Revised February 11, 2020; June 27, 2022
Chỉnh sửa ngày 11/2/2020; 27/6/2022
Introduction
Dẫn nhập
- Anicca means “we cannot maintain anything to our satisfaction in the LONG RUN.” The time scale of existence is an important factor when contemplating the significance and implications of this fundamental characteristic of nature.
Anicca nghĩa là “chúng ta không thể duy trì bất cứ điều gì theo ý muốn trong THỜI GIAN DÀI.” Khi quán chiếu ý nghĩa và hệ quả của đặc tính căn bản này của tự nhiên, yếu tố thời gian tồn tại là rất quan trọng.
- So, the question is, “If nothing can be maintained to our satisfaction, what is the point in spending so much time in learning, getting a decent job, making plans for businesses, etc.?”
Vậy câu hỏi đặt ra là: “Nếu chẳng điều gì có thể được duy trì theo ý ta, vậy việc dành thời gian học hành, kiếm việc tốt, lập kế hoạch kinh doanh… để làm gì?”
- We do need to pursue those short-term goals while keeping the “bigger picture” in mind. The “big picture” is the non-existence of a future birth without suffering. Since investigating that “big picture” takes time, we need to ensure we have the means to live comfortably so there is time for such contemplation.
Ta vẫn cần theo đuổi những mục tiêu ngắn hạn trong khi giữ “bức tranh toàn cảnh” trong tâm. “Bức tranh lớn” ấy là sự chấm dứt mọi tái sinh còn mang khổ. Vì việc quán xét “bức tranh lớn” cần thời gian, ta phải bảo đảm có điều kiện sống đủ thoải mái để còn dành thời gian cho sự quán chiếu đó.
Short-Term Goals Are Necessary to Comprehend the “Big Picture”
Mục Tiêu Ngắn Hạn Là Cần Thiết Để Hiểu “Bức Tranh Lớn”
- During life, we see many instances where we can attain certain things (pass exams, get jobs, start businesses, live comfortably) and feel happy with those achievements. Yet there are also unexpected challenges — illness, accidents, natural disasters, job loss, etc.
Trong đời sống, ta gặp nhiều trường hợp mà có thể đạt được điều gì đó (thi đậu, tìm được việc, kinh doanh thành công, sống tiện nghi) và cảm thấy hạnh phúc vì những thành tựu ấy. Nhưng cũng có những biến cố bất ngờ — bệnh tật, tai nạn, thiên tai, mất việc, v.v.
- That is the nature of human existence. It is a mixed experience, at least until old age; then it becomes increasingly difficult to maintain things, especially our bodies. And, of course, at death, we must leave everything behind, whether we like it or not.
Đó là bản chất của kiếp người. Đời sống là một sự pha trộn, ít nhất cho đến tuổi già; rồi mọi thứ, đặc biệt là thân thể, ngày càng khó giữ gìn. Và dĩ nhiên, khi chết, ta phải bỏ lại tất cả, dù có muốn hay không.
- In the higher realms above the human, life is more predictable and pleasurable — until death comes.
Trong các cõi cao hơn cõi người, đời sống dễ chịu và ổn định hơn — cho đến khi cái chết đến.
- But the real problems arise in the four realms below the human realm. There it is increasingly difficult to maintain anything to one’s satisfaction. Animals are truly helpless; most live in the wild, and there are no “old animals” in the wild — they get sick and die, or worse, are eaten as soon as they weaken.
Nhưng vấn đề thực sự nằm ở bốn cõi thấp hơn cõi người. Ở đó, gần như không thể duy trì bất cứ điều gì theo ý muốn. Loài vật hoàn toàn bất lực; phần lớn sống trong rừng hoang, và không có “con vật già” nào ở đó — chúng bệnh rồi chết, hoặc tệ hơn, bị ăn thịt ngay khi yếu đi.
- There is no happiness at all in the lowest realm, the niraya (“ni” + “ra” = without ANY happiness).
Không có hạnh phúc nào trong cõi thấp nhất — niraya (“ni” + “ra” nghĩa là hoàn toàn không có BẤT KỲ niềm hạnh phúc nào).
The “Big Picture”
“Bức Tranh Lớn”
- Thus, the main reason why “we cannot maintain things to our satisfaction in the LONG RUN” is that all beings spend most of their existence in the lower four realms; see “Rebirth – Connection to Suffering in the First Noble Truth.”
Do đó, lý do chính khiến “chúng ta không thể duy trì điều gì theo ý muốn trong THỜI GIAN DÀI” là vì hầu hết chúng sinh trải qua phần lớn sự tồn tại trong bốn cõi thấp; xem “Rebirth – Connection to Suffering in the First Noble Truth.”
- It may take time to convince oneself that this “big picture” of the rebirth process is correct; see “Evidence for Rebirth.”
Sẽ mất thời gian để tự thuyết phục rằng “bức tranh lớn” về quá trình tái sinh này là đúng; xem “Evidence for Rebirth.”
- When one truly understands that, one first sees the danger of living an immoral life. Then one begins removing wrong views. Only then can one clearly “see” the big picture. It is a gradual process; see “Is It Necessary for a Buddhist to Eliminate Sensual Desires?”
Khi thật sự hiểu được điều đó, người ta sẽ thấy trước hết sự nguy hiểm của đời sống bất thiện. Sau đó bắt đầu dứt trừ tà kiến. Chỉ khi ấy mới có thể “thấy” rõ bức tranh lớn. Đây là một tiến trình xảy ra từ từ; xem “Is It Necessary for a Buddhist to Eliminate Sensual Desires?”
- Then one will see that one’s own actions determine one’s future rebirths; see “Origin of Life.”
Sau đó, ta sẽ thấy chính hành động của mình quyết định việc tái sinh tương lai; xem “Origin of Life.”
- The above is only a brief summary. It requires real effort to study and reflect upon all these and the references therein.
Những điều trên chỉ là tóm lược. Cần nỗ lực thực sự để nghiên cứu và quán chiếu kỹ lưỡng cùng các tài liệu tham khảo liên quan.
Some Implications of the “Big Picture”
Một Số Hệ Quả Của “Bức Tranh Lớn”
- Then we can examine the question in light of this “big picture,” while keeping in mind the need to attend to “short-term goals.”
Giờ ta có thể xem lại câu hỏi này dưới ánh sáng của “bức tranh lớn,” đồng thời ghi nhớ rằng vẫn cần quan tâm đến “các mục tiêu ngắn hạn.”
- If we were to give up everything, we would likely die miserably — poor, weak, and unable to sustain ourselves — and thus be reborn in a lower realm, making things far worse.
Nếu ta từ bỏ tất cả, ta có thể chết trong cảnh khốn khổ — nghèo đói, yếu ớt, không thể tự nuôi sống — và do đó tái sinh vào cõi thấp hơn, khiến tình trạng còn tệ hơn nữa.
- We need to contemplate this. If one truly reflects, one will see that one is helpless in this endless cycle of rebirths, which is the third characteristic of existence, Until a Buddha comes to this world and reveals this “big picture” AND the way out, no being can escape this trap.
Ta cần quán chiếu điều này. Khi suy xét kỹ, ta sẽ thấy mình bất lực trong vòng luân hồi vô tận, đây chính là đặc tính thứ ba của sự tồn tại, anatta. Cho đến khi một vị Phật xuất hiện, chỉ bày “bức tranh lớn” này cùng con đường thoát ra, không ai có thể tự mình thoát khỏi bẫy ấy.
- The only solution is to at least attain the Sotāpanna stage of Nibbāna in this very life. We may still have some kammic energy left for more human births (see “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein”), but this could be the last opportunity for a long time — possibly billions of years. Even if we are reborn human again, it might be in a place where Buddha Dhamma is not accessible.
Giải pháp duy nhất là đạt ít nhất tầng Sotāpanna của Nibbāna ngay trong đời này. Có thể ta vẫn còn năng lượng kamma để tái sinh làm người vài lần nữa (xem “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein”), nhưng đây có thể là cơ hội cuối cùng trong thời gian rất dài — có thể là hàng tỷ năm. Ngay cả nếu được sinh làm người lần nữa, có thể ta sẽ sinh nơi Dhamma của Đức Phật không hiện hữu.
- There is another factor to consider when tackling this issue. In this endless rebirth journey, we have become indebted to countless beings, creating karmic “debts” that hinder progress toward Nibbāna; see “Kamma, Debt, and Meditation.”
Còn một yếu tố khác cần xét đến khi giải quyết vấn đề này. Trên hành trình luân hồi vô tận này, ta đã mắc nợ vô số chúng sinh, tạo ra những “món nợ” kamma cản trở tiến trình hướng đến Nibbāna; xem “Kamma, Debt, and Meditation.”
Short-Term Actions
Hành Động Ngắn Hạn
- Therefore, instead of abandoning our families (those to whom we owe the most) we must strive to ensure their well-being. We also should avoid depending on society, which would create further debt. Even now, we rely on others in countless ways: we owe teachers, friends, and many unknown people who contribute to our food, shelter, and safety. We are all interconnected and bear responsibilities toward one another.
Vì vậy, thay vì rời bỏ gia đình (những người ta mắc nợ nhiều nhất) ta phải cố gắng hết sức để bảo đảm họ được an ổn. Ta cũng cần tránh lệ thuộc vào xã hội, vì điều đó sẽ tạo thêm nợ. Ngay cả hiện tại, ta đang dựa vào người khác trên vô số phương diện: ta mang ơn thầy cô, bạn bè, và vô số người không quen đã góp phần mang lại thực phẩm, nơi ở, và an toàn cho ta. Tất cả chúng ta đều liên kết và có trách nhiệm lẫn nhau.
- Therefore, part of the solution is to prepare oneself (and one’s children) with proper education to make self-sufficiency possible. Good education also supports understanding of Dhamma. And if one earns wealth through honest means, one can perform many meritorious deeds, which in turn advance spiritual progress.
Vì thế, một phần của giải pháp là chuẩn bị cho bản thân (và con cái) nền giáo dục tốt để có thể tự lập. Một nền giáo dục đúng đắn cũng giúp việc hiểu Dhamma dễ dàng hơn. Và nếu có thể làm ra của cải bằng phương tiện chân chánh, ta sẽ có điều kiện tạo nhiều thiện nghiệp, từ đó giúp ta tiến bộ về mặt tinh thần.
- In any case, giving up everything and hiding in a forest will not solve the problem of existence. But there are some with sansāric tendencies toward a monastic life. What is stated here applies to the majority, not to all: Of course, we still must support the bhikkhus who dedicate their lives to the benefit of others and themselves.
Dù sao đi nữa, việc từ bỏ tất cả và ẩn mình trong rừng không thể giải quyết vấn đề của sự tồn tại. Tuy nhiên, có những người có khuynh hướng sansāra thiên về đời sống xuất gia. Những điều trình bày ở đây là dành cho đa số, không phải tất cả — chúng ta vẫn phải hộ trì các bhikkhu là những vị dâng trọn đời mình vì lợi ích của chúng sinh và chính họ.
Coping With Both “Long-Term” and “Short-Term” Concerns
Đối Diện Với Những Mối Bận Tâm “Dài Hạn” và “Ngắn Hạn”
- Therefore, what needs to be done is to understand the true nature of existence and realize that the ONLY solution is to try the best to attain at least the Sotāpanna stage of Nibbāna. Then one becomes free of rebirths in the lower four realms forever. This is THE solution to the problem.
Vì vậy, điều cần làm là hiểu được bản chất thật của sự tồn tại và nhận ra rằng giải pháp DUY NHẤT là nỗ lực hết sức để đạt ít nhất quả vị Sotāpanna của Nibbāna. Khi ấy, một người sẽ thoát khỏi sự tái sinh trong bốn cõi khổ mãi mãi. Đây chính là giải pháp cho vấn đề này.
In order to do that we need to,
Để làm được điều đó, chúng ta cần:
- Fulfill our obligations to our families, friends, and society in general,
Hoàn thành bổn phận của mình đối với gia đình, bạn bè và xã hội nói chung,
- Make our best effort to learn pure Dhamma and attain the Sotāpanna stage of Nibbāna.
Cố gắng hết sức học hỏi Dhamma trong sáng và đạt đến quả vị Sotāpanna của Nibbāna.
When one does this, one will become happy, not depressed, about the outlook. One has understood the problem and knows what to do about it. And when one starts working on it, one’s confidence will grow because one can feel the difference in oneself. One will become even more determined AND energetic, not just to save oneself, but also to help out the others.
Khi làm được điều này, con người sẽ trở nên hạnh phúc, không bi quan trước viễn cảnh tương lai. Họ đã hiểu vấn đề và biết phải làm gì để giải quyết nó. Và khi bắt đầu thực hành, niềm tin sẽ ngày càng vững chắc hơn vì họ cảm nhận được sự thay đổi trong chính mình. Họ sẽ trở nên kiên định và nhiệt huyết hơn, không chỉ để cứu mình mà còn để giúp người khác.
Next, “Anicca – The Incessant Distress (“Pīḷana”)”, ……….
Tiếp theo, “Anicca – The Incessant Distress (Pīḷana)” ……….