February 17, 2019; revised March 7, 2020
Ngày 17/02/2019; cập nhật ngày 07/03/2020
Introduction
Giới thiệu
- Aṅgulimāla had killed 999 people but was able to attain the Arahanthood within a few weeks after meeting the Buddha. His life story can help us understand how and why even vipāka for such highly immoral deeds can be overcome.
Aṅgulimāla đã giết 999 người, nhưng chỉ trong vòng vài tuần sau khi gặp Đức Phật, ông đã chứng đắc quả vị Arahant. Câu chuyện cuộc đời của ông giúp chúng ta hiểu được bằng cách nào và vì sao ngay cả vipāka của những hành động bất thiện cực kỳ nghiêm trọng như vậy cũng có thể được vượt qua.
- Even though the laws of kamma play an important role in Buddha Dhamma, one can overcome the consequences of such highly immoral actions. That is by comprehending the more fundamental principle of causality: one can bypass all such kamma vipāka (all future suffering) by getting rid of avijjā and taṇhā (the root causes).
Mặc dù các quy luật của kamma giữ một vai trò rất quan trọng trong Dhamma của Đức Phật, một người vẫn có thể vượt qua hậu quả của những hành động bất thiện nghiêm trọng như vậy. Điều đó được thực hiện bằng cách thấu hiểu nguyên lý nhân quả ở mức căn bản hơn: có thể vượt khỏi mọi kamma vipāka như thế (tức toàn bộ khổ đau trong tương lai) bằng cách đoạn trừ avijjā và taṇhā (hai nguyên nhân gốc rễ).
- The following two posts also discuss kamma and kamma vipāka: “What is Kamma? – Is Everything Determined by Kamma?” and “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”
Hai bài viết sau đây cũng trình bày về kamma và kamma vipāka: “What is Kamma? – Is Everything Determined by Kamma?” và “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”
- I highly-recommend a good account of the life story of Aṅgulimāla here: “WebLink: accesstoinsight.org: Aṅgulimāla – A Murderer’s Road to Sainthood.”
Tôi đặc biệt khuyến nghị bạn đọc bản tường thuật rất hay về cuộc đời của Aṅgulimāla tại đây: “WebLink: accesstoinsight.org: Aṅgulimāla – A Murderer’s Road to Sainthood.”
- Reading that account first will help with the discussion below.
Đọc bài viết đó trước sẽ giúp bạn dễ theo dõi phần thảo luận dưới đây.
Brief Summary of Aṅgulimāla’s Life
Tóm Tắt Cuộc Đời của Aṅgulimāla
- To summarize the critical points in the story of Aṅgulimāla:
Tóm tắt những điểm quan trọng trong câu chuyện về Aṅgulimāla:
- He was called Ahimsaka (“Harmless”) as a boy and was an excellent student. He was the best in class at the premier learning institute of that day in Takkasila (Taxila). His peers were jealous and tried to convince the teacher that Ahimsaka was plotting to take his job.
Thuở nhỏ, ông tên là Ahimsaka (“Vô hại”) và là một học sinh xuất sắc. Ông đứng đầu lớp tại học viện danh tiếng nhất thời bấy giờ ở Takkasila (Taxila). Các bạn đồng môn ghen tị và tìm cách thuyết phục vị thầy rằng Ahimsaka đang âm mưu chiếm vị trí của thầy.
- The teacher finally believed those false accusations and came up with a way to get Ahimsaka killed. When Ahimsaka finished his studies and asked how he can pay for his education, the teacher said: “You must bring me a thousand human little fingers of the right hand.”
Cuối cùng, vị thầy đã tin những lời vu khống ấy và nghĩ ra một cách để giết Ahimsaka. Khi Ahimsaka học xong và hỏi phải đền đáp công ơn dạy dỗ như thế nào, người thầy nói: “Con phải mang về cho ta một nghìn ngón tay út bên phải của con người.”
- That is how Ahimsaka became a killer and came to be known as “Aṅgulimāla”, because he started wearing some of those cut fingers in a garland around his neck.
Đó là cách Ahimsaka trở thành một kẻ sát nhân và được biết đến với tên gọi “Aṅgulimāla”, vì ông bắt đầu xâu những ngón tay bị cắt ấy thành một vòng đeo quanh cổ.
- Aṅgulimāla had killed 999 people and was about to kill his mother to get the last finger when the Buddha intervened.
Aṅgulimāla đã giết 999 người và chuẩn bị giết chính mẹ mình để lấy ngón tay cuối cùng thì Đức Phật xuất hiện can thiệp.
- The quick-witted Aṅgulimāla was able to comprehend a few verses that the Buddha uttered and asked the Buddha to ordain him right there.
Aṅgulimāla, với trí tuệ nhạy bén, đã hiểu được vài bài kệ mà Đức Phật giảng dạy và ngay lập tức xin Đức Phật cho mình xuất gia.
- Ven. Aṅgulimāla became an Arahant soon afterwards.
Không lâu sau đó, Tôn giả Aṅgulimāla đã chứng đắc quả vị Arahant.
- Later on, the Buddha reminded Ven. Aṅgulimāla that he had now been “born” an Āriya (Noble Person), even though he had killed so many people when he was a murderer. This concept of changing “bhava” even during a given existence is discussed below.
Sau này, Đức Phật nhắc Tôn giả Aṅgulimāla rằng nay ông đã được “sinh ra” như một Āriya (bậc Thánh), mặc dù trước đây ông từng giết rất nhiều người khi còn là một kẻ sát nhân. Khái niệm về sự thay đổi bhava ngay trong cùng một kiếp sống sẽ được trình bày dưới đây.
First Observation – Importance of Gati and Environment
Quan Sát Thứ Nhất – Tầm Quan Trọng Của Gati Và Môi Trường
- The first thing we can see is that obedient and well-behaved Ahimsika became a murderer because of his teacher’s influence. External influences (family, friends, etc.) can be a crucial factor in changing one’s gati (pronounced “gathi”) loosely translated as “character.” (Note that Pāli words are written not in “standard English,” but with an adopted “Tipiṭaka English” convention. See, ““Tipiṭaka English” Convention Adopted by Early European Scholars – Part 1” and ““Tipiṭaka English” Convention Adopted by Early European Scholars – Part 2”)
Điều đầu tiên chúng ta có thể thấy là Ahimsika, vốn ngoan ngoãn và cư xử đúng mực, đã trở thành một kẻ sát nhân do ảnh hưởng từ người thầy của mình. Những tác động từ bên ngoài (gia đình, bạn bè, v.v.) có thể là yếu tố rất quan trọng làm thay đổi gati của một người (đọc là “gathi”), tạm dịch là “tính cách”. (Lưu ý rằng các từ Pāli không được viết theo “tiếng Anh tiêu chuẩn”, mà theo quy ước “Tiếng Anh Tipiṭaka” do các học giả châu Âu thời kỳ đầu sử dụng. Xem ““Tipiṭaka English” Convention Adopted by Early European Scholars – Part 1” và ““Tipiṭaka English” Convention Adopted by Early European Scholars – Part 2”.)
- This is why parents must always be on the lookout on what kind of friends a child has. Friends can be a considerable influence on a child.
Đó là lý do cha mẹ luôn cần quan tâm đến việc con mình kết giao với những người bạn như thế nào. Bạn bè có thể ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành tính cách của trẻ.
- This is also true for adults. One must get away from those who pull in wrong directions, and make new associations along “good directions.”
Điều này cũng đúng đối với người trưởng thành. Mỗi người cần tránh xa những người lôi kéo mình theo hướng sai lầm và tạo dựng các mối quan hệ mới theo những hướng tích cực.
- Gati are discussed in many posts at this site. One can find a list of relevant posts by entering “gati” in the “Search” box on top right.
Gati được trình bày trong nhiều bài viết trên trang này. Bạn có thể tìm danh sách các bài liên quan bằng cách nhập từ khóa “gati” vào ô “Search” ở góc trên bên phải.
Second Observation – There is No “Unchanging Self”
Quan Sát Thứ Hai – Không Có Một “Bản Ngã Bất Biến”
- The second thing we can see is that there is no “unchanging self.”
Điều thứ hai chúng ta có thể thấy là không tồn tại một “bản ngã bất biến”.
- Harmless Ahimsika became a violent murderer in Aṅgulimāla and killed almost 1000 people.
Ahimsika hiền lành đã trở thành kẻ sát nhân hung bạo Aṅgulimāla và giết gần một nghìn người.
- Then that violent Aṅgulimāla the murderer, became a Noble Person within a short time after meeting the Buddha and within weeks Ven. Aṅgulimāla became an Arahant too!
Sau đó, chính Aṅgulimāla hung bạo ấy lại trở thành một bậc Thánh chỉ trong thời gian ngắn sau khi gặp Đức Phật, và chỉ trong vài tuần, Tôn giả Aṅgulimāla đã chứng đắc quả vị Arahant!
- In the “bigger picture” of the “three lokā” and “31 realms,” we saw that the “lifestream of any living being” can change from “good to bad”, “bad to good”, “good to bad again,” etc. an uncountable times in the beginning-less rebirth process.
Trong bức tranh rộng lớn của “ba lokā” và “31 cõi”, chúng ta thấy rằng “dòng sống của bất kỳ chúng sinh nào” cũng có thể thay đổi từ “tốt thành xấu”, “xấu thành tốt”, rồi lại “tốt thành xấu”, v.v., vô số lần trong tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu.
- We all have been in the highest brahma realm and the lowest apāya too. But we all have spent most of that time in the suffering-filled apāyā.
Tất cả chúng ta đều đã từng hiện hữu ở cõi brahma cao nhất cũng như ở cõi apāya thấp nhất. Tuy nhiên, phần lớn thời gian trong vòng luân hồi, chúng ta đã ở trong các cõi apāyā đầy đau khổ.
- The only way get out of this “ceaseless wandering in the rebirth process (saŋsāra or saṁsāra)” is to become an Arahant, as Ven. Aṅgulimāla did.
Con đường duy nhất để thoát khỏi “sự lang thang không ngừng trong vòng tái sinh (saŋsāra hay saṁsāra)” là trở thành một Arahant, như Tôn giả Aṅgulimāla đã làm.
- The first step is to attain the Sotāpanna stage be free of at least the four lowest realms (apāyā).
Bước đầu tiên là chứng đắc tầng Sotāpanna để ít nhất không còn tái sinh vào bốn cõi thấp (apāyā).
Third Observation – There is a Causal Link (“Sort of a Self”)
Quan Sát Thứ Ba – Có Một Mối Liên Hệ Nhân Quả (“Một Dạng Bản Ngã”)
- However, as we discussed in the previous post, it is not possible to say that “there is no-self” either.
Tuy nhiên, như đã thảo luận trong bài trước, cũng không thể nói rằng “không có bản ngã” theo nghĩa tuyệt đối.
- Nothing happens without a reason or a cause (at least one, but usually many causes).
Không có điều gì xảy ra mà không có nguyên nhân hay điều kiện (ít nhất là một, nhưng thường là nhiều nguyên nhân).
- A human is reborn an animal or a brahma due to a reason. There is a CONNECTION between two adjacent “bhava” or existences.
Một người tái sinh thành động vật hoặc thành một brahma đều có nguyên nhân. Luôn tồn tại một MỐI LIÊN HỆ giữa hai bhava hay hai trạng thái hiện hữu liên tiếp.
- Ahimsika did not become Aṅgulimāla without causes. One cause was the influence of his peers on the teacher. Then Ahimsaka blindly followed the instructions of the teacher.
Ahimsika không trở thành Aṅgulimāla nếu không có nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân là ảnh hưởng của các bạn học lên người thầy. Sau đó, Ahimsaka đã mù quáng làm theo lời chỉ dẫn của thầy mình.
- But then all that was reversed due to the influence of the Buddha.
Nhưng rồi tất cả đã đảo ngược nhờ ảnh hưởng của Đức Phật.
- That is why it is also incorrect to say, “there is no-self.” There is a always a “self” — living at least momentarily — that is responsible for how that “self” evolves in the future.
Vì vậy, nói rằng “không có bản ngã” cũng không chính xác. Luôn luôn có một “bản ngã” — dù chỉ tồn tại trong từng khoảnh khắc — chịu trách nhiệm cho sự phát triển của chính “bản ngã” đó trong tương lai.
- But that “changing self” can and will change between “good’ and “bad” based on many factors. Key factors are self’s deeds and external influences on that “self” at any given time.
Tuy nhiên, “bản ngã đang thay đổi” ấy có thể và sẽ chuyển đổi giữa “tốt” và “xấu” tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Những yếu tố quan trọng nhất là các hành động của chính người đó và những tác động từ bên ngoài lên “bản ngã” ấy trong từng thời điểm.
Fourth Observation – Two Types of “Bhava” or Existence
Quan Sát Thứ Tư – Hai Loại “Bhava” Hay Trạng Thái Hiện Hữu
- Another critical point is that one could be born in a “temporary bhava” or “temporary existence” DURING this life. As we saw, Aṅgulimāla switched “temporary bhava” from an innocent boy to a murderer, and back to an Arahant!
Một điểm rất quan trọng khác là một người có thể được “sinh ra” trong một “bhava tạm thời” hay một “trạng thái hiện hữu tạm thời” NGAY TRONG kiếp sống này. Như chúng ta đã thấy, Aṅgulimāla đã chuyển từ một “bhava tạm thời” của một cậu bé ngây thơ sang một kẻ sát nhân, rồi sau đó trở thành một Arahant!
- For example, a person who drinks habitually is not drunk all the time. He is in a “drunken bhava” or “drunken existence” while he is intoxicated. The next day he is sober and would not be in a “drunken bhava” until he drinks again.
Ví dụ, một người có thói quen uống rượu không phải lúc nào cũng say. Người đó chỉ ở trong “bhava của người say” hay “trạng thái hiện hữu của người say” khi đang say rượu. Đến ngày hôm sau, khi đã tỉnh táo, người đó không còn ở trong “bhava của người say” nữa cho đến khi uống rượu trở lại.
- In the same way, one is in an “angry bhava” when she gets angry. But after the anger subsides, she is not in that “existence” or “bhava” anymore.
Tương tự như vậy, một người ở trong “bhava của sự sân giận” khi nổi giận. Nhưng khi cơn giận lắng xuống, người đó không còn ở trong “trạng thái hiện hữu” hay “bhava” ấy nữa.
- Temporary bhava (or transient existences) explained via “Idappaccayatā Paṭicca Samuppāda” processes (those operate during a given life). Even though only one type of Paṭicca Samuppāda is presented in the textbooks today, there are different types.
Bhava tạm thời (hay các trạng thái hiện hữu thoáng qua) được giải thích thông qua các tiến trình “Idappaccayatā Paṭicca Samuppāda” (những tiến trình vận hành trong một đời sống hiện tại). Mặc dù ngày nay trong các sách giáo khoa thường chỉ trình bày một loại Paṭicca Samuppāda, nhưng trên thực tế có nhiều loại khác nhau.
- When one habitually gets into such a “temporary bhava” repeatedly, then that becomes a cultivated gati or habit/character.
Khi một người thường xuyên lặp đi lặp lại việc rơi vào một “bhava tạm thời” như vậy, điều đó sẽ dần trở thành gati được hun đúc, tức một thói quen hay tính cách.
- In that case, it could lead to a new “upapatti bhava” (or “bhava associated with rebirth”) too. For example, when one gets angry all the time and then one day kills another human, that could lead to rebirth in an apāya. That is a “more permanent bhava” that can last a long time.
Trong trường hợp đó, điều này cũng có thể dẫn đến một “upapatti bhava” mới (hay “bhava gắn liền với sự tái sinh”). Ví dụ, khi một người thường xuyên sân giận và rồi một ngày nào đó giết một người khác, điều đó có thể dẫn đến tái sinh vào một cõi apāya. Đó là một “bhava bền vững hơn”, có thể kéo dài trong một thời gian rất lâu.
- That is the more common Paṭicca Samuppāda cycle, i.e., the “upapatti Paṭicca Samuppāda.”
Đó là chu trình Paṭicca Samuppāda phổ biến hơn, tức “upapatti Paṭicca Samuppāda”.
- The section on “Paṭicca Samuppāda” is a must-read.
Phần nói về “Paṭicca Samuppāda” là nội dung rất cần đọc.
Fifth Observation – Going Back and Forth in the Rebirth Process
Quan Sát Thứ Năm – Lên Xuống Qua Lại Trong Vòng Tái Sinh
- So, there could be some period in the rebirth process where one mostly does “good deeds”, cultivates “good gati,” and thus gets “good bhava” and therefore “good births” (jāti). We discussed the difference between bhava and jāti in the post: “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein.”
Vì vậy, trong vòng tái sinh có thể có những giai đoạn mà một người chủ yếu làm các “việc thiện”, nuôi dưỡng “gati tốt”, từ đó đạt được “bhava tốt” và dẫn đến những “lần sinh tốt” (jāti). Chúng ta đã thảo luận sự khác biệt giữa bhava và jāti trong bài: “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein.”
- Then, one’s gati may change to “bad gati,” especially when one comes under “bad influences and associates.” In that case, one may start on a “downward path” and eventually one’s gati will become harmful to the extent that one will get a “bad bhava.”
Sau đó, gati của người ấy có thể chuyển thành “gati xấu”, đặc biệt khi chịu ảnh hưởng của môi trường và bạn bè xấu. Trong trường hợp đó, người ấy có thể bắt đầu đi trên “con đường đi xuống”, và cuối cùng gati trở nên xấu đến mức dẫn đến một “bhava xấu”.
- We can see such examples around us. We all have seen good children becoming drug addicts and then becoming even murderers due to bad associations. The opposite happens too, when a violent person may change those bad gati and become a “good citizen” under right influences.
Chúng ta có thể thấy nhiều ví dụ như vậy quanh mình. Ai cũng từng thấy những đứa trẻ ngoan dần trở thành người nghiện ma túy rồi thậm chí trở thành kẻ sát nhân do kết giao với bạn xấu. Điều ngược lại cũng xảy ra, khi một người hung bạo có thể thay đổi những gati xấu ấy và trở thành một “công dân tốt” nhờ những ảnh hưởng đúng đắn.
- That is what we all have been doing (going back and forth between good and bad existences,) in this beginning-less rebirth process.
Đó chính là điều mà tất cả chúng ta đã và đang trải qua trong tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu này: liên tục qua lại giữa những trạng thái hiện hữu tốt và xấu.
Sixth Observation – Aṅgulimāla’s Realization
Quan sát Thứ sáu – Sự giác ngộ của Aṅgulimāla
- When Aṅgulimāla was chasing the Buddha and could not get even close to the Buddha. To quote from the account referenced above, Aṅgulimāla stopped and called “Stop, monk! Stop, monk!”
Khi Aṅgulimāla đuổi theo Đức Phật nhưng không thể đến gần Ngài. Theo bản tường thuật đã dẫn ở trên, Aṅgulimāla dừng lại và gọi lớn: “Dừng lại, vị sa-môn! Dừng lại, vị sa-môn!”
“I have stopped, Aṅgulimāla. You stop, too.”
“Ta đã dừng rồi, Aṅgulimāla. Còn ngươi cũng hãy dừng lại.”
- That got Aṅgulimāla to thinking, and he started asking why the Buddha — while still walking — said that he had stopped. The Buddha explained that he had stopped his samsāric wandering (rebirth process) and had overcome all suffering.
Câu nói đó khiến Aṅgulimāla suy nghĩ, và ông bắt đầu hỏi vì sao Đức Phật vẫn đang bước đi mà lại nói rằng Ngài đã dừng lại. Đức Phật giải thích rằng Ngài đã chấm dứt sự lang thang trong samsāra (vòng tái sinh) và đã vượt qua mọi khổ đau.
- That is when Aṅgulimāla gained insight and became Ven. Aṅgulimāla.
Chính vào lúc đó, Aṅgulimāla đã khai mở tuệ giác và trở thành Tôn giả Aṅgulimāla.
- Therefore, the critical point to understand is that it is NOT ENOUGH just to do “good deeds,” even though that is a must.
Vì vậy, điểm cốt lõi cần hiểu là chỉ làm “việc thiện” thì CHƯA ĐỦ, mặc dù đó là điều nhất thiết phải làm.
- One MUST take another step and realize that we have been trapped in this rebirth process filled with (mostly) suffering due to two reasons.
Mỗi người PHẢI tiến thêm một bước nữa và nhận ra rằng chúng ta đã bị mắc kẹt trong vòng tái sinh, vốn phần lớn chỉ đầy dẫy khổ đau, do hai nguyên nhân.
- Let us briefly discuss those two CRITICAL points.
Chúng ta hãy cùng thảo luận ngắn gọn về hai điểm CỰC KỲ QUAN TRỌNG đó.
Seventh Observation – The Critical Discovery of the Buddha
Quan sát Thứ bảy – Khám phá Mang tính Quyết định của Đức Phật
- First, until a Buddha comes to the world (meaning a human attains the Buddhahood by purifying the mind to the greatest extent), humans are unaware of the “wider world view” with “three types of lokā” and 31 realms.
Thứ nhất, cho đến khi một vị Buddha xuất hiện trên thế gian (nghĩa là một con người đạt đến quả vị Phật bằng cách thanh lọc tâm đến mức hoàn toàn), loài người không biết đến “thế giới quan rộng lớn” gồm “ba loại lokā” và 31 cõi.
- Even though one could be occasionally born in “good realms” at or above the human realm, beings are reborn mostly in the lowest four realms (apāyā) due to misdeeds done in seeking sense pleasures.
Mặc dù đôi khi một người có thể được tái sinh vào các “cõi tốt”, ngang hoặc cao hơn cõi người, nhưng phần lớn chúng sinh vẫn tái sinh vào bốn cõi thấp (apāyā) do những hành động bất thiện được tạo ra trong quá trình chạy theo các dục lạc giác quan.
- Of course, there is suffering in any realm, but it is less in higher realms.
Dĩ nhiên, bất kỳ cõi nào cũng có khổ đau, nhưng ở các cõi cao thì mức độ khổ đau ít hơn.
- Therefore, most of the rebirths lead to much suffering. That is the essence of the First Noble Truth.
Vì vậy, phần lớn các lần tái sinh đều dẫn đến rất nhiều khổ đau. Đó chính là cốt lõi của Chân lý Cao quý Thứ nhất.
- Secondly, until a Buddha comes to the world, it is not known how to escape from this endless rebirth process filled with suffering.
Thứ hai, cho đến khi một vị Buddha xuất hiện trên thế gian, không ai biết cách thoát khỏi tiến trình tái sinh vô tận đầy khổ đau này.
- There have been, and there will always be teachers who realize that misdeeds lead to unfortunate rebirths and good deeds lead to good rebirths, and teach that to others.
Đã từng có, và sẽ luôn có, những bậc thầy nhận ra rằng các hành động bất thiện dẫn đến tái sinh bất hạnh, còn các hành động thiện dẫn đến tái sinh tốt đẹp, rồi truyền dạy điều đó cho người khác.
- But it is only a Buddha that can figure out that doing good deeds is not enough. One needs to see the anicca nature of this world of 31 realms. That means even if one gets a rebirth in the highest realm with long lifetimes of billions of years, one will end up in despair and eventual death.
Nhưng chỉ có một vị Buddha mới khám phá ra rằng chỉ làm việc thiện thôi thì chưa đủ. Một người cần thấy được bản chất anicca của thế giới gồm 31 cõi này. Điều đó có nghĩa là ngay cả khi được tái sinh vào cõi cao nhất với tuổi thọ kéo dài hàng tỷ năm, cuối cùng người ấy vẫn sẽ rơi vào tuyệt vọng và rồi cũng phải chết.
- Then one gets back to the same cycle of rebirths, where one will inevitably do evil deeds (due to cravings or sense temptations) and will be born in the apāyā.
Sau đó, người ấy lại quay trở về cùng một vòng tái sinh, nơi cuối cùng cũng sẽ không tránh khỏi việc tạo các hành động bất thiện (do tham ái và sự cám dỗ của các dục giác quan), rồi lại tái sinh vào các cõi apāyā.
Eighth Observation – The Root Cause for Suffering
Quan Sát Thứ Tám – Nguyên Nhân Gốc Rễ Của Khổ Đau
- Therefore, the key is to realize that one needs to REMOVE the tendency to be tempted by sense desires.
Vì vậy, điều cốt yếu là phải nhận ra rằng cần LOẠI BỎ khuynh hướng bị cám dỗ bởi các dục vọng giác quan.
- One needs to “see” that anicca nature, i.e., it is a waste of time to seek happiness in this world. That will sooner or later lead to rebirth in the apāyā (dukkha). Therefore, in the end, one will become helpless (anatta), when born in an apāya.
Một người cần “thấy” được bản chất anicca ấy, tức là việc tìm kiếm hạnh phúc trong thế gian này chỉ là vô ích. Sớm hay muộn, điều đó cũng sẽ dẫn đến tái sinh vào các cõi apāyā (dukkha). Vì vậy, cuối cùng người ấy sẽ rơi vào trạng thái bất lực (anatta) khi sinh vào một cõi apāya.
- It is not possible to forcefully suppress cravings under “strong sense temptations.” When one sees the “anicca nature,” cravings are automatically removed (in four stages of Nibbāna).
Không thể cưỡng ép đè nén tham ái khi phải đối diện với những “cám dỗ giác quan mạnh mẽ”. Khi một người thấy được “bản chất anicca”, tham ái sẽ tự động được đoạn trừ (qua bốn giai đoạn của Nibbāna).
- That is the Second Noble Truth, the cause of future suffering.
Đó chính là Chân lý Cao quý Thứ hai, nói về nguyên nhân của khổ đau trong tương lai.
Ninth Observation – The Way to Nibbāna
Quan sát Thứ chín – Con đường đến Nibbāna
- Once the “big picture” of the 31 realms — together with how one WILL BE born among them due to one’s actions (kamma) — is understood, one would have removed the ten types of micchā diṭṭhi.
Khi đã hiểu được “bức tranh tổng thể” của 31 cõi — cùng với việc mình SẼ tái sinh vào các cõi ấy như thế nào do các hành động (kamma) của chính mình — thì người ấy sẽ đoạn trừ được mười loại micchā diṭṭhi.
- That is because that “complete picture” requires the rebirth process, laws of kamma, etc.
Đó là vì “bức tranh hoàn chỉnh” này bao gồm sự hiểu biết về tiến trình tái sinh, các quy luật của kamma và nhiều nguyên lý khác.
- Then one can begin to understand the “unfulfilling and dangerous nature of the wider world of 31 realms” or the “anicca nature.”
Khi đó, người ấy mới có thể bắt đầu hiểu được “bản chất không mang lại sự thỏa mãn và đầy nguy hiểm của thế giới rộng lớn gồm 31 cõi”, hay chính là “bản chất anicca”.
- That “anicca nature” explains how “dukkha” or suffering arises, and one will become helpless (anatta) in the rebirth process. Those are three main characteristics (anicca, dukkha, anatta) that are called Tilakkhaṇa (and they are inter-related).
“Bản chất anicca” ấy giải thích vì sao “dukkha”, tức khổ đau, phát sinh và vì sao một người sẽ trở nên bất lực (anatta) trong tiến trình tái sinh. Đó là ba đặc tính chính (anicca, dukkha, anatta), được gọi là Tilakkhaṇa, và chúng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.
- That is when one attains the Sotāpanna stage of Nibbāna.
Đó là lúc một người chứng đắc tầng Sotāpanna của Nibbāna.
- That is why anicca has nothing to do with “impermanence,” and “anatta” has nothing to do with a “self” or a “non-self.”
Đó là lý do vì sao anicca không liên quan đến khái niệm “vô thường”, và anatta cũng không liên quan đến khái niệm “bản ngã” hay “vô ngã”.
- That knowledge about Tilakkhaṇa or the “true nature of this world” is available only in Buddha Dhamma.
Sự hiểu biết về Tilakkhaṇa, hay “bản chất chân thật của thế giới này”, chỉ có trong Dhamma của Đức Phật.
- Until a Buddha comes to this world and DISCOVERS that “bigger picture,” no one will be able to see that “bigger picture.” Thus humans are unaware of the dangers in remaining in this cycle of rebirths filled with suffering.
Cho đến khi một vị Phật xuất hiện trên thế gian này và KHÁM PHÁ ra “bức tranh tổng thể” ấy, sẽ không ai có thể nhìn thấy được “bức tranh tổng thể” đó. Vì vậy, con người không nhận thức được những hiểm họa của việc tiếp tục ở lại trong vòng tái sinh đầy khổ đau này.
Tenth Observation – Kamma Vipāka Will be Effective Until Death of an Arahant
Quan sát Thứ mười – Kamma Vipāka Vẫn Tiếp Tục Có Hiệu Lực Cho Đến Khi Một Vị Arahant Viên Tịch
- Even though Ven. Aṅgulimāla had attained the Arahanthood, he was getting injured by “stone-throwers” regularly. Most of the time, those stones were not directed at him, but he was getting hit accidentally.
Mặc dù Tôn giả Aṅgulimāla đã chứng đắc quả vị Arahant, ngài vẫn thường xuyên bị thương do những người ném đá. Phần lớn những hòn đá đó không cố ý nhắm vào ngài, nhưng ngài vẫn bị trúng một cách tình cờ.
- As described in the above essay, “with blood running from his injured head, with his bowl broken, and with his patchwork robe torn, the venerable Aṅgulimāla went to the Blessed One. The Blessed One saw him coming, and he told him: ‘Bear it, brāhmanā, bear it, brāhmanā! You have experienced here and now the ripening of kamma whose ripening you might have experienced in hell over many a year, many a century, many a millennium.’”
Như được mô tả trong bài viết ở trên: “Đầu bị thương chảy máu, bình bát bị vỡ và y vá chằng chịt bị rách, Tôn giả Aṅgulimāla đến gặp Đức Thế Tôn. Khi thấy ngài đến, Đức Thế Tôn nói: ‘Hãy nhẫn chịu, này brāhmanā, hãy nhẫn chịu, này brāhmanā! Ngay tại đây và lúc này, ông đang trải nghiệm sự chín muồi của kamma, điều mà lẽ ra ông đã phải chịu trong địa ngục suốt nhiều năm, nhiều thế kỷ, thậm chí nhiều thiên niên kỷ.’”
- If Aṅgulimāla died without being saved by the Buddha, he would have suffered in the apāyā for an unimaginable time!
Nếu Aṅgulimāla chết mà không được Đức Phật cứu độ, ông đã phải chịu khổ trong các cõi apāyā trong một khoảng thời gian không thể tưởng tượng được!
- As we had discussed before, even a Buddha cannot avoid some of kamma vipāka. The physical body in this life arose due past kamma, and many aspects associated with that body cannot be changed.
Như chúng ta đã thảo luận trước đây, ngay cả một vị Phật cũng không thể tránh khỏi một số kamma vipāka. Thân thể vật chất trong đời này phát sinh do kamma trong quá khứ, và nhiều đặc điểm gắn liền với thân ấy không thể thay đổi được.
- At the death of the physical body, there are no more rebirths anywhere in the 31 realms. Then, there is no way for any kamma vipāka to materialize (come to fruition). That is why the physical death of an Arahant is called “Parinibbāna” or “complete Nibbāna.”
Khi thân xác vật lý chấm dứt, sẽ không còn bất kỳ sự tái sinh nào trong 31 cõi nữa. Khi đó, không còn cách nào để bất kỳ kamma vipāka nào có thể trổ quả. Đó là lý do sự chấm dứt thân xác của một vị Arahant được gọi là “Parinibbāna”, hay “Nibbāna hoàn toàn”.
- There will be absolutely no suffering after the Parinibbāna.
Sau Parinibbāna sẽ hoàn toàn không còn bất kỳ khổ đau nào nữa.
- Therefore, we can see that there are many insights in the accounts of notable personalities in the Tipiṭaka. They are all consistent with the core teachings.
Vì vậy, chúng ta có thể thấy rằng các câu chuyện về những nhân vật nổi bật trong Tipiṭaka chứa đựng rất nhiều tuệ kiến sâu sắc. Tất cả đều hoàn toàn phù hợp với những giáo lý cốt lõi.
