January 11, 2024; revised January 13, 2024 (#1, added #16); revised June 24, 2024; revised November 30, 2024 (#1, #4, #7, #9, #10); revised December 27, 2024 (#13); rewritten March 15, 2025; revised #8 on Aug. 6, 2025
Ngày 11/01/2024; chỉnh sửa ngày 13/01/2024 (#1, bổ sung #16); chỉnh sửa ngày 24/06/2024; chỉnh sửa ngày 30/11/2024 (#1, #4, #7, #9, #10); chỉnh sửa ngày 27/12/2024 (#13); viết lại ngày 15/03/2025; chỉnh sửa mục #8 ngày 06/08/2025
A Paṭicca Samuppāda cycle starts at the “purāṇa kamma” stage. However, new and robust kamma (that could lead to rebirths in the future) is done in the “nava kamma” stage only if the mind starts generating vacī kamma consciously. [See “WebLink: suttacentral: Kammanirodha Sutta (SN 35.146).”]
Một chu trình Paṭicca Samuppāda bắt đầu ở giai đoạn “purāṇa kamma”. Tuy nhiên, kamma mới và mạnh (có thể dẫn đến những lần tái sinh trong tương lai) chỉ được tạo ra ở giai đoạn “nava kamma” khi tâm bắt đầu chủ ý tạo vacī kamma. [Xem “WebLink: suttacentral: Kammanirodha Sutta (SN 35.146).”]
Kamma accumulation Starts With a Sensory Input
Sự Tích Lũy Kamma Bắt Đầu Từ Một Đầu Vào Giác Quan
- Kamma accumulation happens in two distinctive stages.
Sự tích lũy kamma diễn ra qua hai giai đoạn riêng biệt.
- In the first “purāṇa kamma” stage, the mind of a puthujjana attaches automatically to sensory input (if the corresponding saṁyojana remain unbroken) based on the “distorted saññā” we discussed in recent posts. Only weak kammic energies are accumulated initially. That attachment is due to “saññā vipallāsa.” Thus, “saññā vipallāsa” arises ONLY IF “fooled by the distorted saññā”; see “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).”
Trong giai đoạn đầu tiên là “purāṇa kamma”, tâm của một puthujjana tự động dính mắc vào đầu vào giác quan (nếu saṁyojana tương ứng vẫn chưa bị đoạn trừ), dựa trên “saññā bị méo mó” mà chúng ta đã bàn đến trong các bài viết gần đây. Ban đầu, chỉ những năng lượng kamma yếu được tích lũy. Sự dính mắc đó là do “saññā vipallāsa”. Vì vậy, “saññā vipallāsa” CHỈ phát sinh KHI tâm “bị đánh lừa bởi saññā bị méo mó”; xem “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).”
- If the mind becomes sufficiently interested in the sensory input, it will start the second “nava kamma” stage of kamma accumulation with javana cittās. Kamma accumulation occurs consciously in this second stage and produces kammic energies that can bring vipāka in the future. Even though we don’t have control over the above “purāṇa kamma” stage, we have control over the “nava kamma” stage.
Nếu tâm trở nên đủ quan tâm đến đầu vào giác quan ấy, nó sẽ bắt đầu giai đoạn tích lũy kamma thứ hai là “nava kamma” với javana cittā. Ở giai đoạn thứ hai này, sự tích lũy kamma diễn ra một cách có ý thức và tạo ra những năng lượng kamma có thể đưa đến vipāka trong tương lai. Mặc dù chúng ta không kiểm soát được giai đoạn “purāṇa kamma” nói trên, nhưng chúng ta có thể kiểm soát giai đoạn “nava kamma”.
- Any sensory experience with at least (i) above will be registered as “pañcupādānakkhandha,” and a record of it (nāmagotta) will be preserved in viññāṇa dhātu (in the external world.) Note that those records DO NOT stay with the hadaya vatthu or gandhabba. The gandhabba (in a physical body) must retrieve memories from the viññāṇa dhātu via the brain. See “Where Are Memories Stored? – Viññāṇa Dhātu.” Only the defilements (anusaya, saṁyojana, gati, etc. are associated with the hadaya vatthu/gandhabba.)
Bất kỳ trải nghiệm giác quan nào có ít nhất giai đoạn (i) nêu trên đều sẽ được ghi nhận thành “pañcupādānakkhandha”, và một bản ghi về trải nghiệm ấy (nāmagotta) sẽ được lưu giữ trong viññāṇa dhātu (ở thế giới bên ngoài). Lưu ý rằng những bản ghi đó KHÔNG nằm lại trong hadaya vatthu hay gandhabba. Gandhabba (khi ở trong một thân vật chất) phải truy xuất ký ức từ viññāṇa dhātu thông qua bộ não. Xem “Where Are Memories Stored? – Viññāṇa Dhātu.” Chỉ các ô nhiễm trong tâm (anusaya, saṁyojana, gati, v.v.) mới gắn liền với hadaya vatthu/gandhabba.
- Consider the example of “seeing a beautiful woman” by a puthujjana and an Arahant.
Hãy xét ví dụ một puthujjana và một vị Arahant cùng “nhìn thấy một người phụ nữ đẹp”.
- Upon seeing the woman (like in one snapshot), both minds fall into the “kāma dhātu” stage, where both perceive the woman to be beautiful.
Ngay khi nhìn thấy người phụ nữ ấy (giống như trong một khoảnh khắc chụp lại), cả hai tâm đều đi vào giai đoạn “kāma dhātu”, trong đó cả hai đều nhận biết người phụ nữ là đẹp.
- The Arahant’s mind will not pursue that “seeing.” It will stay in the “kāma dhātu” stage.
Tâm của vị Arahant sẽ không tiếp tục chạy theo cái “thấy” ấy. Tâm sẽ dừng lại ở giai đoạn “kāma dhātu”.
- However, since the puthujjana has “kāma rāga saṁyojana,” his mind will instantly get into “kāma loka” with bahiddha viññāṇa. That happens because his mind has not comprehended (avijjā) that the woman’s “beauty ” was a “distorted saññā.” That led to automatic arising of saṅkappa: “avijjā paccayā saṅkhāra” in Paṭicca Samuppāda (PS). Since he perceives the woman to be beautiful, his mind feels that it is worthwhile to take another look; that is the next step of ajjhatta viññāṇa. That completes “saṅkhāra paccayā viññāṇa” step in PS. Then, depending on the conditions, kāma guṇa may come into play and his mind may go through the subsequent steps until “vedanā paccayā taṇhā.” If taṇhā is sufficiently strong, it will get to the next step of “taṇhā paccayā upādāna” pulling the mind firmly to the sight of the woman. That is when he will start accumulating strong kammic energies via “taking actions” consciously.
Tuy nhiên, vì puthujjana vẫn còn “kāma rāga saṁyojana”, tâm của người ấy sẽ lập tức đi vào “kāma loka” với bahiddha viññāṇa. Điều đó xảy ra vì tâm chưa thấu hiểu (avijjā) rằng “vẻ đẹp” của người phụ nữ ấy là một “saññā bị méo mó”. Điều này dẫn đến sự tự động phát sinh của saṅkappa: “avijjā paccayā saṅkhāra” trong Paṭicca Samuppāda (PS). Vì nhận biết người phụ nữ là đẹp, tâm của người ấy cảm thấy rằng nhìn thêm một lần nữa là điều đáng làm; đó là bước tiếp theo của ajjhatta viññāṇa. Như vậy hoàn tất bước “saṅkhāra paccayā viññāṇa” trong PS. Sau đó, tùy theo các điều kiện, kāma guṇa có thể bắt đầu tác động và tâm có thể tiếp tục đi qua các bước kế tiếp cho đến “vedanā paccayā taṇhā”. Nếu taṇhā đủ mạnh, tâm sẽ đi đến bước tiếp theo là “taṇhā paccayā upādāna”, khiến tâm bị kéo mạnh và bám chặt vào hình ảnh người phụ nữ. Đó là lúc người ấy bắt đầu tích lũy những năng lượng kamma mạnh bằng cách có ý thức “thực hiện các hành động”.
- Critical point: Up to the “taṇhā paccayā upādāna” is the “purāṇa kamma” stage and it could be over in a split second. That part can be discovered only by a Buddha. However, if the “nava kamma” stage is reached, the mind may spend a long time there, depending on the actions taken.
Điểm then chốt: Toàn bộ tiến trình cho đến “taṇhā paccayā upādāna” thuộc giai đoạn “purāṇa kamma” và có thể hoàn tất chỉ trong tích tắc. Phần này chỉ có một vị Phật mới có thể khám phá ra. Tuy nhiên, nếu tiến trình đi đến giai đoạn “nava kamma”, tâm có thể ở trong giai đoạn đó khá lâu, tùy theo những hành động được thực hiện.
- That is a basic overview of a sensory event, as explained via PS. You may want to reread this after going through (or while reading) the rest of the post.
Đó là phần khái quát cơ bản về một sự kiện giác quan, được giải thích thông qua PS. Bạn có thể muốn đọc lại phần này sau khi đọc hết phần còn lại của bài viết, hoặc trong khi đang đọc.
Purāṇa and Nava Kamma Stages of a Sensory Event
Các Giai Đoạn Purāṇa và Nava Kamma của Một Sự Kiện Giác Quan
- Therefore, the first attachment stage ALWAYS happens at the “purāṇa kamma” stage. Kamma generation (with initial abhisaṅkhāra called saṅkappa) occurs in this stage but is not strong enough to bring vipāka in the future. Yet it initiates another round of pañca upādānakkhandha.
Vì vậy, giai đoạn dính mắc đầu tiên LUÔN xảy ra ở giai đoạn “purāṇa kamma”. Việc tạo kamma (với abhisaṅkhāra ban đầu gọi là saṅkappa) diễn ra trong giai đoạn này, nhưng chưa đủ mạnh để đưa đến vipāka trong tương lai. Tuy vậy, nó khởi đầu một vòng pañca upādānakkhandha mới.
- Therefore, a mind (sensory event) NEVER starts from the pañcakkhandha state for anyone below an Arahant. The pabhassara mind arises only after all ten saṁyojana are removed from the mind (i.e., hadaya vatthu) at the Arahant-phala moment.
Vì vậy, đối với bất kỳ ai chưa đạt Arahant, một tâm (một sự kiện giác quan) KHÔNG BAO GIỜ bắt đầu từ trạng thái pañcakkhandha. Tâm pabhassara chỉ phát sinh sau khi toàn bộ mười saṁyojana đã được loại bỏ khỏi tâm (tức hadaya vatthu) tại sát-na Arahant-phala.
- If the second stage attachment (“nava kamma” stage) does not take place, no javana cittās will arise. Strong kamma that can bring future vipāka (including rebirth) will occur only if javana cittās arise within the “nava kamma” stage.
Nếu sự dính mắc ở giai đoạn thứ hai (giai đoạn “nava kamma”) không diễn ra thì sẽ không có javana cittā phát sinh. Kamma mạnh có khả năng đưa đến vipāka trong tương lai (bao gồm cả tái sinh) chỉ được tạo ra nếu javana cittā phát sinh trong giai đoạn “nava kamma”.
- We have previously discussed the concepts of the following chart without using the terms “purāṇa kamma” and “nava kamma.”
Trước đây, chúng ta đã thảo luận về các khái niệm được trình bày trong biểu đồ dưới đây mà chưa sử dụng các thuật ngữ “purāṇa kamma” và “nava kamma”.

Purāṇa and Nava Kamma – 1
Purāṇa và Nava Kamma – 1
Download/Print: “WebLink: PDF File Download: Purāṇa and Nava Kamma – 1 – Revised.”
Tải xuống/In: “WebLink: PDF File Download: Purāṇa and Nava Kamma – 1 – Revised.”
- For example, a similar chart is in “Difference Between Taṇhā and Upādāna.” But the above chart has far more details.
Ví dụ, một biểu đồ tương tự có trong “Sự Khác Biệt Giữa Taṇhā và Upādāna.” Tuy nhiên, biểu đồ bên trên trình bày chi tiết hơn rất nhiều.
Kāma Dhātu Stage First
Giai Đoạn Kāma Dhātu Diễn Ra Trước
- Upon receiving a sensory input, a mind (of anyone born a human, whether an Arahant or a puthujjana), falls in the “kāma dhātu” stage as shown in the charts above and below. “Distorted saññā” is experienced at this initial stage. Note that this “distorted saññā” is imparted via the physical body (and the brain.) Thus, an Arahant would also experience that “altered rūpa” arising via “distorted saññā.” However, an Arahant (or an Anāgāmi, also free of kāma loka) would not attach to it.
Khi tiếp nhận một đầu vào giác quan, tâm của bất kỳ ai sinh làm người, dù là một vị Arahant hay một puthujjana, đều đi vào giai đoạn “kāma dhātu” như được thể hiện trong các biểu đồ bên trên và bên dưới. “Saññā bị méo mó” được trải nghiệm ngay ở giai đoạn ban đầu này. Lưu ý rằng “saññā bị méo mó” này được truyền đến thông qua thân vật chất (và bộ não). Vì vậy, một vị Arahant cũng sẽ trải nghiệm “rūpa đã bị biến đổi” phát sinh thông qua “saññā bị méo mó”. Tuy nhiên, một vị Arahant (hoặc một vị Anāgāmi, cũng đã thoát khỏi kāma loka) sẽ không dính mắc vào đó.
- Thus, the mind of an Arahant/Anāgāmi will stop at the “kāma dhātu” stage and not even get into the “purāṇa kamma” stage, as indicated in the charts. They have eliminated the first five saṁyojana that bind one to the kāma loka.
Vì vậy, tâm của một vị Arahant/Anāgāmi sẽ dừng lại ở giai đoạn “kāma dhātu” và thậm chí không đi vào giai đoạn “purāṇa kamma”, như được thể hiện trong các biểu đồ. Các vị ấy đã đoạn trừ năm saṁyojana đầu tiên vốn trói buộc một chúng sinh vào kāma loka.
- In the charts, I have considered a “seeing event.” The “seeing event” for an Arahant/Anāgāmi will not get into the kāma loka. Unless the mind gets into kāma loka the “seeing event” is not called a cakkhu viññāṇa. It is called “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” (implying “not attaching to what is seen.”)
Trong các biểu đồ, tôi xét một “sự kiện nhìn thấy”. “Sự kiện nhìn thấy” đối với một vị Arahant/Anāgāmi sẽ không đi vào kāma loka. Nếu tâm không đi vào kāma loka thì “sự kiện nhìn thấy” đó không được gọi là cakkhu viññāṇa. Nó được gọi là “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” (hàm ý “không dính mắc vào những gì được nhìn thấy”).
- That is what the Buddha explained to Ven. Bāhiya in the “WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10)” with the verse, “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati..”
Đó chính là điều Đức Phật đã giảng cho Đại đức Bāhiya trong “WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10)” qua câu kệ: “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati..”
- The Sutta Central translation in the link is: “In the seen will be merely seen; in the heard will be merely heard..” A better translation is: “seeing without rāga, dosa, moha arising in the mind.” The same holds for hearing, tasting, etc. Note: taste, smell, and touch are combined as “muta.”
Bản dịch của Sutta Central trong liên kết là: “Trong cái được thấy sẽ chỉ là cái được thấy; trong cái được nghe sẽ chỉ là cái được nghe..” Một cách dịch phù hợp hơn là: “thấy mà không làm rāga, dosa, moha phát sinh trong tâm.” Điều tương tự cũng áp dụng đối với nghe, nếm, v.v. Lưu ý: vị, mùi và xúc chạm được gộp chung dưới thuật ngữ “muta”.
- The rest of the post is focused on how a puthujjana accumulates kamma via a series of steps in two distinct stages: “Purāṇa kamma” and “nava kamma” stages.
Phần còn lại của bài viết tập trung vào cách một puthujjana tích lũy kamma qua một chuỗi các bước thuộc hai giai đoạn riêng biệt: giai đoạn “Purāṇa kamma” và giai đoạn “nava kamma”.
Purāṇa Kamma Stage
Giai Đoạn Purāṇa Kamma
- A Paṭicca Samuppāda (PS) process for a puthujjana always starts with an ārammaṇa, i.e., a sense input. The chart below shows how a “seeing event” begins with a rūpa (visual) as a sensory input. A sensory event starts on the left at the “dhātu stage.” While the mind of an Arahant stops there, that of a puthujjana keeps evolving to the right, becoming increasingly defiled via many steps. Some of the steps are shown in the chart below.
Một tiến trình Paṭicca Samuppāda (PS) đối với một puthujjana luôn bắt đầu bằng một ārammaṇa, tức một đầu vào giác quan. Biểu đồ bên dưới cho thấy một “sự kiện nhìn thấy” bắt đầu với một rūpa (hình ảnh) làm đầu vào giác quan như thế nào. Một sự kiện giác quan bắt đầu từ phía bên trái tại “giai đoạn dhātu”. Trong khi tâm của một vị Arahant dừng lại ở đó, tâm của một puthujjana tiếp tục diễn tiến về phía bên phải và ngày càng bị ô nhiễm qua nhiều bước. Một số bước được thể hiện trong biểu đồ bên dưới.

Purāṇa and Nava Kamma – 2 (revision 2)
Purāṇa và Nava Kamma – 2 (bản chỉnh sửa 2)
Download/Print: “WebLink: PDF File Download: Purana and Nava Kamma -2-revision 2”
Tải xuống/In: “WebLink: PDF File Download: Purana and Nava Kamma -2-revision 2”
- “Purāṇa kamma” can be translated as “initial kamma” or “base-level of kamma generation.” Purāṇa does not mean “old.”
“Purāṇa kamma” có thể được dịch là “kamma ban đầu” hoặc “mức nền tảng của sự tạo kamma”. Purāṇa không có nghĩa là “cũ”.
- That stage happens automatically based on attachment to the “distorted saññā.”
Giai đoạn đó diễn ra một cách tự động do sự dính mắc vào “saññā bị méo mó”.
- Within the “purāṇa kamma” stage, a mind goes through several steps in Paṭicca Samuppāda. It starts with “avijjā paccayā saṅkhāra” where the mind first attaches to the sensory input; only weak saṅkhāra (saṅkappa) arise. Then the following steps also occur within the “purāṇa kamma” stage: saṅkhāra paccayā viññāṇa; viññāṇa paccayā nāmarūpa, nāmarūpa paccayā saḷāyatana, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā taṇhā.
Trong giai đoạn “purāṇa kamma”, tâm trải qua một số bước trong Paṭicca Samuppāda. Tiến trình bắt đầu với “avijjā paccayā saṅkhāra”, tại đó tâm bắt đầu dính mắc vào đầu vào giác quan; chỉ những saṅkhāra yếu (saṅkappa) phát sinh. Sau đó, các bước sau cũng diễn ra trong giai đoạn “purāṇa kamma”: saṅkhāra paccayā viññāṇa; viññāṇa paccayā nāmarūpa, nāmarūpa paccayā saḷāyatana, saḷāyatana paccayā phasso, phassa paccayā vedanā, vedanā paccayā taṇhā.
- (I adopted the “cone representation” of the “expansion of viññāṇa” in the above chart from the Sinhala discourse series “WebLink: Youtube: බුදු දහම, මාර්ග ඵල සහ මග වැඩීම”; I highly recommend it for a Sinhala-speaking audience. I have modified it to a “two-cone structure” to represent the “purāṇa kamma” and “nava kamma” stages.)
(Tôi đã sử dụng “mô hình hình nón” biểu diễn sự “mở rộng của viññāṇa” trong biểu đồ bên trên, dựa trên loạt bài giảng bằng tiếng Sinhala “WebLink: Youtube: බුදු දහම, මාර්ග ඵල සහ මග වැඩීම”; tôi đặc biệt khuyến nghị loạt bài này cho những người sử dụng tiếng Sinhala. Tôi đã điều chỉnh mô hình thành “cấu trúc hai hình nón” để biểu diễn hai giai đoạn “purāṇa kamma” và “nava kamma”.)
Bahiddha and Ajjhatta Viññāṇa
Bahiddha và Ajjhatta Viññāṇa
- Kamma viññāṇa of a puthujjana starts right after the kāma dhātu stage when the mind automatically attaches to the “distorted saññā” due to the “hidden defilements” (anusaya/saṁyojana) and turn into “bahiddha viññāṇa” and moves to the “purāṇa kamma” stage. That initial attachment happens automatically with saṅkappa (only mano saṅkhārā).
Kamma viññāṇa của một puthujjana bắt đầu ngay sau giai đoạn kāma dhātu, khi tâm tự động dính mắc vào “saññā bị méo mó” do các “ô nhiễm tiềm ẩn” (anusaya/saṁyojana), chuyển thành “bahiddha viññāṇa” và đi vào giai đoạn “purāṇa kamma”. Sự dính mắc ban đầu ấy diễn ra tự động với saṅkappa (chỉ có mano saṅkhārā).
- That first attachment is where the “altered rūpa” with “distorted saññā” triggers the mind to generate the first stage of viññāṇa (bahiddha viññāṇa). This is when the mind enters kāma loka.
Sự dính mắc đầu tiên này là lúc “rūpa đã bị biến đổi” cùng với “saññā bị méo mó” kích hoạt tâm tạo ra giai đoạn đầu tiên của viññāṇa (bahiddha viññāṇa). Đây là lúc tâm đi vào kāma loka.
- In the next step, the mind attaches again with more saṅkappa (taking the bahiddha viññāṇa to be valuable), and gets to the “ajjhatta viññāṇa” stage. That leads to the use of cakkhu indriya as an āyatana; thus, from now on in the process, “cakkhu” refers to “cakkhu āyatana.” See both charts.
Ở bước tiếp theo, tâm lại dính mắc với nhiều saṅkappa hơn (xem bahiddha viññāṇa là có giá trị) và đi đến giai đoạn “ajjhatta viññāṇa”. Điều đó dẫn đến việc cakkhu indriya được sử dụng như một āyatana; vì vậy, từ thời điểm này trở đi trong tiến trình, “cakkhu” được hiểu là “cakkhu āyatana”. Xem cả hai biểu đồ.
- A critical point: An Arahant (or an Anāgāmi, also free of kāma loka) would not generate cakkhu, rūpa (except for the rūpa in the kāma dhātu stage), or cakkhu viññāṇa as they appear in most suttās. All three can be stopped from arising (nirodha.)
Một điểm then chốt: Một vị Arahant (hoặc một vị Anāgāmi, cũng đã thoát khỏi kāma loka) sẽ không làm phát sinh cakkhu, rūpa (ngoại trừ rūpa ở giai đoạn kāma dhātu), hay cakkhu viññāṇa như chúng xuất hiện trong phần lớn các suttā. Cả ba đều có thể được ngăn không cho phát sinh (nirodha).
- “WebLink: suttacentral: Kammanirodha Sutta (SN 35.146)”: “Cakkhu, bhikkhave, purāṇa kammaṁ abhisaṅkhataṁ abhisañcetayitaṁ vedaniyaṁ daṭṭhabbaṁ..”
Translated: “Cakkhu arises via purāṇa kamma. It is to be understood (daṭṭhabbaṁ) to lead to abhisaṅkhāra (abhisaṅkhataṁ) and can lead to abhisañcetanā (abhisañcetayitaṁ) and leads to (mind-made) vedanā (vedaniyaṁ.)”
Bản dịch: “Cakkhu phát sinh thông qua purāṇa kamma. Cần hiểu (daṭṭhabbaṁ) rằng nó dẫn đến abhisaṅkhāra (abhisaṅkhataṁ), có thể dẫn đến abhisañcetanā (abhisañcetayitaṁ), và dẫn đến vedanā do tâm tạo ra (vedaniyaṁ).”
- Here, “purāṇa kamma” means “initial kamma generation” that automatically occurred with the initial attachment to the “distorted saññā” (same as “kāma saññā” in kāma loka.)
Ở đây, “purāṇa kamma” có nghĩa là “sự tạo kamma ban đầu”, diễn ra tự động cùng với sự dính mắc ban đầu vào “saññā bị méo mó” (cũng chính là “kāma saññā” trong kāma loka).
- When seeing an object, “Cakkhu viññāṇa arises based on cakkhu and rūpa” OR “Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṁ.” At this step, cakkhu viññāṇa is already at the “ajjhatta viññāṇa” stage.
Khi nhìn thấy một đối tượng, “Cakkhu viññāṇa phát sinh dựa trên cakkhu và rūpa” HOẶC “Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhu viññāṇaṁ”. Ở bước này, cakkhu viññāṇa đã ở giai đoạn “ajjhatta viññāṇa”.
- Here, “cakkhu” does not mean “eyes;” it means defiled “cakkhu āyatana” (versus undefiled “cakkhu indriya” for an Arahant/Anāgāmi.) That is precisely what the above verse says: It has already been defiled when the mind got contaminated by the “distorted saññā” when it moved from the “kāma dhātu” stage to the “kāma bhava/loka.”
Ở đây, “cakkhu” không có nghĩa là “đôi mắt”; nó có nghĩa là “cakkhu āyatana” đã bị ô nhiễm (trái với “cakkhu indriya” không bị ô nhiễm đối với một vị Arahant/Anāgāmi). Đó chính xác là điều câu bên trên nói đến: cakkhu đã bị ô nhiễm khi tâm bị “saññā bị méo mó” làm nhiễm ô trong quá trình chuyển từ giai đoạn “kāma dhātu” sang “kāma bhava/loka”.
- This is depicted in the second chart above.
Điều này được minh họa trong biểu đồ thứ hai bên trên.
“Distorted Saññā” Arises in Anyone Born With a Human Body
“Saṅñā Bị Méo Mó” Phát Sinh Ở Bất Kỳ Ai Sinh Ra Với Thân Người
- Anyone born with a physical human body will automatically get the “distorted saññā.” Thus, the “rūpa” that comes to mind does not accurately represent the external rūpa. Therefore, even an Arahant/Anāgāmi would taste sugar to be sweet. This is not a “superficial trick” by a third-rate magician but a “sophisticated trick” that can be uncovered only by a Buddha. A human body is designed (by kammic influence) to provide that “attractive saññā” because those born humans had craved them in past lives. See the first two posts in “Worldview of the Buddha.”
Bất kỳ ai sinh ra với một thân người bằng vật chất đều sẽ tự động có “saññā bị méo mó”. Vì vậy, “rūpa” xuất hiện trong tâm không phản ánh chính xác rūpa ở bên ngoài. Do đó, ngay cả một vị Arahant/Anāgāmi cũng sẽ cảm nhận đường có vị ngọt. Đây không phải là một “mánh lừa hời hợt” của một ảo thuật gia hạng ba, mà là một “mánh lừa tinh vi” chỉ có một vị Phật mới có thể khám phá ra. Thân người được tạo thành (dưới ảnh hưởng của kamma) để mang lại “saññā hấp dẫn” ấy, bởi những chúng sinh sinh làm người đã từng khao khát những điều đó trong các đời quá khứ. Xem hai bài đầu tiên trong “Worldview of the Buddha”.
- The primary reason for our tendency to indulge in sensual pleasures is this “distorted and made-up saññā.” See “Kāma Rāga Arises Due to ‘Distorted Saññā’” (Note: “distorted saññā” leads to “saññā vipallāsa” ONLY for those not comprehending how that “trick” plays out as explained in the first few posts in “Worldview of the Buddha.”)
Nguyên nhân chủ yếu khiến chúng ta có khuynh hướng đắm mình trong các dục lạc chính là “saññā bị méo mó và được tạo dựng” này. Xem “Kāma Rāga Arises Due to ‘Distorted Saññā’” (Lưu ý: “saññā bị méo mó” CHỈ dẫn đến “saññā vipallāsa” đối với những người chưa hiểu được “mánh lừa” đó vận hành như thế nào, như đã giải thích trong một số bài đầu tiên của “Worldview of the Buddha”.)
- To break the kāma rāga saṁyojana, one MUST understand how kāma rāga arises via “distorted saññā” in the purāṇa kamma stage. Understanding this process will also help attain the Sotāpanna stage.
Để đoạn trừ kāma rāga saṁyojana, một người NHẤT ĐỊNH phải hiểu kāma rāga phát sinh thông qua “saññā bị méo mó” trong giai đoạn purāṇa kamma như thế nào. Hiểu được tiến trình này cũng sẽ giúp đạt đến tầng Sotāpanna.
- Many people incorrectly think they must remove kāma rāga from their minds by willpower. That could make things worse by the generation of paṭigha in mind. On the other hand, once one comprehends that there is no intrinsic “sweetness in sugar” or “beauty of a woman,” it is much easier to get rid of kāma rāga.
Nhiều người lầm tưởng rằng họ phải loại bỏ kāma rāga khỏi tâm bằng ý chí. Điều đó có thể khiến tình hình trở nên tệ hơn do paṭigha phát sinh trong tâm. Trái lại, một khi hiểu rằng không có “vị ngọt vốn có trong đường” hay “vẻ đẹp vốn có ở một người phụ nữ”, thì việc loại bỏ kāma rāga sẽ dễ dàng hơn nhiều.
Root Cause of Attachment – “Distorted Saññā”
Nguyên Nhân Gốc Rễ của Sự Dính Mắc – “Saññā Bị Méo Mó”
- As we can see in the above chart, this “distorted saññā” is the root cause of our attachment to “attractive sensory inputs.” When we try to get “more of such made-up enjoyments,” we engage in akusala kamma that bring us “unintended harmful consequences (kamma vipāka),” including rebirth in suffering-filled realms (like the animal realm.)
Như có thể thấy trong biểu đồ bên trên, “saññā bị méo mó” này là nguyên nhân gốc rễ khiến chúng ta dính mắc vào “những đầu vào giác quan hấp dẫn”. Khi cố tìm kiếm “thêm những sự hưởng thụ được tạo dựng như vậy”, chúng ta thực hiện akusala kamma, từ đó đưa đến “những hậu quả tai hại ngoài ý muốn (kamma vipāka)”, bao gồm cả tái sinh vào những cảnh giới đầy đau khổ (như cảnh giới súc sinh).
- Enjoying “sensory pleasures” is like watching a good magic show. That is why the Buddha called viññāṇa a “magician.” See “WebLink: suttacentral: Pheṇapiṇḍūpama Sutta (SN 22.95).” However, the danger is that people tend to engage in akusala kamma for more such “pleasures.” That happens after the “taṇhā paccayā upādāna” step in Paṭicca Samuppāda, as indicated in the above charts.
Hưởng thụ “các dục lạc giác quan” giống như xem một màn ảo thuật hay. Đó là lý do Đức Phật gọi viññāṇa là một “ảo thuật gia”. Xem “WebLink: suttacentral: Pheṇapiṇḍūpama Sutta (SN 22.95).” Tuy nhiên, điều nguy hiểm là con người có xu hướng thực hiện akusala kamma để có thêm những “dục lạc” như vậy. Điều đó xảy ra sau bước “taṇhā paccayā upādāna” trong Paṭicca Samuppāda, như được thể hiện trong các biểu đồ bên trên.
- I have emphasized this in many recent posts because it is a critical point: “Mūlapariyāya Sutta – The Root of All Things” and “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).”
Tôi đã nhấn mạnh điều này trong nhiều bài viết gần đây vì đây là một điểm then chốt: “Mūlapariyāya Sutta – The Root of All Things” và “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).”
- We accumulate such akusala kamma in two stages. The first “subtle stage” is the “purāṇa kamma stage,” when kamma accumulation starts at a subtle level that our minds are unaware of.
Chúng ta tích lũy những akusala kamma như vậy qua hai giai đoạn. “Giai đoạn vi tế” đầu tiên là “giai đoạn purāṇa kamma”, khi sự tích lũy kamma bắt đầu ở một mức độ vi tế mà tâm chúng ta không nhận biết được.
- If the mind sufficiently attaches to the sensory input, we consciously start accumulating new, strong kamma with speech and actions based on vacī and kāya saṅkhārā. As shown in the first chart above, that happens after the “taṇhā paccayā upādāna” step in the Paṭicca Samuppāda process. That is the “nava kamma” stage. However, subtle/weak kamma accumulation has already started in the “purāṇa kamma” stage.
Nếu tâm dính mắc đủ mạnh vào đầu vào giác quan, chúng ta bắt đầu có ý thức tích lũy những kamma mới và mạnh thông qua lời nói và hành động dựa trên vacī và kāya saṅkhārā. Như được thể hiện trong biểu đồ đầu tiên bên trên, điều đó xảy ra sau bước “taṇhā paccayā upādāna” trong tiến trình Paṭicca Samuppāda. Đây là giai đoạn “nava kamma”. Tuy nhiên, sự tích lũy kamma vi tế/yếu đã bắt đầu từ giai đoạn “purāṇa kamma”.
Nava Kamma Stage
Giai Đoạn Nava Kamma
- Once in the “nava kamma” stage, the rest of the steps in Paṭicca Samuppāda will follow: upādāna paccayā bhavo, bhava paccayā jāti, jāti paccayā jarā, maraṇa, soka-parideva-dukkhadomanassupāyasā sambhavan’ti”
Khi đã đi vào giai đoạn “nava kamma”, các bước còn lại trong Paṭicca Samuppāda sẽ tiếp tục diễn ra: upādāna paccayā bhavo, bhava paccayā jāti, jāti paccayā jarā, maraṇa, soka-parideva-dukkhadomanassupāyasā sambhavan’ti”
- Only the strong kamma generation in the step “upādāna paccayā bhavo” (culminating in kāya, vacī, and mano kamma generation is shown in the second chart above).
Chỉ sự tạo kamma mạnh ở bước “upādāna paccayā bhavo” (đạt đến đỉnh điểm với sự tạo kāya, vacī và mano kamma) mới được thể hiện trong biểu đồ thứ hai bên trên.
- The first chart shows all the steps of Paṭicca Samuppāda in the “nava kamma” stage.
Biểu đồ đầu tiên cho thấy toàn bộ các bước của Paṭicca Samuppāda trong giai đoạn “nava kamma”.
- Also see “Difference Between Taṇhā and Upādāna” for some insights.
Cũng xem “Difference Between Taṇhā and Upādāna” để hiểu thêm một số điểm.
- WebLink: suttacentral: Kammanirodha Sutta (SN 35.146): “Katamañca, bhikkhave, nava kammaṁ? Yaṁ kho, bhikkhave, etarahi kammaṁ karoti kāyena vācāya manasā,..”
Translated: “What is a nava kamma? This is when one consciously accumulates kamma via body, speech, and the mind.”
Bản dịch: “Nava kamma là gì? Đó là khi một người có ý thức tích lũy kamma thông qua thân, lời nói và tâm.”
- The wider cone in the second chart above shows how a mind gets defiled in real-time by consciously and repeatedly attaching to a sensory input. This stage takes place only if the mind strongly attaches to the sensory input and starts the “taṇhā paccayā upādāna” step in the Paṭicca Samuppāda process.
Hình nón rộng hơn trong biểu đồ thứ hai bên trên cho thấy tâm bị ô nhiễm ngay trong tiến trình đang diễn ra như thế nào khi nó có ý thức và liên tục dính mắc vào một đầu vào giác quan. Giai đoạn này chỉ diễn ra nếu tâm dính mắc mạnh vào đầu vào giác quan và bắt đầu bước “taṇhā paccayā upādāna” trong tiến trình Paṭicca Samuppāda.
- In this “nava kamma” stage, the mind goes through several stages (kāmacchanda, kāma pariḷāha, kāma pariyesanā; see #11 above) where attachment becomes increasingly intense. It culminates in accumulating strong kamma done via the body, speech, and mind (kammaṁ karoti kāyena vācāya manasā.)
Trong giai đoạn “nava kamma” này, tâm trải qua một số giai đoạn (kāmacchanda, kāma pariḷāha, kāma pariyesanā; xem mục #11 bên trên), trong đó sự dính mắc ngày càng trở nên mãnh liệt. Tiến trình đạt đến cao điểm khi tích lũy kamma mạnh được thực hiện qua thân, lời nói và tâm (kammaṁ karoti kāyena vācāya manasā).
- The mind of anyone born a human (including an Arahant) starts at the kāma dhātu stage. That physical body (and the brain) will automatically present to the mind an “altered rūpa” instead of a “true representation of the external rūpa.” That is why a “distorted saññā” (e.g., the sweetness of sugar) arises in an Arahant as well as for a puthujjana.
Tâm của bất kỳ ai sinh làm người (bao gồm cả một vị Arahant) đều bắt đầu ở giai đoạn kāma dhātu. Thân vật chất ấy (và bộ não) sẽ tự động đưa đến cho tâm một “rūpa đã bị biến đổi” thay vì một “sự biểu hiện đúng thực của rūpa bên ngoài”. Đó là lý do “saññā bị méo mó” (chẳng hạn như vị ngọt của đường) phát sinh ở cả một vị Arahant lẫn một puthujjana.
- However, the mind of an Arahant would not attach to that “altered rūpa” because that mind has fully grasped how that “trick” takes place, as explained in the above charts.
Tuy nhiên, tâm của một vị Arahant sẽ không dính mắc vào “rūpa đã bị biến đổi” ấy, vì tâm đó đã thấu hiểu hoàn toàn “mánh lừa” này diễn ra như thế nào, như đã được giải thích trong các biểu đồ bên trên.
General Attachment Sequence for Kāma Dhātu
Trình Tự Dính Mắc Tổng Quát Đối Với Kāma Dhātu
- The “WebLink: suttacentral: Sanidāna Sutta (SN 14.12)” points out the general sequence of steps involved in kamma accumulation based on any sensory input in kāma loka. We discussed that in the post “Upaya and Upādāna – Two Stages of Attachment.”
“WebLink: suttacentral: Sanidāna Sutta (SN 14.12)” chỉ ra trình tự tổng quát của các bước liên quan đến sự tích lũy kamma dựa trên bất kỳ đầu vào giác quan nào trong kāma loka. Chúng ta đã thảo luận điều đó trong bài “Upaya and Upādāna – Two Stages of Attachment.”
- “Kāma dhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāma saññā, kāma saññaṁ paṭicca uppajjati kāma saṅkappo, kāma saṅkappaṁ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṁ paṭicca uppajjati kāma pariḷāho, kāma pariḷāhaṁ paṭicca uppajjati kāma pariyesanā.” OR “Attachment to kāma dhātu leads to kāma saññā, attachment to kāma saññā leads to kāma saṅkappa, attachment to kāma saṅkappa leads to kāmacchanda..and so on to kāma pariyesanā.”
“Kāma dhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāma saññā, kāma saññaṁ paṭicca uppajjati kāma saṅkappo, kāma saṅkappaṁ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṁ paṭicca uppajjati kāma pariḷāho, kāma pariḷāhaṁ paṭicca uppajjati kāma pariyesanā.” HOẶC “Sự dính mắc vào kāma dhātu dẫn đến kāma saññā; sự dính mắc vào kāma saññā dẫn đến kāma saṅkappa; sự dính mắc vào kāma saṅkappa dẫn đến kāmacchanda… và cứ thế tiếp tục cho đến kāma pariyesanā.”
- The “nava kamma” stage starts with kāma saṅkappaṁ paṭicca uppajjati kāmacchando step in the above verse. This is also the “taṇhā paccayā upādāna” step in the Paṭicca Samuppāda process. The mind attaches (taṇhā) with kāmacchanda; then the mind desires to fulfill the desire quickly in the “kāma pariḷāha” stage; then it starts investigating ways to do that quickly (kāma pariyesanā), leading to potent kamma accumulation via the body, speech, and mind (kammaṁ karoti kāyena vācāya manasā.)
Giai đoạn “nava kamma” bắt đầu ở bước kāma saṅkappaṁ paṭicca uppajjati kāmacchando trong câu kệ bên trên. Đây cũng là bước “taṇhā paccayā upādāna” trong tiến trình Paṭicca Samuppāda. Tâm dính mắc (taṇhā) với kāmacchanda; sau đó, ở giai đoạn “kāma pariḷāha”, tâm muốn nhanh chóng thỏa mãn điều mình mong muốn; rồi tâm bắt đầu tìm kiếm và xem xét những cách để nhanh chóng đạt được điều đó (kāma pariyesanā), dẫn đến sự tích lũy kamma mạnh qua thân, lời nói và tâm (kammaṁ karoti kāyena vācāya manasā).
- Also note that rūpa paṭisaṁvedī for a seeing event or rasa paṭisaṁvedī for a tasting event occurs in the “kāma dhātu” stage for both an Arahant and a puthujjana; rūpa rāga paṭisaṁvedī or rasa rāga paṭisaṁvedī occurs in the purāṇa kamma stage when the bahiddha viññāṇa is generated only in a puthujjana. See #9, #10 in “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?.”
Cũng lưu ý rằng rūpa paṭisaṁvedī đối với một sự kiện nhìn thấy, hoặc rasa paṭisaṁvedī đối với một sự kiện nếm vị, xảy ra ở giai đoạn “kāma dhātu” đối với cả một vị Arahant lẫn một puthujjana; còn rūpa rāga paṭisaṁvedī hoặc rasa rāga paṭisaṁvedī xảy ra ở giai đoạn purāṇa kamma khi bahiddha viññāṇa được tạo ra, và điều này chỉ xảy ra ở một puthujjana. Xem mục #9, #10 trong “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?”
- In the post “Contamination of a Human Mind – Detailed Analysis,” we discussed the following verse in the “WebLink: suttacentral: Saññānānatta Sutta (SN 14.7),” which examines the six types of sensory inputs available in the kāma loka. Thus, it expanded the general statement in the above verse for a “seeing event”:
Trong bài “Contamination of a Human Mind – Detailed Analysis”, chúng ta đã thảo luận câu kệ sau trong “WebLink: suttacentral: Saññānānatta Sutta (SN 14.7)”, khảo sát sáu loại đầu vào giác quan có trong kāma loka. Vì vậy, câu kệ này mở rộng phát biểu tổng quát ở câu bên trên cho một “sự kiện nhìn thấy”:
“Rūpa dhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpa saññā, rūpa saññaṁ paṭicca uppajjati rūpa saṅkappo, rūpa saṅkappaṁ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṁ paṭicca uppajjati rūpa pariḷāho, rūpa pariḷāhaṁ paṭicca uppajjati rūpa pariyesanā” OR “Rūpa dhātu gives rise to the perception of that sight (rūpa saññā.) That perception (if mind-attaching) gives rise to thoughts about it (rūpa saṅkappa.) Thoughts give rise to the desire for such sights (rūpacchanda.) The desire for sights gives rise to the passion for sights (rūpa pariḷāha.) The passion for sights gives rise to pursuing/investigating sights (rūpa pariyesanā.)” In the last one, “pariyesanā” means “investigations;” when one becomes interested in something, one explores how to use it optimally.
“Rūpa dhātuṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpa saññā, rūpa saññaṁ paṭicca uppajjati rūpa saṅkappo, rūpa saṅkappaṁ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṁ paṭicca uppajjati rūpa pariḷāho, rūpa pariḷāhaṁ paṭicca uppajjati rūpa pariyesanā” HOẶC “Rūpa dhātu làm phát sinh sự nhận biết về cảnh được thấy ấy (rūpa saññā). Sự nhận biết đó (nếu tâm dính mắc) làm phát sinh các ý nghĩ về nó (rūpa saṅkappa). Các ý nghĩ làm phát sinh mong muốn đối với những cảnh như vậy (rūpacchanda). Mong muốn đối với các cảnh làm phát sinh sự say mê đối với các cảnh (rūpa pariḷāha). Sự say mê đối với các cảnh làm phát sinh việc theo đuổi/tìm hiểu các cảnh ấy (rūpa pariyesanā).” Trong trường hợp cuối cùng, “pariyesanā” có nghĩa là “sự tìm hiểu, khảo sát”; khi một người trở nên quan tâm đến một điều gì đó, người ấy sẽ tìm hiểu cách tận dụng nó một cách tối ưu.
- Then the verse is repeated for all SIX senses ending with “dhamma dhātuṁ paṭicca uppajjati dhamma saññā, dhamma saññaṁ paṭicca uppajjati dhamma saṅkappo, dhamma saṅkappaṁ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṁ paṭicca uppajjati dhamma pariḷāho, dhammapariḷāhaṁ paṭicca uppajjati dhamma pariyesanā.”
Sau đó, câu kinh được lặp lại cho cả SÁU giác quan và kết thúc bằng: “dhamma dhātuṁ paṭicca uppajjati dhamma saññā, dhamma saññaṁ paṭicca uppajjati dhamma saṅkappo, dhamma saṅkappaṁ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṁ paṭicca uppajjati dhamma pariḷāho, dhammapariḷāhaṁ paṭicca uppajjati dhamma pariyesanā.”
Broader View Including All Realms
Góc Nhìn Rộng Hơn Bao Gồm Tất Cả Các Cảnh Giới
- The second chart above explains the effect of the “distorted saññā” on initiating the defilement of the mind (i.e., the growth of “kamma viññāṇa” or the “pañca upādānakkhandha”) in the kāma loka.
Biểu đồ thứ hai bên trên giải thích tác động của “saññā bị méo mó” trong việc khởi đầu quá trình làm ô nhiễm tâm (tức sự phát triển của “kamma viññāṇa” hay “pañca upādānakkhandha”) trong kāma loka.
- A somewhat similar “distorted saññā” also arises in the 16 realms of the rūpa loka (rūpāvacara Brahma realms) and the four realms in the arūpa loka (arūpāvacara Brahma realms.) However, strong “kamma accumulation” (that can bring rebirths) DOES NOT happen significantly in those realms.
Một dạng “saññā bị méo mó” có phần tương tự cũng phát sinh trong 16 cảnh giới thuộc rūpa loka (các cảnh giới Brahma rūpāvacara) và bốn cảnh giới thuộc arūpa loka (các cảnh giới Brahma arūpāvacara). Tuy nhiên, sự “tích lũy kamma” mạnh (có thể đưa đến tái sinh) KHÔNG diễn ra đáng kể trong các cảnh giới đó.
- An anāriya yogi born in any of those 20 realms will experience the “jhānic/samāpatti sukha” until the end of their lifetime there. Then, they will be reborn in the kāma loka due to kammic energies accumulated in previous lives.
Một anāriya yogi sinh vào bất kỳ cảnh giới nào trong số 20 cảnh giới ấy sẽ trải nghiệm “jhānic/samāpatti sukha” cho đến hết thọ mạng tại đó. Sau đó, họ sẽ tái sinh vào kāma loka do những năng lượng kamma đã tích lũy trong các đời trước.
- An Ariya born in one of those realms will also experience the “jhānic/samāpatti sukha,” which ALSO arises from “distorted saññā.” However, they can again remove attachment to that “distorted saññā” and move to the “rūpa dhātu” or “arūpa dhātu” as shown in the chart below for an Arahant.
Một vị Ariya sinh vào một trong những cảnh giới ấy cũng sẽ trải nghiệm “jhānic/samāpatti sukha”, vốn CŨNG phát sinh từ “saññā bị méo mó”. Tuy nhiên, vị ấy có thể tiếp tục loại bỏ sự dính mắc vào “saññā bị méo mó” đó và chuyển đến “rūpa dhātu” hoặc “arūpa dhātu”, như được thể hiện trong biểu đồ bên dưới đối với một vị Arahant.
- Note again that the “nava kamma” stage is missing in rūpa and arūpa loka.
Một lần nữa, lưu ý rằng giai đoạn “nava kamma” không có trong rūpa loka và arūpa loka.
Sabbe Saṅkhārā Aniccā
Sabbe Saṅkhārā Aniccā

Loka and Āloka – Totally Separated
Loka và Āloka – Hoàn Toàn Tách Biệt
Download/Print: “WebLink: Image Download: Loka and Āloka – Totally Separated.”
Tải xuống/In: “WebLink: Image Download: Loka and Āloka – Totally Separated.”
- A mind MUST first fall on one of the three dhātus (upon receiving an ārammaṇa.) Those in rūpa or arūpa loka cannot experience “sensual sensory inputs” (because they don’t have dense bodies), so their minds fall on either the “rūpa dhātu” or the “arūpa dhātu.”
Khi tiếp nhận một ārammaṇa, tâm NHẤT ĐỊNH trước tiên phải đi vào một trong ba dhātu. Những chúng sinh trong rūpa loka hoặc arūpa loka không thể trải nghiệm “các đầu vào giác quan thuộc dục” (vì họ không có thân vật chất thô), nên tâm của họ sẽ đi vào “rūpa dhātu” hoặc “arūpa dhātu”.
- For example, anāriya Brahma in a “rūpa loka Brahma realm” only receives the “distorted saññā” of “rūpāvacara jhānic sukha” and will automatically attach to it with “saññā vipallāsa.” They do not accumulate more kamma, but will return to kāma loka at the end of Brahma’s life. Unlike in the kāma loka, there is no way to accumulate strong kamma (that can bring rebirths) while in the rūpa or arūpa Brahma realms.
Ví dụ, một anāriya Brahma trong một “cảnh giới Brahma thuộc rūpa loka” chỉ tiếp nhận “saññā bị méo mó” về “rūpāvacara jhānic sukha” và sẽ tự động dính mắc vào đó với “saññā vipallāsa”. Họ không tích lũy thêm kamma, nhưng sẽ trở lại kāma loka khi thọ mạng của vị Brahma ấy kết thúc. Không giống như trong kāma loka, khi ở các cảnh giới Brahma thuộc rūpa loka hoặc arūpa loka, không có cách nào để tích lũy kamma mạnh (có thể đưa đến tái sinh).
- An Anāgāmi in rūpa loka will also get the “distorted saññā” of “rūpāvacara jhānic sukha” but can see the “anicca nature” of that saññā and can stop attaching to it.
Một vị Anāgāmi trong rūpa loka cũng sẽ có “saññā bị méo mó” về “rūpāvacara jhānic sukha”, nhưng có thể nhận ra “bản chất anicca” của saññā ấy và chấm dứt sự dính mắc vào nó.
- The above chart is discussed in “Path to Nibbāna – Learning Dhamma to Become a Sotāpanna.”
Biểu đồ bên trên được thảo luận trong “Path to Nibbāna – Learning Dhamma to Become a Sotāpanna.”
- Therefore, an anāriya’s mind can never move toward the “suffering-free pabhassara mind.” That is the crucial point to be seen from the above third chart. Upon receiving a sense input, it ALWAYS moves away from the pabhassara mind or Nibbāna (shown on the left).
Vì vậy, tâm của một anāriya không bao giờ có thể tiến về phía “tâm pabhassara không còn khổ”. Đây là điểm then chốt cần nhận ra từ biểu đồ thứ ba bên trên. Khi tiếp nhận một đầu vào giác quan, tâm ấy LUÔN rời xa tâm pabhassara hay Nibbāna (được thể hiện ở phía bên trái).
- In particular, ANY action, speech, or thought of a human puthujjana will ALWAYS move their minds AWAY from the “suffering-free” pabhassara mind. That is a key reason why the abhisaṅkhāra generation (via “avijjā paccayā saṅkhārā”) is of the “anicca nature.” In other words, “sabbe saṅkhārā aniccā.”
Đặc biệt, BẤT KỲ hành động, lời nói hay ý nghĩ nào của một puthujjana là người cũng sẽ LUÔN khiến tâm của họ RỜI XA tâm pabhassara “không còn khổ”. Đây là một lý do then chốt khiến sự tạo abhisaṅkhāra (thông qua “avijjā paccayā saṅkhārā”) mang “bản chất anicca”. Nói cách khác, “sabbe saṅkhārā aniccā”.
- That also means the mind of a puthujjana NEVER moves in the “pariṇāmi” direction or “for the better.” It always moves in the “vipariṇāmi” or “for the worse.”
Điều đó cũng có nghĩa là tâm của một puthujjana KHÔNG BAO GIỜ chuyển theo hướng “pariṇāmi”, tức “trở nên tốt hơn”. Tâm ấy luôn chuyển theo hướng “vipariṇāmi”, tức “trở nên tệ hơn”.
- That is discussed in “Aniccaṁ Vipariṇāmi Aññathābhāvi – A Critical Verse” and “Vipariṇāma – Two Meanings.”
Điều này được thảo luận trong “Aniccaṁ Vipariṇāmi Aññathābhāvi – A Critical Verse” và “Vipariṇāma – Two Meanings.”
Purāṇa and Nava Kamma Stages – Connection to Paṭicca Samuppāda
Các Giai Đoạn Purāṇa và Nava Kamma – Mối Liên Hệ với Paṭicca Samuppāda
- As you may be able to see, the purāṇa and nava kamma stages correspond to the Avyākata Paṭicca Samuppāda and Akusala-Mūla Paṭicca Samuppāda processes we had discussed in old posts respectively. See, for example, “Paṭicca Samuppāda Cycles.”
Như bạn có thể nhận thấy, các bậc purāṇa và nava kamma lần lượt tương ứng với các tiến trình Avyākata Paṭicca Samuppāda và Akusala-Mūla Paṭicca Samuppāda mà chúng ta đã thảo luận trong những bài viết trước đây. Chẳng hạn, xem “Paṭicca Samuppāda Cycles.”
- In the Sutta Piṭaka, those two PS processes are not discussed separately, but treated as just “Paṭicca Samuppāda.” The separation into two distinct processes is seen only in the Commentaries.
Trong Sutta Piṭaka, hai tiến trình PS này không được thảo luận riêng biệt mà được xem chung là “Paṭicca Samuppāda”. Việc phân chia thành hai tiến trình riêng biệt chỉ được thấy trong các Chú giải.
- Also see “Upaya and Upādāna – Two Stages of Attachment.”
Cũng xem “Upaya and Upādāna – Two Stages of Attachment.”
19. I tried to include a wide variety of information in this rewritten version, which became a bit long. Hopefully, that will help get a good idea of the complete Paṭicca Samuppāda process.
Tôi đã cố gắng đưa nhiều loại thông tin khác nhau vào phiên bản được viết lại này, nên bài viết trở nên hơi dài. Hy vọng điều đó sẽ giúp hình dung rõ hơn về toàn bộ tiến trình Paṭicca Samuppāda.
- All related posts in “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā).” Another series of new posts: “Worldview of the Buddha.”
Tất cả các bài viết liên quan đều có trong “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā).” Một loạt bài viết mới khác: “Worldview of the Buddha.”
- It is worthwhile to spend the time understanding “distorted saññā.” It is the root cause of attachment or taṇhā: “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).”
Dành thời gian để hiểu “saññā bị méo mó” là điều rất đáng làm. Đây là nguyên nhân gốc rễ của sự dính mắc hay taṇhā: “Fooled by Distorted Saññā (Sañjānāti) – Origin of Attachment (Taṇhā).”
