Expanding “Consciousness” by Purifying the Mind / Mở Rộng “Ý Thức” Bằng Cách Thanh Lọc Tâm

Revised December 18, 2020; August 28, 2022; August 8, 2023

Chỉnh sửa Ngày 18/12/2020; Ngày 28/08/2022; Ngày 08/08/2023

According to the Buddha, expanding consciousness means to “see things as they are” (yathābhūta ñāṇa.)

Theo Đức Phật, mở rộng ý thức có nghĩa là “thấy các pháp như chúng thật sự là” (yathābhūta ñāṇa.)

Buddha Dhamma Versus Modern Science on Consciousness

Dhamma Của Đức Phật So Với Khoa Học Hiện Đại Về Ý Thức

  1. Twenty-five hundred years ago, the Buddha achieved the ultimate state of mind and became “all-knowing” (or “perfectly conscious”). He learned about the boundless universe, the endless cycle of rebirths, and the complex process of cause and effect (Paṭicca Samuppāda), which sustains everything in the universe.

Hai ngàn năm trăm năm trước, Đức Phật đã đạt đến trạng thái tâm tối hậu và trở thành bậc “toàn tri” (hay “nhận thức đầy đủ”). Ngài biết rõ về vũ trụ vô biên, chu kỳ tái sinh vô tận, và tiến trình nhân quả phức tạp (Paṭicca Samuppāda), vốn duy trì mọi thứ trong vũ trụ.

  1. By developing scientific instruments (starting with simple telescopes and microscopes, we have now developed very sophisticated instruments), we have expanded our “awareness.”

Bằng cách phát triển các công cụ khoa học (bắt đầu từ những kính thiên văn và kính hiển vi đơn giản, nay chúng ta đã phát triển được những thiết bị rất tinh vi), chúng ta đã mở rộng “sự nhận biết” của mình.

  • For example, within the past century, we have expanded our awareness of the vast space around us, and now we know not only that our universe is possibly infinite in extent.

Ví dụ, trong thế kỷ vừa qua, chúng ta đã mở rộng sự nhận biết của mình về không gian bao la quanh ta, và giờ đây chúng ta không chỉ biết rằng vũ trụ của chúng ta có thể là vô hạn về phạm vi.

  • Yet, what science has achieved so far is nowhere close to the level achieved by the Buddha.

Tuy nhiên, những gì khoa học đạt được cho đến nay vẫn còn rất xa so với mức độ mà Đức Phật đã đạt được.

  1. As humans, we may get close to the ultimate knowledge using the scientific approach someday well into the future.

Là con người, một ngày nào đó trong tương lai xa, chúng ta có thể tiến gần đến tri kiến tối hậu bằng cách sử dụng phương pháp khoa học.

  • But we can get there in a lifetime by developing our minds by following the path the Buddha laid out.

Nhưng chúng ta có thể đạt đến đó ngay trong một đời sống bằng cách phát triển tâm mình theo con đường mà Đức Phật đã chỉ bày.

  • For all their impressive “material achievements,” today’s science and technology are still at very early stages concerning mental phenomena.

Dù có những “thành tựu vật chất” ấn tượng, khoa học và công nghệ ngày nay vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai trong việc hiểu các hiện tượng tâm.

Complete Description of Mental/Material Phenomena in Buddha Dhamma

Mô Tả Đầy Đủ Về Các Hiện Tượng Tâm/Vật Chất Trong Dhamma của Đức Phật

  1. A complete and self-consistent description of mental phenomena is in the Abhidhamma Piṭaka. Even though it is not necessary to learn Abhidhamma in detail, it is beneficial to learn the basics: “Abhidhamma.”

Một sự mô tả đầy đủ và nhất quán về các hiện tượng tâm có trong Abhidhamma Piṭaka. Dù không cần thiết phải học Abhidhamma một cách chi tiết, nhưng học những điều căn bản là có lợi: “Abhidhamma.”

Theo Dhamma của Đức Phật, một người được nói là đạt được ý thức đầy đủ và trong sáng với một tâm thanh tịnh (không còn ô nhiễm), chỉ sinh khởi pabhassara citta. Xem “True Happiness Is the Absence of Suffering” và các bài tiếp theo. Cũng xem mục #11 của “Pabhassara Citta, Radiant Mind, and Bhavaṅga.”

  • This does not mean that a person who achieves Nibbāna will be an expert in relativity or quantum mechanics. Relativity and quantum mechanics provide only partial explanations, and even then, just for material aspects of the world.

Điều này không có nghĩa là một người chứng đạt Nibbāna sẽ là chuyên gia về thuyết tương đối hay cơ học lượng tử. Thuyết tương đối và cơ học lượng tử chỉ cung cấp những lời giải thích từng phần, và ngay cả như vậy, cũng chỉ đối với các khía cạnh vật chất của thế giới.

  • When one achieves the ultimate knowledge (Nibbāna), relativity or quantum mechanics become irrelevant since they account for only some of the impermanent and transient behavior. The matter is secondary to the mind.

Khi một người đạt được tri kiến tối hậu (Nibbāna), thuyết tương đối hay cơ học lượng tử trở nên không còn liên quan, vì chúng chỉ giải thích một phần nào đó của các hiện tượng vô thường và tạm bợ. Vật chất là thứ yếu so với tâm.

Tuy nhiên, Dhamma của Đức Phật cũng mô tả bản chất thật của thế giới vật chất: “Bhūta and Yathābhūta – What Do They Really Mean.”

Expanding Consciousness Stepwise

Mở Rộng Ý Thức Từng Bước

  1. On the way to purifying the mind, people with good meditative skills can expand their consciousness by accessing higher meditative states (jhāna), i.e., controlling and focusing the mind.

Trên con đường thanh lọc tâm, những người có kỹ năng thiền tốt có thể mở rộng ý thức của mình bằng cách tiếp cận các trạng thái thiền cao hơn (jhāna), tức là kiểm soát và tập trung tâm.

  • Even before the Buddha, ancient yogis could access such meditative states via concentration meditation (Samatha Bhāvanā). For example, when Prince Siddhārtha became an ascetic on the way to Buddhahood, he first followed two well-known yogis, Āḷāra Kālāma, and Uddaka Rāmaputta. They achieved very high states of jhāna (that belong in the rūpa loka and arūpa loka) via concentration meditation.

Ngay cả trước thời Đức Phật, các yogi cổ xưa đã có thể tiếp cận những trạng thái thiền như vậy thông qua thiền định (Samatha Bhāvanā). Ví dụ, khi Thái tử Siddhārtha trở thành một vị khổ hạnh trên con đường đi đến Phật quả, trước hết Ngài đã theo học với hai yogi nổi tiếng là Āḷāra Kālāma và Uddaka Rāmaputta. Họ đã đạt được những trạng thái jhāna rất cao (thuộc về rūpa loka và arūpa loka) thông qua thiền định.

  • However, it will be explained in the future that these jhānic achievements of such yogis can be traced back to Buddha Kassapa, who lived before Buddha Gotama.

Tuy nhiên, trong tương lai sẽ được giải thích rằng những thành tựu jhāna của các yogi như vậy có thể được truy nguyên về Đức Phật Kassapa, vị đã sống trước Đức Phật Gotama.

  1. Even today, people from other religions could experience such states when they get deeply absorbed in prayer or any deep mental concentration; this has nothing to do with a particular religion. However, like everything else, such states are transitory; none of these states is permanent other than Nibbāna.

Ngay cả ngày nay, những người thuộc các tôn giáo khác cũng có thể trải nghiệm những trạng thái như vậy khi họ chìm sâu trong cầu nguyện hoặc trong bất kỳ sự tập trung tâm sâu sắc nào; điều này không liên quan đến một tôn giáo cụ thể nào. Tuy nhiên, giống như mọi thứ khác, những trạng thái ấy là tạm thời; không có trạng thái nào trong số đó là thường còn, ngoại trừ Nibbāna.

  • And Nibbāna is not possible to attain via concentration meditation alone. For that, the unique Buddhist system of insight meditation (vipassana Bhāvanā) is needed whereby anicca, dukkha, anatta, Paṭicca Samuppāda (Dependent Origination or “cause and effect”) and the Four Noble Truths (that the existence in saṁsāra is dukha, attachment or craving as the origin of the dukha, Nibbāna is the cessation of dukha, and the Eightfold Path is the path to the cessation of dukha) are understood.

Và không thể chứng đạt Nibbāna chỉ bằng thiền định. Để đạt điều đó, cần có hệ thống thiền minh sát độc đáo của Phật giáo (vipassana Bhāvanā), nhờ đó anicca, dukkha, anatta, Paṭicca Samuppāda (Duyên khởi hay “nhân và quả”) và Tứ Thánh Đế (rằng sự tồn tại trong saṁsāra là dukha, dính mắc hay tham ái là nguồn gốc của dukha, Nibbāna là sự chấm dứt dukha, và Bát Chánh Đạo là con đường đưa đến sự chấm dứt dukha) được hiểu rõ.

  1. To recap, according to Buddha Dhamma, “beings” exist in different planes of existence with different levels of consciousness; different planes can exist in different dimensions and different physical locations (such as planetary systems in this or other universes, for example).

Tóm lại, theo Dhamma của Đức Phật, các “chúng sinh” tồn tại trong những cảnh giới khác nhau với các mức độ ý thức khác nhau; các cảnh giới khác nhau có thể tồn tại trong những chiều khác nhau và ở những vị trí vật lý khác nhau (chẳng hạn như các hệ hành tinh trong vũ trụ này hoặc trong các vũ trụ khác).

  • Beings are categorized according to their level of consciousness, and the humans lie somewhere in the middle (but still at a unique place, as is discussed in “The Grand Unified Theory of Dhamma”)

Các chúng sinh được phân loại theo mức độ ý thức của họ, và con người nằm đâu đó ở khoảng giữa (nhưng vẫn ở một vị trí đặc biệt, như được thảo luận trong “The Grand Unified Theory of Dhamma”)

  1. Being “aware” or having consciousness is only one aspect of a living being’s mental composition; in Pāli, consciousness is viññāṇa. The other mental constituents that make up a living being are feeling (vedanā), perception (saññā), and mental volitions (saṅkhāra). Consciousness (citta) is nothing more than “being aware.” The other three, called mental factors (cetasika), arise with citta.

“Nhận biết” hay có ý thức chỉ là một khía cạnh trong cấu thành tâm của một chúng sinh; trong Pāli, ý thức là viññāṇa. Các thành phần tâm khác tạo nên một chúng sinh là cảm thọ (vedanā), tưởng (saññā), và các hành thuộc tâm (saṅkhāra). Ý thức (citta) không gì khác hơn là “sự nhận biết.” Ba thành phần còn lại, được gọi là các tâm sở (cetasika), sinh khởi cùng với citta.

  • For example, when we “see” an object, that is pure visual consciousness. Based on the visual, we next recognize the object based on our familiarity with the object. This is perception (saññā).

Ví dụ, khi chúng ta “thấy” một đối tượng, đó là ý thức thị giác thuần túy. Dựa trên hình ảnh thấy được, tiếp đó chúng ta nhận ra đối tượng dựa vào sự quen thuộc của mình với đối tượng ấy. Đây là tưởng (saññā).

  • Then the mind may start forming an “expectation” if that object is desirable. That is when “pure citta” evolves into viññāṇa, which is “defiled consciousness.” See “Viññāṇa (Defiled Consciousness).”

Sau đó, tâm có thể bắt đầu hình thành một “sự mong đợi” nếu đối tượng ấy đáng ưa thích. Đó là khi “citta thuần túy” chuyển thành viññāṇa, tức là “ý thức bị ô nhiễm.” Xem “Viññāṇa (Defiled Consciousness).”

  1. The chief characteristic of perception is the cognition of an object by a previous acquaintance. It is a perception that enables one to recognize an object. According to Abhidhamma, “Its procedure is likened to the carpenter’s recognition of certain kinds of wood by the mark he had made on each; to the treasurer’s specifying certain articles of jewelry by the ticket on each…”.

Đặc tính chính của tưởng là sự nhận biết một đối tượng nhờ sự quen biết trước đó. Chính tưởng giúp người ta nhận ra một đối tượng. Theo Abhidhamma, “Cách thức của nó được ví như người thợ mộc nhận ra một số loại gỗ nhờ dấu hiệu mà ông đã đánh trên từng loại; như người giữ kho xác định một số món trang sức nhờ tấm thẻ gắn trên từng món…”.

  • It happens automatically since the mind compares the observed image with the stored images of people we know and quickly makes the “match.” (I was happy to see that scientist Jeff Hawkins has described this very well in scientific terms in his book “On Intelligence”; this book is a worthwhile read to see how scientists are slowly making progress!). Of course, the more frequently the memory is refreshed of the image, the easier it is to recognize.

Điều này xảy ra tự động, vì tâm so sánh hình ảnh được quan sát với những hình ảnh đã được lưu giữ về những người mà chúng ta biết và nhanh chóng tạo ra sự “trùng khớp.” (Tôi rất vui khi thấy nhà khoa học Jeff Hawkins đã mô tả điều này rất hay bằng các thuật ngữ khoa học trong cuốn sách “On Intelligence” của ông; cuốn sách này đáng đọc để thấy các nhà khoa học đang dần dần tiến bộ như thế nào!). Dĩ nhiên, ký ức về hình ảnh ấy càng được làm mới thường xuyên, thì việc nhận ra càng dễ dàng.

  • Sometimes people, especially young children, can recognize people and material objects from their past lives.

Đôi khi người ta, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể nhận ra những người và các vật thể vật chất từ các đời quá khứ của mình.

Modern Science is Still at an Early Stage

Khoa Học Hiện Đại Vẫn Còn Ở Giai Đoạn Sơ Khai

  1. Modern neuroscientists and philosophers are struggling with how even to define these “mental characteristics.” They have coined the term “qualia” to represent the subjective aspect of sense experience.

Các nhà thần kinh học và triết gia hiện đại vẫn đang chật vật ngay cả trong việc định nghĩa những “đặc tính tâm” này. Họ đã đặt ra thuật ngữ “qualia” để biểu thị khía cạnh chủ quan của trải nghiệm giác quan.

  • In his book “Second Nature: Brain Science and Human Knowledge” (2006), Gerald M. Edelman, a neuroscientist, states (p. 14): “.The property most often described as particularly mysterious is the phenomenological aspect of consciousness, the experience of qualia. Qualia are, for example, the greenness of green and the warmness of warmth. But several students, myself included, go beyond these simple qualities and consider the whole ensemble of conscious senses or experiences to be qualia. Many consider explaining qualia to be the acid test of a consciousness theory. How can we explain not only qualia but all the other features of consciousness? The answer I propose is to look into how the brain works, formulating a global brain theory that can be extended to explain consciousness…”

Trong cuốn sách “Second Nature: Brain Science and Human Knowledge” (2006), Gerald M. Edelman, một nhà thần kinh học, viết (tr. 14): “.Đặc tính thường được mô tả là đặc biệt huyền bí chính là khía cạnh hiện tượng học của ý thức, tức kinh nghiệm về qualia. Phẩm tính chủ quan, chẳng hạn, là sắc xanh của màu xanh lá và độ ấm của sự ấm áp. Nhưng một số học giả, trong đó có tôi, đi xa hơn những phẩm chất đơn giản này và xem toàn bộ tập hợp các cảm giác hay trải nghiệm có ý thức là phẩm tính chủ quan. Nhiều người cho rằng việc giải thích phẩm tính chủ quan là phép thử quyết định của một lý thuyết về ý thức. Làm thế nào chúng ta có thể giải thích không chỉ phẩm tính chủ quan mà cả tất cả những đặc điểm khác của ý thức? Câu trả lời tôi đề xuất là hãy nhìn vào cách bộ não hoạt động, xây dựng một lý thuyết toàn diện về não bộ có thể được mở rộng để giải thích ý thức…”

  • In Buddha Dhamma, the qualia are the mental factors (cetasika), and they are built-in to a sentient being and are strictly individualistic. By definition, they cannot arise just from inert matter, but scientists are trying to derive them from matter.

Trong Dhamma của Đức Phật, phẩm tính chủ quan là các tâm sở (cetasika), và chúng vốn có sẵn trong một chúng sinh, đồng thời mang tính cá nhân tuyệt đối. Theo định nghĩa, chúng không thể chỉ sinh khởi từ vật chất vô tri, nhưng các nhà khoa học đang cố gắng suy ra chúng từ vật chất.

  • An informative read on various ideas of philosophers’ and scientists’ reasoning on how to explain consciousness and associated mental aspects such as qualia is given in the book “Conversations on Consciousness” by Susan Blackmore (2006).

Một tài liệu hữu ích về nhiều quan điểm khác nhau trong lập luận của các triết gia và nhà khoa học nhằm giải thích ý thức và các khía cạnh tâm liên hệ như phẩm tính chủ quan được trình bày trong cuốn “Những Cuộc Trò Chuyện Về Ý Thức” của Susan Blackmore (2006).

Buddha’s Thorough Explanations

Những Giải Thích Thấu Đáo Của Đức Phật

  1. As mentioned in #4 above, a complete and self-consistent description of mental phenomena is in the Abhidhamma Piṭaka. Let us consider, for example, the visual recognition of a person, say Joe Smith. With the recognition (saññā) of Joe Smith, “feelings” (vedanā) arise together with a whole host of mental volitions, which are fifty-two in total. We immediately feel a certain way about Joe Smith based on our experience.

Như đã đề cập ở mục #4 ở trên, một sự mô tả đầy đủ và nhất quán về các hiện tượng tâm có trong Abhidhamma Piṭaka. Chúng ta hãy xét, chẳng hạn, việc nhận ra một người bằng thị giác, ví dụ Joe Smith. Cùng với sự nhận biết (saññā) về Joe Smith, “cảm thọ” (vedanā) sinh khởi cùng với cả một loạt các hành thuộc tâm, tổng cộng có năm mươi hai. Ngay lập tức chúng ta có một cảm giác nhất định về Joe Smith dựa trên kinh nghiệm của mình.

  • For example, if hatred, one of the possible 52 mental factors (cetasika), arises when we see Joe Smith, we could acquire bad kamma and let our mind cultivate those feelings further.

Ví dụ, nếu sân hận, một trong 52 tâm sở (cetasika) có thể sinh khởi, khởi lên khi chúng ta thấy Joe Smith, thì chúng ta có thể tạo kamma xấu và để tâm mình tiếp tục nuôi dưỡng những cảm xúc ấy.

  • Vedanā and saññā are two of those 52 mental factors. Some of the rest of the 52 cetasika can arise with a citta; how many and which ones arise depends on the sensory input. For example, the mental factor lobha (greed) arises with a mind-pleasing sensory input.

Vedanā và saññā là hai trong số 52 tâm sở ấy. Một số trong các cetasika còn lại trong 52 tâm sở có thể sinh khởi cùng với một citta; bao nhiêu tâm sở và những tâm sở nào sinh khởi tùy thuộc vào dữ liệu giác quan đi vào. Ví dụ, tâm sở lobha (tham) sinh khởi cùng với một dữ liệu giác quan làm tâm ưa thích.

  • Vedanā and saññā arise with every citta, and thus they are separately treated. The rest (out of the remaining 50 cetasika) that arise with a citta are bundled together and called “saṅkhāra.”

Vedanā và saññā sinh khởi cùng với mọi citta, vì vậy chúng được xét riêng. Phần còn lại (trong số 50 cetasika còn lại) sinh khởi cùng với một citta được gom chung lại và gọi là “saṅkhāra.”

  • A fully developed citta is called “viññāṇa.” Here, viññāṇa includes vedanā, saññā, and saṅkhāra and also incorporates any expectation for the sensory input.

Một citta đã phát triển đầy đủ được gọi là “viññāṇa.” Ở đây, viññāṇa bao gồm vedanā, saññā, và saṅkhāra, đồng thời cũng bao hàm bất kỳ sự mong đợi nào đối với dữ liệu giác quan đi vào.

  1. Using a somewhat different nomenclature, a “being” in the sense sphere can also be represented by just five “heaps of things” or aggregates (khandha), i.e., pañcakkhandhā (pronounced as “panchakkhandha,” pañca meaning five and khandha means a “heap”): consciousness (viññāṇa), feeling (vedanā), perception (saññā), volitions (saṅkhāra), and form or materiality (rūpa); see, “The Five Aggregates (Pañcakkhandha).”

Dùng một hệ thuật ngữ hơi khác, một “chúng sinh” trong dục giới cũng có thể được biểu thị chỉ bằng năm “tập hợp các sự vật” hay năm uẩn (khandha), tức là pañcakkhandhā (phát âm là “panchakkhandha,” pañca nghĩa là năm và khandha nghĩa là một “tập hợp”): ý thức (viññāṇa), cảm thọ (vedanā), tưởng (saññā), các hành (saṅkhāra), và sắc hay vật chất (rūpa); xem “The Five Aggregates (Pañcakkhandha).”

  • These five components co-exist; they are born together at conception. It is not possible to separate nāma from rūpa or the four mental aggregates from each other. Therefore, nāma does not arise from rūpa as scientists believe today.

Năm thành phần này cùng tồn tại; chúng sinh khởi cùng nhau vào lúc thụ thai. Không thể tách nāma khỏi rūpa, hay tách bốn uẩn thuộc tâm ra khỏi nhau. Do đó, nāma không sinh khởi từ rūpa như các nhà khoa học ngày nay tin tưởng.

Nāma và rūpa (gắn liền với một con người) sinh khởi cùng nhau từ lúc thụ thai trong tử cung người mẹ. Ở đây, nāma là “paṭisandhi viññāṇa” (hay gandhabba), và rūpa là hợp tử được tạo thành bởi trứng của người mẹ và tinh trùng của người cha; xem “Buddhist Explanations of Conception, Abortion, and Contraception.”

The Buddha Taught Only a Fraction of His Knowledge

Đức Phật Chỉ Giảng Dạy Một Phần Nhỏ Tri Kiến Của Ngài

  1. The Buddha told his disciples that what he taught them was just a fraction of his knowledge about “this world.” What he taught was sufficient to achieve Nibbāna and cut short the Saṁsāric journey filled with dukha (unsatisfactoriness and suffering). He did not want people to spend their precious time in this human life studying things like the origin of the universe or the origin of life, which would serve no purpose in achieving Nibbāna. The following passages are from the Simsāpa Sutta:

Đức Phật nói với các đệ tử của Ngài rằng những gì Ngài dạy họ chỉ là một phần nhỏ trong tri kiến của Ngài về “thế giới này.” Những gì Ngài dạy là đủ để chứng đạt Nibbāna và rút ngắn hành trình trong saṁsāra vốn đầy dukha (sự không thỏa mãn và khổ đau). Ngài không muốn người ta dùng thời gian quý báu trong đời người này để nghiên cứu những điều như nguồn gốc của vũ trụ hay nguồn gốc của sự sống, vốn không giúp ích gì cho việc chứng đạt Nibbāna. Các đoạn sau đây được trích từ Simsāpa Sutta:

  • Once, the Buddha was staying at Kosambi in the Simsāpa forest. Then, picking up a few Simsāpa leaves with his hand, he asked the monks, “What do you think, monks: Which are more numerous, the few Simsāpa leaves in my hand or those overhead in the Simsāpa forest?”

Một lần nọ, Đức Phật đang trú tại Kosambi trong rừng Simsāpa. Khi ấy, Ngài nhặt một vài lá Simsāpa trong tay và hỏi các vị tỳ khưu: “Này các tỳ khưu, các thầy nghĩ thế nào: vài lá Simsāpa trong tay Ta nhiều hơn, hay những lá ở trên cao trong rừng Simsāpa nhiều hơn?”

  • “The leaves in the hand of the Blessed One are few, Lord. Those in the Simsāpa forest are much more numerous.”

“Bạch Thế Tôn, những chiếc lá trong tay Đức Thế Tôn rất ít. Những chiếc lá trong rừng Simsāpa nhiều hơn rất nhiều.”

  • “In the same way, monks, those things that I have known with direct knowledge but have not taught are far more numerous [than what I have taught]. And why haven’t I taught them? Because they are not connected with the goal, do not relate to the rudiments of the holy life, and do not lead to disenchantment, dispassion, cessation, calm, direct knowledge, self-awakening, to Unbinding. That is why I have not taught them”.

“Cũng vậy, này các tỳ khưu, những điều Ta đã biết bằng thắng trí nhưng không giảng dạy thì nhiều hơn rất nhiều [so với những gì Ta đã giảng dạy]. Và vì sao Ta không giảng dạy chúng? Vì chúng không liên hệ đến mục tiêu, không liên quan đến những nền tảng của đời sống thánh thiện, và không dẫn đến sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, tự giác ngộ, đến Sự giải thoát khỏi trói buộc. Đó là lý do Ta không giảng dạy chúng.”

  • “And what have I taught? ‘This is dukkha… This is the origination of dukkha… This is the cessation of dukkha… This is the path of practice leading to dukkha’s cessation: This is what I have taught. And why have I taught these things? Because they are connected with the goal, relate to the basics of the holy life, and lead to disenchantment, dispassion, cessation, calm, direct knowledge, self-awakening, and Unbinding. This is why I have taught them”.

“Và Ta đã giảng dạy những gì? ‘Đây là dukkha… Đây là sự sinh khởi của dukkha… Đây là sự chấm dứt của dukkha… Đây là con đường thực hành dẫn đến sự chấm dứt dukkha’: đó là những gì Ta đã giảng dạy. Và vì sao Ta giảng dạy những điều này? Vì chúng liên hệ đến mục tiêu, liên quan đến những nền tảng của đời sống thánh thiện, và dẫn đến sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, tự giác ngộ, và Sự giải thoát khỏi trói buộc. Đó là lý do Ta đã giảng dạy chúng.”

Building Faith Based on Knowledge/Understanding

Xây Dựng Niềm Tin Dựa Trên Tri Kiến/Sự Hiểu Biết

  1. But nowadays, one may be justified to spend a little time convincing oneself that Buddha Dhamma is compatible with contemporary “scientific knowledge” because that will enable one to build faith in Buddha Dhamma.

Nhưng ngày nay, người ta có thể có lý do chính đáng để dành một ít thời gian tự thuyết phục mình rằng Dhamma của Đức Phật tương thích với “tri thức khoa học” đương đại, vì điều đó sẽ giúp người ấy xây dựng niềm tin nơi Dhamma của Đức Phật.

  • However, when probing deeper into Dhamma, one realizes that it is not a matter of science proving Dhamma to be correct. Instead, as described by Dhamma, science is at a very early stage of discovering the world’s true nature.

Tuy nhiên, khi đi sâu hơn vào Dhamma, người ta nhận ra rằng vấn đề không phải là khoa học chứng minh Dhamma là đúng. Thay vào đó, như Dhamma đã mô tả, khoa học vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai trong việc khám phá bản chất thật của thế giới.

  1. Let me close with an example of the difference between technological progress in expanding consciousness and the mind’s purification. The modern world was unaware of microscopic living beings’ existence until the advent of the microscope by Antonie van Leeuwenhoek in the late 17th century: WebLink: WIKI: Antonie van Leeuwenhoek.

Hãy để tôi kết thúc bằng một ví dụ về sự khác biệt giữa tiến bộ công nghệ trong việc mở rộng ý thức và sự thanh lọc tâm. Thế giới hiện đại đã không biết đến sự tồn tại của các chúng sinh vi mô cho đến khi kính hiển vi xuất hiện nhờ Antonie van Leeuwenhoek vào cuối thế kỷ 17: WebLink: WIKI: Antonie van Leeuwenhoek.

  • However, a person who has developed meditation and attained higher jhānā can “see” such microscopic beings. There is this story in the Tipiṭaka about a bhikkhu who had developed abhiññā powers but had not yet attained Arahanthood. One day he was about to drink a glass of water when he realized that there were numerous microscopic living beings in the water. He tried to filter them out in vain and got depressed. The Buddha saw this and told him that “it is not possible to live “in this world” without hurting other beings; the only thing we can do is to attain Nibbāna as soon as possible and get out of this world.”

Tuy nhiên, một người đã phát triển thiền và chứng đạt các tầng jhānā cao hơn có thể “thấy” những chúng sinh vi mô như vậy. Có câu chuyện này trong Tipiṭaka về một vị bhikkhu đã phát triển các năng lực abhiññā nhưng vẫn chưa chứng đạt quả vị Arahant. Một ngày nọ, vị ấy sắp uống một ly nước thì nhận ra rằng trong nước có vô số chúng sinh vi mô. Vị ấy cố gắng lọc chúng ra nhưng vô ích và trở nên chán nản. Đức Phật thấy điều này và nói với vị ấy rằng “không thể sống “trong thế giới này” mà không làm tổn hại các chúng sinh khác; điều duy nhất chúng ta có thể làm là chứng đạt Nibbāna càng sớm càng tốt và thoát ra khỏi thế giới này.”

  • Thus one can attain much more “knowledge” about this world by developing the mind. We can probe deeper into the microscopic world using the scientific knowledge achieved over hundreds of years, but we can “see” much more by purifying the mind in a lifetime.

Như vậy, một người có thể đạt được nhiều “tri kiến” hơn rất nhiều về thế giới này bằng cách phát triển tâm. Chúng ta có thể thăm dò sâu hơn vào thế giới vi mô bằng tri thức khoa học đạt được qua hàng trăm năm, nhưng chúng ta có thể “thấy” nhiều hơn rất nhiều bằng cách thanh lọc tâm trong một đời.

Also, see “Quantum Mechanics and Dhamma,” “Origin of Life,” and “Buddhism – In Charts” for more information.

Cũng xem “Quantum Mechanics and Dhamma,” “Origin of Life,” và “Buddhism – In Charts” để biết thêm thông tin.