Assāda, Ādīnava, Nissaraṇa – Introduction / Assāda, Ādīnava, Nissaraṇa – Giới thiệu

November 1, 2017; revised May 25, 2022

Ngày 01/11/2017; chỉnh sửa ngày 25/05/2022

  1. This subsection replaces the old subsection, “Āsvāda (Mind-Made Pleasures), Ādeenava [ādīnava] (Bad Outcomes), Nissaraṇa (Relinquish).” I had used Sinhala terms in that series without realizing it. Also, I have basically re-written some of the posts — including the Introduction — to have a logical flow.

Tiểu mục này thay thế tiểu mục cũ, “Āsvāda (Những lạc thú do tâm tạo ra), Ādeenava [ādīnava] (Những hậu quả bất lợi), Nissaraṇa (Buông bỏ).” Trước đây, tôi đã dùng các thuật ngữ Sinhala trong loạt bài ấy mà không nhận ra. Ngoài ra, tôi đã viết lại phần lớn nội dung của một số bài — bao gồm cả bài Giới thiệu — để mạch trình bày được hợp lý.

  • Furthermore, this subsection was under “Paṭicca Samuppāda.” I have now moved it to the “Sotāpanna Stage,” where it is more appropriate.

Hơn nữa, tiểu mục này trước đây nằm trong phần “Paṭicca Samuppāda”. Nay tôi đã chuyển nó sang phần “Giai đoạn Sotāpanna”, là nơi phù hợp hơn.

Đây là cách phát âm của ba từ ấy: “WebLink: Pronunciation for words: Assāda, Ādīnava, Nissaraṇa.”

  1. There are two main categories of “pleasures” that one experiences: (i) Those arising due to kamma vipāka, and (ii) mind-made “pleasures” where we keep generating more vacī saṅkhāra (thinking/talking to ourselves in our minds) recalling such an experience of the first kind.

Có hai loại “lạc thú” chính mà mỗi người trải nghiệm: (i) Những lạc thú sinh khởi do kamma vipāka; và (ii) Những “lạc thú” do tâm tạo ra, khi chúng ta liên tục tạo thêm vacī saṅkhāra (suy nghĩ/tự nói chuyện trong tâm) bằng cách nhớ lại một trải nghiệm thuộc loại thứ nhất.

Ví dụ, ăn một miếng bánh tạo ra một “cảm giác dễ chịu” từ chính hương vị của nó. Điều đó thuộc loại thứ nhất. Đây là kamma vipāka và “không có kamma mới được tạo ra”; xem “Avyākata Paṭicca Samuppāda for Vipāka Viññāṇa.”

  • But if we get “attached to that taste” and start thinking about how good it is and crave for more, now we are generating vacī saṅkhāra (thinking/talking to ourselves about how good it is), then we are generating “new kamma.” This second type is called assāda (āsvāda in Sinhala). [assāda : [m.] taste; enjoyment; satisfaction.]

Nhưng nếu chúng ta “quyến luyến hương vị ấy”, bắt đầu nghĩ nó ngon đến mức nào và thèm muốn thêm, thì lúc này chúng ta đang tạo ra vacī saṅkhāra (suy nghĩ/tự nói với mình rằng nó ngon đến mức nào), tức là đang tạo ra “kamma mới”. Loại thứ hai này được gọi là assāda (āsvāda trong tiếng Sinhala). [assāda: [danh từ giống đực] hương vị; sự thích thú; sự thỏa mãn.]

  1. Therefore, assāda are basically “mind-made pleasures,” i.e., only those in the second category.

Vì vậy, về cơ bản, assāda là “những lạc thú do tâm tạo ra”, tức chỉ những lạc thú thuộc loại thứ hai.

  • Those of the first type arise AUTOMATICALLY due to sensory inputs. They arise due to our kamma vipāka/gati via mano saṅkhāra. Mano saṅkhāra are defined as vedanā, saññā which arise in each and every citta.

Những lạc thú thuộc loại thứ nhất sinh khởi MỘT CÁCH TỰ ĐỘNG do các đối tượng giác quan được tiếp nhận. Chúng sinh khởi do kamma vipāka/gati của chúng ta, thông qua mano saṅkhāra. Mano saṅkhāra được định nghĩa là vedanā và saññā, vốn sinh khởi trong mỗi citta.

  • Based on those initial feelings, we are also likely to start generating vacī saṅkhāra (talking to ourselves, which is defined as vitakka/vicāra, then actual speech) and then even generate kāya saṅkhāra (bodily actions). We HAVE CONTROL over vacī and kāya saṅkhāra, and that is the key to changing our defiled gati.

Dựa trên những cảm thọ ban đầu ấy, chúng ta cũng có thể bắt đầu tạo ra vacī saṅkhāra (tự nói chuyện trong tâm, được định nghĩa là vitakka/vicāra, rồi đến lời nói thực sự), và sau đó thậm chí tạo ra kāya saṅkhāra (hành động của thân). Chúng ta CÓ KHẢ NĂNG KIỂM SOÁT vacī và kāya saṅkhāra; đó là chìa khóa để thay đổi những gati nhiễm ô của mình.

Điều quan trọng là hiểu rằng vacī saṅkhāra liên quan đến cả lời nói lẫn việc “tự nói chuyện trong tâm”: “Correct Meaning of Vacī Sankhara.”

  1. There is nothing we can do to stop the first kind. For example, even an Arahant WILL feel the “tastiness” of sugar or a nice meal (or saltiness of salt or unpleasantness of some medications/foods, etc). But he/she WILL NOT become attached to that taste and crave for more.

Chúng ta không thể làm gì để ngăn loại thứ nhất sinh khởi. Ví dụ, ngay cả một Arahant cũng SẼ cảm nhận được “vị ngon” của đường hay một bữa ăn ngon (hoặc vị mặn của muối, vị khó chịu của một số loại thuốc/thức ăn, v.v.). Nhưng vị ấy SẼ KHÔNG quyến luyến hương vị đó và thèm muốn thêm.

  • It is this craving and the subsequent conscious thinking about it (vacī saṅkhāra) that is called assāda, and that is what is bad because that will extend the saṁsāric journey filled with suffering as we will discuss in detail in this subsection.

Chính sự thèm muốn này và việc chủ động suy nghĩ về nó sau đó (vacī saṅkhāra) được gọi là assāda. Điều này có hại vì sẽ kéo dài hành trình luân hồi đầy khổ đau, như chúng ta sẽ thảo luận chi tiết trong tiểu mục này.

Vì vậy, điều quan trọng là phân biệt sự sinh khởi TỰ ĐỘNG của mano saṅkhāra (do vipāka) với việc tạo ra vacī và kāya saṅkhāra MỘT CÁCH CÓ Ý THỨC: “How Are Gati and Kilesa Incorporated into Thoughts?”

  1. It is those CONSCIOUS generation of vacī and kāya saṅkhāra that contribute to future suffering (and also lead to tāpa or “heat” in mind right now): “Suffering in This Life – Role of Mental Impurities.”

Chính việc tạo ra vacī và kāya saṅkhāra MỘT CÁCH CÓ Ý THỨC góp phần dẫn đến khổ đau trong tương lai (đồng thời gây ra tāpa, hay sự “nóng bức” trong tâm ngay lúc này): “Suffering in This Life – Role of Mental Impurities.”

  • We “get addicted” to things like drugs, alcohol, and even over-eating by constantly thinking about them. We tend to recall past experiences and create in our minds such future experiences. This is generating vacī saṅkhāra (talking to ourselves). Then we start talking and doing things accordingly.

Chúng ta “trở nên nghiện” những thứ như ma túy, rượu, và thậm chí hình thành thói quen ăn quá nhiều, do liên tục nghĩ về chúng. Chúng ta thường nhớ lại những trải nghiệm trước đây và hình dung trong tâm những trải nghiệm tương tự trong tương lai. Đó là việc tạo ra vacī saṅkhāra (tự nói chuyện trong tâm). Sau đó, chúng ta bắt đầu nói năng và hành động theo những suy nghĩ ấy.

  • This is how we strengthen “old bad habits” and even develop “new bad habits” or gati. These habits or gati could be saṁsāric gati or new ones.

Đây là cách chúng ta củng cố “những thói quen xấu cũ” và thậm chí hình thành “những thói quen xấu mới”, hay gati. Những thói quen hay gati này có thể là gati từ những kiếp luân hồi trước hoặc những gati mới hình thành.

  • There are many posts on the site on “gati” (or habits/character). A simple explanation is in “The Law of Attraction, Habits, Character (Gati), and Cravings (Āsavas),” and there is a scientific explanation too: “How Habits are Formed and Broken – A Scientific View.”

Trên trang web có nhiều bài viết về “gati” (hay thói quen/tính cách). Một cách giải thích đơn giản được trình bày trong “The Law of Attraction, Habits, Character (Gati), and Cravings (Āsavas)”; ngoài ra còn có cách giải thích khoa học trong “How Habits are Formed and Broken – A Scientific View.”

  • This important concept of gati is not discussed in current Theravāda literature, but it can explain many other concepts.

Khái niệm quan trọng về gati này không được thảo luận trong các tài liệu Theravāda hiện nay, nhưng có thể giúp giải thích nhiều khái niệm khác.

  1. The more we enjoy such “mind-made pleasures” or assāda, the more established those associated gati become. For example, a drug user/alcoholic is constantly thinking about either past experiences or the next, and is “building up” that gati. Then it will become increasingly difficult to be drug/alcohol free.

Càng hưởng thụ những “lạc thú do tâm tạo ra”, hay assāda, chúng ta càng củng cố những gati liên quan. Ví dụ, một người sử dụng ma túy hoặc nghiện rượu liên tục nghĩ về những trải nghiệm đã qua hay lần sử dụng tiếp theo, và qua đó “bồi đắp” gati ấy. Khi đó, việc thoát khỏi ma túy hay rượu sẽ ngày càng khó khăn.

  • There is an even worse consequence too: that gati becomes what one craves/thinks about and will become operational in Paṭicca Samuppāda via “upādāna paccayā bhava.” One can start a PS cycle just in mind by thinking about getting drunk via initiating vacī saṅkhāra and generating “bhava or existence of a drunkard.” Then of course one will follow-up with actual drinking, which is done via kāya saṅkhāra. Soon enough one will end up an alcoholic.

Còn có một hậu quả tệ hơn: gati ấy trở thành điều người ấy khao khát và nghĩ đến, rồi phát huy tác dụng trong Paṭicca Samuppāda thông qua “upādāna paccayā bhava”. Một người có thể khởi động một chu trình PS ngay trong tâm bằng cách nghĩ đến việc uống say, qua đó khởi sinh vacī saṅkhāra và tạo ra “bhava, hay trạng thái tồn tại của một người say rượu”. Sau đó, dĩ nhiên người ấy sẽ thực sự uống rượu, thông qua kāya saṅkhāra. Chẳng bao lâu, người ấy sẽ trở thành người nghiện rượu.

  • Therefore, ādīnava means “bad consequences or dangers.” In this case, what we perceive as “mental pleasures” (assāda) WILL have bad consequences both in this life and in future lives: In the above example, one is likely to be matched with an “alcoholic mother” in the next birth, and be born an alcoholic. [ādīnava:[m.] disadvantage. 過患 (danger), 患難 (trials and tribulations), 過失 (negligence), 危難 (distress).]

Vì vậy, ādīnava có nghĩa là “những hậu quả bất lợi hoặc hiểm họa”. Trong trường hợp này, những gì chúng ta cảm nhận là “lạc thú trong tâm” (assāda) SẼ gây ra hậu quả bất lợi cả trong đời này lẫn những đời sau: Trong ví dụ trên, ở lần tái sinh tiếp theo, người ấy có khả năng được tương ứng với một “người mẹ nghiện rượu” và sinh ra thành một người nghiện rượu. [ādīnava: [danh từ giống đực] điều bất lợi. 過患 (hiểm họa), 患難 (gian nan và hoạn nạn), 過失 (sự bất cẩn), 危難 (khốn khó).]

  1. This is another way to express the First Noble Truth. What a normal person thinks as “somanassa” (“suva” + “manasa” or “good feelings in the mind”) CAN actually be the cause for FUTURE suffering, but ONLY IF one gets attached, as discussed above.

Đây là một cách khác để diễn đạt Sự thật Cao quý Thứ nhất. Những gì một người bình thường cho là “somanassa” (“suva” + “manasa”, hay “những cảm giác dễ chịu trong tâm”) thực ra CÓ THỂ là nguyên nhân gây khổ đau trong TƯƠNG LAI, nhưng CHỈ KHI người ấy quyến luyến chúng, như đã thảo luận ở trên.

  • Note the difference between consuming tasty food and getting attached to it; seeing a nice picture and getting attached to it; hearing nice music and getting attached to it, etc.

Hãy lưu ý sự khác biệt giữa ăn món ngon và quyến luyến món ăn ấy; ngắm một bức tranh đẹp và quyến luyến nó; nghe nhạc hay và quyến luyến âm nhạc ấy, v.v.

  • Getting to that point of being able to experience “taste things” without getting attached to them is not easy; that is not attained fully until the Anāgāmī stage. It requires more learning and contemplation (Satipaṭṭhāna bhāvanā).

Đạt đến mức có thể trải nghiệm, “nếm” những thứ ấy mà không quyến luyến chúng là điều không dễ; khả năng này chỉ được đạt đến trọn vẹn ở giai đoạn Anāgāmī. Điều đó đòi hỏi tiếp tục học hỏi và quán chiếu (Satipaṭṭhāna bhāvanā).

  • However, to first get to the Sotāpanna stage, one needs at least to “see with wisdom” that assāda does lead to ādīnava; when that understanding sinks in, that will prevent one from committing apāyagāmi kamma, i.e., one’s mind will get rid of the coarse level of assāda. This subsection can help gain that “vision.”

Tuy nhiên, để trước hết đạt đến giai đoạn Sotāpanna, ít nhất người ấy cần “thấy bằng trí tuệ” rằng assāda thực sự dẫn đến ādīnava. Khi sự hiểu biết ấy thấm sâu, nó sẽ ngăn người ấy tạo apāyagāmi kamma; tức là tâm của người ấy sẽ loại bỏ assāda ở mức thô. Tiểu mục này có thể giúp người đọc có được “cái thấy” ấy.

  1. When one fully understands the bad consequences (ādīnava) of these mind-made pleasures (assāda), that means one has understood the First Noble Truth as well as the causes for it, how to eliminate those causes, and the way to do it, i.e., all four Noble Truths.

Khi một người thấu hiểu đầy đủ những hậu quả bất lợi (ādīnava) của những lạc thú do tâm tạo ra (assāda), điều đó có nghĩa là người ấy đã hiểu Khổ Thánh đế, cũng như những nguyên nhân gây khổ, sự đoạn trừ những nguyên nhân ấy và con đường thực hiện việc đoạn trừ; tức là cả Tứ Thánh đế.

  • That leads to the cessation of the saṁsāric journey, and that is called nissaraṇa (end of “carana” or journey (“nis” + “charana,” which rhymes as “nissaraṇa”). [nissaraṇa : (nt.) 1. going out; departure; 2. escape.]

Điều đó dẫn đến sự chấm dứt hành trình luân hồi, được gọi là nissaraṇa (sự kết thúc của “carana”, hay hành trình; “nis” + “charana” kết hợp về âm thành “nissaraṇa”). [nissaraṇa: (danh từ giống trung) 1. đi ra; rời đi; 2. thoát khỏi.]

  • But it is a step-by-step process that starts with the Sotāpanna Anugāmi stage and culminates at the Arahant stage.

Nhưng đây là một tiến trình từng bước, bắt đầu từ giai đoạn Sotāpanna Anugāmi và đạt đến sự hoàn tất ở giai đoạn Arahant.

  1. It will take several posts to explain the above in detail. However, understanding them will help with Paṭicca Samuppāda cycles and also with Satipaṭṭhāna/Ānāpāna bhāvanā.

Cần có nhiều bài viết để giải thích chi tiết những điều trên. Tuy nhiên, hiểu được chúng sẽ giúp người đọc hiểu các chu trình Paṭicca Samuppāda, đồng thời hỗ trợ việc thực hành Satipaṭṭhāna/Ānāpāna bhāvanā.

  • The first few subsections of the “Living Dhamma” section has all the fundamentals that are needed to help understand this subsection. The posts mentioned in #3 and #4 are especially important ones.

Những tiểu mục đầu tiên trong phần “Living Dhamma” cung cấp đầy đủ những kiến thức nền tảng cần thiết để hiểu tiểu mục này. Các bài viết được đề cập ở mục #3 và #4 đặc biệt quan trọng.

  • Assāda is related to āsava and anusaya too, as well as gati (pronounced gathi) as we mentioned above. There are many posts on those key concepts on the site, and a couple was listed in #4 above. One could use the “Search” button on the top right to locate relevant posts.

Assāda cũng liên quan đến āsava và anusaya, cũng như gati (phát âm là gathi), như chúng ta đã đề cập ở trên. Trang web có nhiều bài viết về những khái niệm then chốt này, và một vài bài đã được liệt kê ở mục #4 bên trên. Người đọc có thể dùng nút “Tìm kiếm” ở góc trên bên phải để tìm các bài viết liên quan.

  • In the following, we will discuss a couple of more examples of assāda, ādīnava and nissaraṇa in simple terms.

Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ thảo luận thêm một vài ví dụ về assāda, ādīnava và nissaraṇa bằng cách diễn đạt đơn giản.

  1. We know many things that provide instant gratification but are harmful in the long term. A good example is smoking. A smoker gets an enjoyment with smoking. Furthermore, he/she wants it to be repeated again and again, and that is assāda. But it has been proven without a doubt that long-term smoking causes many health problems including cancer.

Chúng ta biết nhiều thứ mang lại sự thỏa mãn tức thời nhưng lại có hại về lâu dài. Hút thuốc là một ví dụ điển hình. Người hút thuốc cảm thấy thích thú khi hút. Hơn nữa, người ấy muốn lặp lại trải nghiệm đó hết lần này đến lần khác, và đó là assāda. Nhưng việc hút thuốc lâu năm gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm ung thư, đã được chứng minh rõ ràng, không còn nghi ngờ gì nữa.

  • Even though smoking has decreased over the years, many people still who smoke. I had a older friend who smoked heavily; I asked him why he would keep doing it since he knew about the bad consequences. He said the habit had been ingrained, and it was hard to break it. Many years ago, he died because of his bad habit. The last several years of his life were spent in hospitals, with parts of his lungs removed piece-by-piece, and eventually, he was on oxygen most of the time.

Mặc dù việc hút thuốc đã giảm qua các năm, vẫn còn nhiều người hút thuốc. Tôi từng có một người bạn lớn tuổi hút thuốc rất nhiều; tôi hỏi tại sao ông vẫn tiếp tục hút dù biết những hậu quả bất lợi. Ông nói thói quen ấy đã ăn sâu và rất khó bỏ. Nhiều năm trước, ông đã qua đời vì thói quen xấu này. Những năm cuối đời, ông phải nằm viện, từng phần phổi lần lượt bị cắt bỏ, và cuối cùng ông phải thở oxy gần như suốt thời gian đó.

  • Of course he finally gave up smoking when he was about to be hospitalized. It was too late by the time he clearly saw the “ādīnava” (when he actually experienced the bad consequences). The damage had been done.

Dĩ nhiên, cuối cùng ông cũng bỏ thuốc khi sắp phải nhập viện. Nhưng đến lúc ông thấy rõ “ādīnava” (khi thực sự trải nghiệm những hậu quả bất lợi), thì đã quá muộn. Những tổn hại đã xảy ra.

  1. However, his children clearly saw what he went through and understood that smoking might provide temporary enjoyment (assāda), but is bound to bring about bad consequences (ādīnava). Thus they stayed away from smoking (nissaraṇa).

Tuy nhiên, các con ông đã thấy rõ những gì ông phải trải qua và hiểu rằng hút thuốc có thể mang lại sự thích thú tạm thời (assāda), nhưng chắc chắn sẽ dẫn đến những hậu quả bất lợi (ādīnava). Vì vậy, họ tránh xa việc hút thuốc (nissaraṇa).

  • This is the key point that we will prove to be valid for ANY sense of pleasure in the end. But do not worry; we do not have to (and cannot effectively) give up anything without understanding. In fact, such forced “giving up” will only lead to more stress. Our minds will automatically avoid more and more “bad things” as we keep learning Dhamma.

Đây là điểm then chốt mà cuối cùng chúng ta sẽ chứng minh là đúng đối với BẤT KỲ lạc thú giác quan nào. Nhưng đừng lo; chúng ta không cần phải từ bỏ điều gì khi chưa hiểu rõ (và cũng không thể từ bỏ một cách hiệu quả trong trường hợp đó). Thực tế, việc ép mình “từ bỏ” như vậy chỉ gây thêm căng thẳng. Khi chúng ta tiếp tục học Dhamma, tâm sẽ tự động tránh ngày càng nhiều “điều có hại”.

  • There are a few more “relatively easy to see” examples of “assāda, ādīnava, nissaraṇa,” even before we get to the deeper analysis in the next post.

Có thêm một vài ví dụ “tương đối dễ nhận thấy” về “assāda, ādīnava, nissaraṇa”, ngay cả trước khi chúng ta đi vào phân tích sâu hơn trong bài tiếp theo.

  • Craving for tasty foods is another very clear example. Most of us cannot “see” the bad consequences of overindulging in eating, and as a consequence we have a obesity problem in most countries. This has resulted in many health problems for those people and has led to increased healthcare costs for all. Still, many people are beginning to see the truth of “assāda, ādīnava, nissaraṇa” of overeating.

Sự thèm muốn những món ăn ngon là một ví dụ rất rõ khác. Phần lớn chúng ta không “thấy” những hậu quả bất lợi của việc ăn uống quá mức, và vì thế, béo phì đã trở thành một vấn đề ở hầu hết các quốc gia. Điều này gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho những người ấy và làm tăng chi phí chăm sóc sức khỏe cho toàn xã hội. Tuy vậy, nhiều người đang bắt đầu thấy được sự thật về “assāda, ādīnava, nissaraṇa” trong việc ăn quá nhiều.

  • Heavy drinking, use of drugs, and association with bad friends are relatively “easy to see” examples.

Uống quá nhiều rượu, sử dụng ma túy và giao du với bạn xấu là những ví dụ tương đối “dễ nhận thấy”.

  1. However, we can systematically understand the “root causes” for ALL such problems by using the guidelines provided by the Buddha. Once we understand the actual root causes, at least some of us can think through and avoid not only such “mundane problems”, but start seeing even more long-term benefits: It is the same line of reasoning that eventually leads to the four stages of Nibbāna.

Tuy nhiên, chúng ta có thể hiểu một cách có hệ thống những “nguyên nhân gốc rễ” của TẤT CẢ những vấn đề ấy bằng cách vận dụng sự chỉ dẫn của Đức Phật. Một khi hiểu được những nguyên nhân gốc rễ thực sự, ít nhất một số người trong chúng ta có thể suy xét thấu đáo, không chỉ tránh được những “vấn đề đời thường” ấy mà còn bắt đầu nhận ra những lợi ích lâu dài hơn: Chính cách suy xét đó cuối cùng dẫn đến bốn giai đoạn của Nibbāna.

  • Thus even though Buddha Dhamma is focused on “eliminating the long-term suffering”, it can also help reduce some of the “short-term suffering” too.

Vì vậy, mặc dù Dhamma của Đức Phật tập trung vào việc “loại bỏ khổ đau về lâu dài”, Dhamma cũng có thể giúp giảm bớt một phần “khổ đau trước mắt”.

  • As a clear example of this, one can always examine the health of Buddhist monks. On average, they are much healthier than the “householders” in any of the Buddhist countries. They do not smoke and do not overeat.

Một ví dụ rõ ràng về điều này là chúng ta có thể xem xét sức khỏe của các tu sĩ Phật giáo. Nhìn chung, họ khỏe mạnh hơn nhiều so với những “người tại gia” ở các quốc gia Phật giáo. Họ không hút thuốc và không ăn quá nhiều.

  • And one can clearly see their “joy in heart” and the calmness of their minds even though they have very few possessions and do not seek gratification in many sense pleasures that others value so highly.

Chúng ta cũng có thể thấy rõ “niềm vui trong lòng” và sự an tĩnh trong tâm họ, dù họ có rất ít tài sản và không tìm kiếm sự thỏa mãn từ nhiều dục lạc mà người khác hết sức coi trọng.

  1. This last point is worth thinking about some more. If one thinks deeply enough, one can see that even some common “sense pleasures” are not that different from the pleasure one gets by inhaling a drug. They give a highly enjoyable “burst of pleasure”, but inevitably lead to bad outcomes, even short term. One can get a hangover with a bad headache due to excess drinking, and in the case of overeating, one can feel the “discomfort” right away.

Điểm cuối cùng này đáng để suy ngẫm thêm. Nếu suy xét đủ sâu, chúng ta có thể thấy rằng ngay cả một số “dục lạc” thông thường cũng không khác nhiều so với khoái cảm có được khi hít ma túy. Chúng tạo ra một “cơn khoái cảm” rất dễ chịu, nhưng chắc chắn dẫn đến những hậu quả bất lợi, ngay cả trong ngắn hạn. Uống quá nhiều rượu có thể khiến người uống mệt mỏi sau cơn say và đau đầu dữ dội; còn khi ăn quá nhiều, người ấy có thể cảm thấy “khó chịu” ngay lập tức.

  • We seek such sense pleasures because we don’t realize the value of just having a calm, peaceful state of mind. One does not understand the value of a “neutral mind” (which is called upekkhā), unless one can experience it. It is like getting rid of a headache that one has had for a long time. We do not realize the “incessant stress” that is with us, until we reduce it.

Chúng ta tìm kiếm những dục lạc ấy vì không nhận ra giá trị của việc đơn thuần có một trạng thái tâm an tĩnh, bình yên. Chúng ta không hiểu được giá trị của một “tâm quân bình” (được gọi là upekkhā) nếu chưa tự mình trải nghiệm. Điều đó giống như thoát khỏi một cơn đau đầu kéo dài đã lâu. Chúng ta không nhận ra sự “căng thẳng không ngừng” luôn đi cùng mình cho đến khi làm nó giảm bớt.

  • Our minds are constantly under stress seeking sense pleasures. That is what we all had been doing in countless previous births too. That is why it is hard to recognize any negative consequences.

Tâm chúng ta luôn chịu căng thẳng vì tìm kiếm dục lạc. Đó cũng là điều tất cả chúng ta đã làm trong vô số kiếp trước. Chính vì vậy, chúng ta khó nhận ra những hậu quả bất lợi.

  1. In the Sambhodhi Vagga of the Aṅguttara Nikāya, there are several suttā on assāda, ādīnava, nissaraṇa. The “WebLink: suttacentral: Pubbeva Sambodha Sutta (AN 3.103)” provides a succinct statement on what they are:

Trong Sambhodhi Vagga thuộc Aṅguttara Nikāya, có một số suttā về assāda, ādīnava, nissaraṇa. “WebLink: suttacentral: Pubbeva Sambodha Sutta (AN 3.103)” trình bày ngắn gọn ý nghĩa của chúng:

“..ko nu kho loke assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan’ti? Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi: ‘yaṁ kho lokam paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ loke assādo. Yaṁ loko anicco dukkho vipariṇāmadhammo, ayaṁ loke ādīnavo. Yo loke chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ loke nissaraṇan’ti…”

Translated: “..What are assāda, ādīnava, and nissaraṇa in this world? If one gets attached (paṭicca) to sukha/somanassa, that is assāda. That gives rise to the dhammā (the seeds for future suffering, because these are really “kamma seeds”) with anicca, dukkha, and viparināma nature, which is called ādīnava. Arising of such dhamma can be stopped by constraining the tendency to indulge in sense pleasures (chandarāgavinayo), and thus getting rid of the craving for sense pleasures (chandarāgappahānaṁ)…”

Bản dịch: “..Assāda, ādīnava và nissaraṇa trong thế giới này là gì? Nếu một người quyến luyến (paṭicca) sukha/somanassa, đó là assāda. Điều ấy làm sinh khởi các dhammā (những hạt giống gây khổ đau trong tương lai, vì chúng thực sự là những ‘hạt giống kamma’) mang bản chất anicca, dukkha và viparināma; điều này được gọi là ādīnava. Có thể ngăn những dhamma như vậy sinh khởi bằng cách kiềm chế xu hướng đắm chìm trong dục lạc (chandarāgavinayo), qua đó đoạn trừ lòng tham ái đối với dục lạc (chandarāgappahānaṁ)…”

  • It is to be noted that sukha is “bodily pleasure” and somanassa is “mind pleasure.” We will discuss this highly condensed verse in the upcoming posts.

Cần lưu ý rằng sukha là “lạc thọ của thân”, còn somanassa là “hỷ thọ của tâm”. Chúng ta sẽ thảo luận đoạn kinh rất cô đọng này trong những bài viết sắp tới.

  • In that sutta, the Buddha says that he was unable to attain the Buddhahood until he realized the need to see the dangers in sense attachments, and to work diligently to get rid of such cravings for sense pleasures.

Trong sutta ấy, Đức Phật nói rằng Ngài chưa thể thành tựu Phật quả cho đến khi nhận ra sự cần thiết phải thấy rõ những hiểm họa của việc quyến luyến dục lạc và tinh tấn tu tập để đoạn trừ những tham ái ấy.

Điều quan trọng cần lưu ý là dhammā thực sự là những hạt giống kamma dẫn đến vipāka trong tương lai; xem “What are rūpa? – Dhamma are rūpa too!” và “What are Dhamma? – A Deeper Analysis.”

  1. Many other suttā that discuss these three key concepts. In particular, “WebLink: suttacentral: Assāda Sutta (AN 6.112)” is notable since it ties assāda diṭṭhi to anicca saññā:

Có nhiều suttā khác thảo luận về ba khái niệm then chốt này. Đặc biệt, “WebLink: suttacentral: Assāda Sutta (AN 6.112)” đáng chú ý vì liên hệ assāda diṭṭhi với anicca saññā:

““Tayome, bhikkhave, dhammā. Katame tayo? Assādadiṭṭhi, attānudiṭṭhi, micchādiṭṭhi. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā. Imesaṁ kho, bhikkhave, tiṇṇaṁ dhammānaṁ pahānāya tayo dhammā bhāvetabbā. Katame tayo? Assādadiṭṭhiyā pahānāya aniccasaññā bhāvetabbā, attānudiṭṭhiyā pahānāya anattasaññā bhāvetabbā, micchādiṭṭhiyā pahānāya sammādiṭṭhi bhāvetabbā. Imesaṁ kho, bhikkhave, tiṇṇaṁ dhammānaṁ pahānāya ime tayo dhammā bhāvetabbā”ti.”

  • Or, contemplation of anicca saññā leads to the removal of assāda diṭṭhi.

Nói cách khác, quán chiếu anicca saññā dẫn đến sự đoạn trừ assāda diṭṭhi.

  • This is because the mind-made pleasures (assāda) are based on the wrong perception of nicca saññā, i.e., that those sense experiences are real and fruitful.

Đó là vì những lạc thú do tâm tạo ra (assāda) dựa trên nhận thức sai lầm của nicca saññā, tức cho rằng những trải nghiệm giác quan ấy là thực và mang lại lợi ích đích thực.