How to Evaluate Weights of Different Kamma / Cách Đánh Giá Mức Độ Nặng Nhẹ Của Các Kamma

Revised February 21, 2018

Cập nhật ngày 21/02/2018

In the previous essay, “Ten Immoral Acts (Dasa Akusala),” we looked at the ten different types of acts that will have bad kammic consequences.

Trong bài trước, “Ten Immoral Acts (Dasa Akusala)”, chúng ta đã xem xét mười loại hành động khác nhau sẽ dẫn đến các hậu quả xấu theo quy luật kamma.

  1. First of all, the most potent of all is micchā diṭṭhi. The only akusala completely removed by a Sotāpanna is the micchā diṭṭhi and in doing that he/she removes an unimaginably huge amount of defilements; see, “What is the only Akusala Removed by a Sotāpanna?.”

Trước hết, mạnh nhất trong tất cả là micchā diṭṭhi. Akusala duy nhất được một Sotāpanna đoạn trừ hoàn toàn là micchā diṭṭhi, và khi làm được điều đó, vị ấy cũng loại bỏ một lượng ô nhiễm tâm không thể tưởng tượng nổi; xem “What is the only Akusala Removed by a Sotāpanna?.”

  • One critical problem many people have is that they try hard to avoid actions with relatively small kammic consequences, while unknowingly doing things that have stronger kammic consequences. Let us take an example: Suppose we have a large tank of water which is losing water due to many holes at the bottom. Some holes are pin holes, some are a little larger, and there are a few holes that are big and losing water fast. Obviously, one would want to plug those large holes first. Then one would fix the medium-size holes and those pin holes are the last to be fixed.

Một vấn đề nghiêm trọng mà nhiều người gặp phải là họ rất cố gắng tránh những hành động chỉ dẫn đến hậu quả kamma tương đối nhỏ, trong khi lại vô tình làm những việc tạo ra hậu quả kamma nghiêm trọng hơn nhiều. Hãy lấy một ví dụ: Giả sử chúng ta có một bể nước lớn đang bị rò rỉ qua nhiều lỗ ở đáy. Có những lỗ rất nhỏ như đầu kim, có những lỗ lớn hơn một chút và cũng có vài lỗ lớn khiến nước chảy ra rất nhanh. Rõ ràng, việc đầu tiên cần làm là bịt các lỗ lớn đó trước. Sau đó mới đến các lỗ cỡ trung bình và cuối cùng mới xử lý các lỗ nhỏ như đầu kim.

  1. We can see that many akusala are with “acts” that are directed towards other beings, whether it is done bodily, verbally, or just by thought. In principle, a being could be in any one of the 31 realms (see, “The Grand Unified Theory of Dhamma”).

Chúng ta có thể thấy rằng nhiều akusala là những “hành động” hướng đến các chúng sinh khác, dù được thực hiện bằng thân, bằng lời nói hay chỉ bằng ý nghĩ. Về nguyên tắc, một chúng sinh có thể đang hiện hữu trong bất kỳ cõi nào trong 31 cõi (xem “The Grand Unified Theory of Dhamma”).

  1. The severity of the consequence of any misdeed (ie., kamma vipāka) involving another living being depends strongly on the “level of existence” of the living being from lowest level of realm 1 (niraya) to the highest at the 31st realm (fourth arūpa loka); Any “Ariya” or a Noble Person (who has attained one of the four stages of Nibbāna), are at the highest levels regardless of the realm. A hurtful word against an Ariya carries thousand-fold bad kamma vipāka compared to killing thousand ants.

Mức độ nghiêm trọng của hậu quả từ bất kỳ hành động sai trái nào (tức kamma vipāka) liên quan đến một chúng sinh khác phụ thuộc rất nhiều vào “mức độ hiện hữu” của chúng sinh đó, từ cõi thấp nhất là cõi số 1 (niraya) cho đến cõi cao nhất là cõi thứ 31 (cõi arūpa loka thứ tư). Bất kỳ vị Ariya hay bậc Thánh nào (đã chứng đắc một trong bốn tầng Nibbāna) đều thuộc mức cao nhất, bất kể đang ở cõi nào. Chỉ một lời nói làm tổn thương một vị Ariya cũng có thể tạo ra kamma vipāka xấu gấp hàng nghìn lần so với việc giết một nghìn con kiến.

Xem “Details of Kamma – Intention, Who Is Affected, Kamma Patha.” Bài viết này được cập nhật vào ngày 21/02/2018 và trình bày một quy trình đơn giản gồm hai bước để đánh giá một tình huống cụ thể.

  1. It is difficult to identify whether a given human is just an immoral human or an Arahant by just looking at that person. Human realm is unique in many ways.

Chỉ nhìn bề ngoài thì rất khó xác định một người là người phàm bất thiện hay là một Arahant. Cõi người có nhiều đặc điểm rất đặc biệt.

Thus, we can try to sort out the kammic consequences of a given immoral act on the “level of consciousness” of the being that act was directed to:

Vì vậy, chúng ta có thể đánh giá hậu quả kamma của một hành động bất thiện dựa trên “mức độ tâm thức” của chúng sinh là đối tượng của hành động đó:

  • Regardless of the realm, the highest four levels are Arahant, Anāgāmī, Sakadāgāmī, and Sotāpanna. Humans can attain all four levels.

Bất kể đang ở cõi nào, bốn mức cao nhất là Arahant, Anāgāmī, Sakadāgāmī và Sotāpanna. Con người có thể chứng đắc cả bốn tầng này.

  • Out of the 31 realms we can directly experience only the human and animal realms. Thus, normally we need only to evaluate how our actions affect other humans AND animals.

Trong 31 cõi, chúng ta chỉ có thể trực tiếp trải nghiệm cõi người và cõi súc sinh. Vì vậy, trong thực tế, chúng ta chủ yếu chỉ cần xem xét hành động của mình ảnh hưởng như thế nào đến con người VÀ các loài động vật.

  • Since any animal is inferior to any human, we need to pay special attention to how we interact with other human beings.

Vì mọi loài động vật đều ở mức thấp hơn con người, nên chúng ta cần đặc biệt cẩn trọng trong cách đối xử với những người khác.

  • In particular, it is not possible to judge whether a given human has attained a Nibbānic state. Even by directing hurtful words to an Ariya (one who has attained at least the Sotāpanna stage), one could be acquiring thousand-fold more bad kammic potential compared to doing the same to a normal human.

Đặc biệt, không thể biết được một người nào đó đã chứng đạt trạng thái Nibbāna hay chưa. Chỉ cần nói những lời làm tổn thương một vị Ariya (người đã chứng ít nhất tầng Sotāpanna), người đó có thể tạo ra tiềm năng kamma xấu lớn gấp hàng nghìn lần so với việc nói những lời tương tự với một người bình thường.

  • In some cases, even the person in question may not know that he/she is a Sotāpanna. There may be “jāti Sotāpannas,” i.e., those who had attained the Sotāpanna stage in a previous life and thus born as a Sotāpanna, and may not realize it.

Trong một số trường hợp, ngay cả chính người đó cũng không biết mình là một Sotāpanna. Có những trường hợp gọi là “jāti Sotāpanna”, tức những người đã chứng tầng Sotāpanna trong một kiếp trước và được tái sinh với tư cách là Sotāpanna nhưng bản thân họ không nhận ra điều đó.

  • Thus we need to be very careful with dealing with fellow humans in particular.

Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt cẩn trọng trong cách ứng xử với những người xung quanh.

  1. When we say killing is immoral it is implicit that killing is taking the life of any living being. But killing a human has a kammic consequence that is much higher compared to killing an animal. Killing a Sotāpanna has a even more drastic consequences, Sakadāgāmī even higher, Anāgāmī even higher, and killing an Arahant will have the highest, and is of the strongest kind at par with killing a parent (an ānantariya kamma that will cause the very next birth in an apāya).

Khi nói rằng giết hại là hành động bất thiện, điều đó ngầm hiểu là tước đoạt mạng sống của bất kỳ chúng sinh nào. Tuy nhiên, giết một con người sẽ tạo ra hậu quả kamma nghiêm trọng hơn rất nhiều so với giết một con vật. Giết một Sotāpanna còn nghiêm trọng hơn nữa; giết một Sakadāgāmī còn nặng hơn; giết một Anāgāmī lại càng nặng hơn; và giết một Arahant là nghiêm trọng nhất, ngang hàng với tội giết cha hoặc mẹ (một ānantariya kamma sẽ dẫn đến việc tái sinh ngay trong kiếp kế tiếp vào một cõi apāya).

  1. Similarly other immoral acts will have consequences depending on the “consciousness level” of the living being. It is not a matter of one particular living being is “better” than another.

Tương tự, các hành động bất thiện khác cũng sẽ mang lại hậu quả tùy theo “mức độ tâm thức” của chúng sinh liên quan. Đây không phải là vấn đề chúng sinh này “tốt hơn” chúng sinh khác.

  • Rather it is a matter of how valuable that “level” is, and how difficult it is to attain that “level.” One has been born a human because of the merits one has acquired in previous lives; it is extremely difficult to get a human birth as we will discuss in a separate post; see, “How the Buddha Described the Chance of Rebirth in the Human Realm.”

Đúng hơn, vấn đề nằm ở giá trị của “mức độ” đó và sự khó khăn để đạt được “mức độ” ấy. Một người được sinh làm người là nhờ những công đức đã tích lũy trong các kiếp trước. Được tái sinh làm người là điều vô cùng khó, như sẽ được trình bày trong một bài viết riêng; xem “How the Buddha Described the Chance of Rebirth in the Human Realm.”

  • One becomes a Sotāpanna by cultivating moral behavior and by purifying one’s mind; thus a life of a Sotāpanna is much more valuable compared to a normal human being.

Một người trở thành Sotāpanna bằng cách nuôi dưỡng đời sống đạo đức và thanh lọc tâm mình; vì vậy, một đời sống của Sotāpanna có giá trị hơn rất nhiều so với một người bình thường.

  1. Even among humans who have not attained any Nibbānic state, there are “different levels of consciousness”: One who has more wisdom (paññā) is at a higher level than one with less wisdom.

Ngay cả trong số những người chưa chứng đắc bất kỳ trạng thái Nibbāna nào cũng có những “mức độ tâm thức” khác nhau: Người có nhiều trí tuệ (paññā) ở mức cao hơn người có ít trí tuệ hơn.

  • Here wisdom does not mean book knowledge, but knowledge of Dhamma; understanding of the true nature of “this world”, or anicca, dukkha, anatta. Thus the possibility of that person attaining a Nibbānic stage is more likely, compared to one who has less wisdom.

Ở đây, trí tuệ không có nghĩa là kiến thức sách vở mà là sự hiểu biết về Dhamma; sự thấu hiểu bản chất chân thật của “thế gian này”, tức anicca, dukkha, anatta. Vì vậy, khả năng người ấy chứng đắc một tầng Nibbāna sẽ cao hơn so với người có ít trí tuệ hơn.

  1. Another important thing is not to worry about things that one does not have any control over. Everyday, we kill so many small animals unintentionally: stepping on them while walking, cleaning the yard, cleaning the house, and even while boiling water.

Một điều quan trọng khác là không nên lo lắng về những việc nằm ngoài khả năng kiểm soát của mình. Mỗi ngày, chúng ta vô tình giết rất nhiều sinh vật nhỏ: giẫm lên chúng khi đi bộ, khi dọn sân, dọn nhà và thậm chí cả khi đun nước.

  • We need to remember that “kamma is intention.” We are not boiling water to kill any unseen life forms, rather we boil water to make sure we do not get sick by drinking contaminated water.

Chúng ta cần ghi nhớ rằng “kamma là tác ý”. Chúng ta không đun nước để giết các sinh vật vô hình, mà đun nước để bảo đảm mình không bị bệnh do uống nước bị ô nhiễm.

  1. It is not even possible to live “in this world” without harming other beings unintentionally, even though we may be aware that our acts may lead to the destruction of many life forms.

Thực ra, không thể sống “trong thế gian này” mà hoàn toàn không vô tình làm hại các chúng sinh khác, dù chúng ta biết rằng hành động của mình có thể dẫn đến sự hủy hoại nhiều dạng sự sống.

  • Once a bhikkhu who had developed abhiññā powers was getting ready to drink a glass of water, and with his ability to “see” finer things saw that there were numerous microscopic beings in the water glass. He tried to filter them out, but they were too small. The Buddha then explained to him that it is not possible to live without doing things that are necessary to sustain one’s life.

Có lần, một vị bhikkhu đã phát triển các năng lực abhiññā chuẩn bị uống một cốc nước. Với khả năng “nhìn thấy” các đối tượng vi tế, vị ấy thấy trong cốc nước có vô số sinh vật cực nhỏ. Vị ấy cố gắng lọc chúng ra nhưng chúng quá nhỏ. Đức Phật giải thích rằng không thể sống mà không làm những việc cần thiết để duy trì sự sống của chính mình.

  • In another example, suppose one has a wound; if left alone it could lead to one’s death. Thus one needs to apply medication to the wound. However, that wound is infested with numerous microscopic living beings, and they will be killed by the medication.

Một ví dụ khác: giả sử một người có một vết thương; nếu để mặc thì có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy, người đó cần bôi thuốc điều trị. Tuy nhiên, trong vết thương có rất nhiều sinh vật cực nhỏ đang tồn tại và chúng sẽ bị thuốc tiêu diệt.

  • Walking on the ground (especially grass) kills many insects; but we cannot live our lives without going places. What matters is our INTENTION. When one is walking, there is no intention of killing living beings.

Đi trên mặt đất (đặc biệt là trên cỏ) sẽ giết chết nhiều côn trùng; nhưng chúng ta không thể sống mà không phải đi lại. Điều quan trọng là TÁC Ý của chúng ta. Khi đi bộ, chúng ta không có ý định giết hại các chúng sinh.

  1. What we need to do is to be careful not to do any harm to even the smallest of the creatures with a hateful or greedy mind. It is the intention, or the state of the mind, that counts.

Điều chúng ta cần làm là cẩn trọng để không làm hại dù chỉ là sinh vật nhỏ bé nhất với một tâm sân hận hay tham lam. Điều được tính đến chính là tác ý hay trạng thái của tâm.

  • There is this story about an old woman who was very careful about not breaking the five precepts. But she was extremely greedy; she was quite stingy, did not give much to charity, and kept all her money under her pillow. Because of that greed, she was born a peta (a hungry ghost).

Có một câu chuyện về một bà lão rất cẩn thận trong việc giữ gìn năm giới. Tuy nhiên, bà lại vô cùng tham lam; bà rất keo kiệt, hầu như không bố thí và cất toàn bộ tiền của mình dưới gối. Chính vì lòng tham đó mà bà tái sinh làm một peta (ngạ quỷ).

  • It is relatively easy to keep the five precepts. What is harder is to purify one’s mind of greedy, hateful, and ignorant thoughts. This is what needs to accomplished in true “ānāpānasati bhāvanā”; see, “7. What is Ānāpāna?”.

Giữ năm giới tương đối dễ. Điều khó hơn là thanh lọc tâm khỏi những ý nghĩ tham lam, sân hận và si mê. Đó mới là điều cần đạt được trong sự thực hành “ānāpānasati bhāvanā” chân chính; xem “7. What is Ānāpāna?”.

  • Even though we may not be greedy or hateful in this life, we may have acquired such bad kamma in previous lives. This is why the Buddha said even if one lives morally in this life that does not guarantee a good rebirth unless one has attained the Sotāpanna stage of Nibbāna; see, “Why a Sotāpanna is Better off than any King, Emperor, or a Billionaire.”

Dù trong đời này chúng ta có thể không còn tham lam hay sân hận, nhưng vẫn có thể đã tạo những kamma xấu như vậy trong các đời trước. Vì thế, Đức Phật dạy rằng dù một người sống có đạo đức trong đời này thì điều đó cũng không bảo đảm một tái sinh tốt đẹp, trừ khi người ấy đã chứng đắc tầng Sotāpanna của Nibbāna; xem “Why a Sotāpanna is Better off than any King, Emperor, or a Billionaire.”

  • Buddha Dhamma is all about the mind. Purifying the mind is the key, not just to follow set rules. Just following precepts will not be enough.

Dhamma của Đức Phật hoàn toàn xoay quanh tâm. Thanh lọc tâm mới là điều cốt yếu, chứ không phải chỉ đơn thuần tuân theo các quy tắc. Chỉ giữ giới thôi thì chưa đủ.

  1. Finally, it is important to remember that hate is worse than greed. Excessive hateful actions lead to rebirth in the lowest realm, the niraya. Excess greed lead to rebirth mainly as petas (hungry ghosts).

Cuối cùng, điều quan trọng cần ghi nhớ là sân hận còn tai hại hơn tham lam. Những hành động xuất phát từ sân hận quá mức sẽ dẫn đến tái sinh vào cõi thấp nhất là niraya. Tham lam quá mức chủ yếu dẫn đến tái sinh làm peta (ngạ quỷ).

  • Mixture of hate and greed lead to rebirth in all four lowest realms, the apāyā. Even if one does not carry over the hateful or greedy thoughts to speech or bodily actions, they still count especially if one thinks about them most of the time.

Sự kết hợp giữa sân hận và tham lam sẽ dẫn đến tái sinh trong cả bốn cõi thấp, gọi là apāyā. Ngay cả khi một người không biểu hiện những ý nghĩ sân hận hoặc tham lam thành lời nói hay hành động, chúng vẫn được tính đến, đặc biệt nếu phần lớn thời gian người ấy luôn nuôi dưỡng những ý nghĩ đó.

  • This is why it is important to develop good meditation habits; see, “Bhāvanā (Meditation).” A mind free of hate and greed becomes less agitated and peaceful; then it leads to wisdom (paññā).

Đó là lý do vì sao việc hình thành thói quen hành thiền đúng đắn là rất quan trọng; xem “Bhāvanā (Meditation).” Một tâm không còn sân hận và tham lam sẽ bớt dao động, trở nên an tịnh hơn; từ đó sẽ dẫn đến trí tuệ (paññā).

More details on weights of different kamma at: 12. Key Factors to be Considered when “Meditating” for the Sotāpanna Stage. Also see, “What is Kamma? – Is Everything Determined by Kamma?”.

Chi tiết hơn về mức độ nặng nhẹ của các kamma có trong: “12. Key Factors to be Considered when ‘Meditating’ for the Sotāpanna Stage.” Xem thêm: “What is Kamma? – Is Everything Determined by Kamma?”.

Next, “The Four Bases of Mental Power (Cattāro Iddhipāda)”, ..

Tiếp theo, “The Four Bases of Mental Power (Cattāro Iddhipāda)”, ..