặc một hoạt động khác.

Of course, this needs to be done gradually. People who make New Year’s resolutions sometimes abandon them because they try to just “give up” something in one big step. The mind does not like that; it likes to change only when it actually experiences the benefits of changing the habit.

Dĩ nhiên, việc này cần được thực hiện dần dần. Những người đặt ra quyết tâm vào dịp năm mới đôi khi từ bỏ vì họ cố gắng “từ bỏ” một điều gì đó chỉ trong một bước duy nhất. Tâm không thích cách đó; tâm chỉ muốn thay đổi khi thực sự trải nghiệm được lợi ích của việc thay đổi thói quen.

  1. Finally, living a simple, moral life (following the five precepts), goes a long way to reduce such bad habits, and to have a peaceful mind in the midst of all “possible distractions.”

Cuối cùng, sống một đời giản dị và có đạo đức, tức tuân giữ năm giới, sẽ giúp ích rất nhiều trong việc giảm bớt những thói quen xấu như vậy và duy trì một tâm an tịnh giữa mọi “yếu tố có thể gây xao lãng”.

  • Simple yet powerful guidelines to achieve a peaceful state of mind are discussed in a step-by-step process in “Living Dhamma.”

Những hướng dẫn đơn giản nhưng hữu hiệu để đạt được trạng thái tâm an tịnh được trình bày theo từng bước trong “Living Dhamma.”

Thus it is all about cleaning up one’s defilements (bad habits) INSIDE, i.e., in one’s mind; see, “1. Introduction to Buddhist Meditation.” Once that is done for all defilements, no outside influence can affect one’s composure (see #10 above). One CAN even attain that ultimate stage while staying in the real world.

Như vậy, tất cả đều liên quan đến việc thanh lọc các cấu uế, tức những thói quen xấu, ở BÊN TRONG, nghĩa là trong chính tâm mình; xem “1. Introduction to Buddhist Meditation.” Khi toàn bộ các cấu uế đã được loại bỏ, không ảnh hưởng bên ngoài nào có thể làm mất sự điềm tĩnh của một người (xem mục 10 ở trên). Một người thậm chí CÓ THỂ đạt đến giai đoạn tối hậu ấy ngay khi vẫn sống trong thế giới thực.

Next, “Right Speech – How to Avoid Accumulating Kamma.”

Tiếp theo, “Right Speech – How to Avoid Accumulating Kamma.”