Revised August 23, 2022
Sửa đổi ngày 23/08/2022
For an introduction to consciousness, see “What is Consciousness?.”
Để biết phần giới thiệu về ý thức, xem “What is Consciousness?.”
- When we look deeply into the issue of consciousness, we realize the unimaginable possible varieties of life. Let us start with the issue of dimensionality. Humans live in a four dimensional world; in other words, humans are aware of four dimensions -three dimensions of space plus time.
Khi nhìn sâu vào vấn đề ý thức, chúng ta nhận ra những dạng sống phong phú đến mức không thể tưởng tượng. Chúng ta hãy bắt đầu với vấn đề số chiều. Con người sống trong một thế giới bốn chiều; nói cách khác, con người nhận biết bốn chiều – ba chiều không gian cộng với thời gian.
- Even though we used to think of time as being different from spatial dimensions, with his Theory of General Relativity, Einstein demonstrated that space and time are interrelated. He showed that the force of gravity could be explained as perturbations in the space-time fabric due to mass.
Dù trước đây chúng ta từng nghĩ thời gian khác với các chiều không gian, nhưng với Thuyết Tương đối Tổng quát của mình, Einstein đã chứng minh rằng không gian và thời gian có liên hệ với nhau. Ông chỉ ra rằng lực hấp dẫn có thể được giải thích như những nhiễu động trong cấu trúc không-thời gian do khối lượng gây ra.
- Can living beings exist in higher dimensions that we are not aware of?
Liệu các chúng sinh có thể tồn tại trong những chiều cao hơn mà chúng ta không nhận biết hay không?
- Of course, we cannot even begin to imagine more than four dimensions (or more than three spatial dimensions). However, it is easier to think of and visualize the lower number of dimensions.
Dĩ nhiên, chúng ta thậm chí không thể bắt đầu tưởng tượng nhiều hơn bốn chiều, hoặc nhiều hơn ba chiều không gian. Tuy nhiên, sẽ dễ hơn để suy nghĩ và hình dung về số chiều ít hơn.
- Imagine a two-dimensional creature living on your kitchen table. An ant will be the closest real example if we imagine that the ant cannot see above the table (a real two-dimensional creature would have only a length and width and no height). Now, if we put a hand on the table, the 2D creature could see part of the projection of the hand on the table. Now if we take the hand off the table, as far as the 2D creature is concerned, the “hand” disappears; it cannot “see” any part of the hand if it is off the table, and thus it has no “awareness” of that hand existing anywhere. It does not exist in its “2-D universe.”
Hãy tưởng tượng một sinh vật hai chiều sống trên bàn bếp của bạn. Một con kiến sẽ là ví dụ thực tế gần nhất nếu chúng ta tưởng tượng rằng con kiến không thể nhìn lên phía trên mặt bàn, còn một sinh vật hai chiều thật sự thì chỉ có chiều dài và chiều rộng, không có chiều cao. Bây giờ, nếu chúng ta đặt một bàn tay lên bàn, sinh vật 2D có thể thấy một phần hình chiếu của bàn tay trên mặt bàn. Nếu chúng ta nhấc bàn tay khỏi bàn, đối với sinh vật 2D, “bàn tay” biến mất; nó không thể “thấy” bất kỳ phần nào của bàn tay nếu bàn tay rời khỏi mặt bàn, và vì vậy nó không có “nhận biết” nào rằng bàn tay ấy tồn tại ở đâu đó. Bàn tay ấy không tồn tại trong “vũ trụ 2-D” của nó.
- For an amusing story of a 2D creature, see “Flatland: A Romance of Many Dimensions” by Edwin A. Abbott (2002). It was written in 1884 by Abbott, a mathematician.
Để đọc một câu chuyện thú vị về một sinh vật 2D, xem “Flatland: A Romance of Many Dimensions” của Edwin A. Abbott (2002). Tác phẩm này được Abbott, một nhà toán học, viết vào năm 1884.
- Here is a “fun video” from Dr. Quantum which illustrates the idea:
Đây là một “video vui” từ Tiến sĩ Quantum minh họa ý tưởng này:
WebLink: YOUTUBE Dr. Quantum in Flatland
- Therefore, the “awareness” of the 2D creature on the kitchen table surface is limited to its 2D world. It is not aware of anything outside the surface of the table (if it is a “2D world,” the surface can extend to infinity and as far as our 2D creature is concerned, it would not have “an end”). Furthermore, a 1-D world embedded in that 2D world would be a line on that surface. A 1-D creature in that 1-D world will not see anything that lies outside the line. Thus, the 2-D creatures can go in and out of the 1-D world by crossing that line!
Vì vậy, “sự nhận biết” của sinh vật 2D trên bề mặt bàn bếp bị giới hạn trong thế giới 2D của nó. Nó không nhận biết bất cứ điều gì bên ngoài bề mặt bàn; nếu đó là một “thế giới 2D,” bề mặt ấy có thể kéo dài đến vô tận và đối với sinh vật 2D của chúng ta, nó sẽ không có “điểm kết thúc.” Hơn nữa, một thế giới 1-D nằm trong thế giới 2D đó sẽ là một đường thẳng trên bề mặt ấy. Một sinh vật 1-D trong thế giới 1-D đó sẽ không thấy bất kỳ điều gì nằm ngoài đường thẳng. Vì vậy, các sinh vật 2-D có thể đi vào và đi ra khỏi thế giới 1-D bằng cách băng qua đường thẳng đó!
- Clearly, the consciousness of a 1-D creature is very limited, not necessarily by its mental capabilities, but by the dimensions of the “world” that it is in. A 2-D creature has an expanded consciousness compared to a 1-D creature. We in the 3-D world have even further expanded consciousness. (It must be kept in mind that one needs to incorporate the time dimension in all the above cases where only the space dimensionality was considered).
Rõ ràng, ý thức của một sinh vật 1-D rất giới hạn, không nhất thiết do khả năng tinh thần của nó, mà do các chiều của “thế giới” mà nó đang ở trong đó. Một sinh vật 2-D có ý thức được mở rộng hơn so với một sinh vật 1-D. Chúng ta trong thế giới 3-D có ý thức còn được mở rộng hơn nữa. (Cần ghi nhớ rằng phải đưa chiều thời gian vào trong tất cả các trường hợp trên, nơi chỉ mới xét đến số chiều của không gian).
- Therefore, if our world has more than three spatial dimensions, there may be other worlds we are unaware of since our consciousness is limited to the three spatial dimensions.
Do đó, nếu thế giới của chúng ta có nhiều hơn ba chiều không gian, thì có thể có những thế giới khác mà chúng ta không biết đến, vì ý thức của chúng ta bị giới hạn trong ba chiều không gian.
- Thus, there may be beings in different dimensions that we are not aware of. We may be able to see “projections” of them if there is some overlap in 1, 2, or 3 dimensions. If there is no overlap, then we will not be able to see them at all, i.e., we will not be “conscious” of their presence.
Vì vậy, có thể có những chúng sinh ở các chiều khác mà chúng ta không biết đến. Chúng ta có thể thấy được “hình chiếu” của họ nếu có sự giao nhau nào đó trong 1, 2, hoặc 3 chiều. Nếu không có sự giao nhau, thì chúng ta sẽ hoàn toàn không thể thấy họ, tức là chúng ta sẽ không “ý thức” được sự hiện diện của họ.
- For example, in the low dimensionality case we considered above, if a 2-D creature crosses over the “1-D line world”, the 1-D creature will see a “dot” when there is an overlap of the 2-D creature with the line. Yet, if the “1D world” lies above the tabletop, there is no overlap, and both creatures will not be conscious of the presence of each other’s worlds.
Ví dụ, trong trường hợp số chiều thấp mà chúng ta đã xét ở trên, nếu một sinh vật 2-D đi cắt qua “thế giới đường thẳng 1-D”, sinh vật 1-D sẽ thấy một “điểm” khi có sự giao nhau giữa sinh vật 2-D và đường thẳng đó. Tuy nhiên, nếu “thế giới 1D” nằm phía trên mặt bàn, thì không có sự giao nhau, và cả hai sinh vật sẽ không ý thức được sự hiện diện của thế giới của nhau.
- It is possible the “see” living beings other than humans and animals by developing certain jhānic (abhiññā) powers. Even before the Buddha, many yogis could access other realms and interact with such beings. One does not have to attain Nibbāna to do that, and some Arahants have not developed such powers. The Buddha discouraged people from interacting with such beings, particularly those in the lower realms.
Có thể “thấy” các chúng sinh khác ngoài loài người và loài vật bằng cách phát triển một số năng lực jhāna (abhiññā). Ngay cả trước thời Đức Phật, nhiều yogi đã có thể tiếp cận các cảnh giới khác và tương tác với những chúng sinh như vậy. Không cần phải chứng đắc Nibbāna mới làm được điều đó, và một số Arahant cũng không phát triển những năng lực như vậy. Đức Phật không khuyến khích người ta tương tác với những chúng sinh như thế, đặc biệt là những chúng sinh ở các cảnh giới thấp.
- “Our world” is much more complex than what is grasped by our senses, even though technology has enabled us to expand our consciousness; see “Expanding Consciousness using Technology.” Yet, we can expand consciousness even more by purifying our minds; see, “Expanding Consciousness by Purifying the Mind.” A purified mind can see the truth in the Buddha’s wider world; see, “The Grand Unified Theory of Dhamma.”
“Thế giới của chúng ta” phức tạp hơn rất nhiều so với những gì các giác quan của chúng ta nắm bắt được, dù công nghệ đã giúp chúng ta mở rộng ý thức; xem “Expanding Consciousness using Technology.” Tuy nhiên, chúng ta còn có thể mở rộng ý thức hơn nữa bằng cách thanh lọc tâm mình; xem “Expanding Consciousness by Purifying the Mind.” Một tâm đã được thanh lọc có thể thấy sự thật trong thế giới rộng lớn hơn của Đức Phật; xem “The Grand Unified Theory of Dhamma.”
- And our lives do not end with this one; see “Evidence for Rebirth.”
Và đời sống của chúng ta không kết thúc với đời này; xem “Evidence for Rebirth.”
- Those two facts constitute the basis of the true nature of existence and need to be thought about critically; one cannot comprehend the message of the Buddha until one at least has some idea about this “big picture.”
Hai sự thật ấy tạo thành nền tảng của bản chất thật của sự tồn tại và cần được suy xét một cách nghiêm túc; người ta không thể hiểu được thông điệp của Đức Phật cho đến khi ít nhất có được một ý niệm nào đó về “bức tranh lớn” này.
- Next, “Six Kinds of Consciousness in our 3-D World”, ………..
Tiếp theo, “Six Kinds of Consciousness in our 3-D World”, ………..
