Dated 14/11/2018; revised 16/11/2018 (#3 and #6); 29/08/2022; 25/11/2022
Ngày 14/11/2018; Sửa 16/11/2018 (#3 và #6); 29/08/2022; 25/11/2022
Pāpa kammā are stronger versions of akusala kammā.
Pāpa kammā là các phiên bản mạnh hơn của akusala kammā.
Difference Between Akusala and Pāpa Kamma
Khác biệt Giữa Akusala và Pāpa Kamma
- While akusala kammā are “immoral deeds,” pāpa kammā are “highly immoral deeds.” That is the main difference.
Nếu akusala kammā là “các hành động phi đạo đức,” thì pāpa kammā là “các hành động cực kỳ phi đạo đức.” Đó là khác biệt chính.
- In some English translations, I have seen that both pāpa kamma and akusala kamma are translated as “bad deeds.” However, there is a vast difference.
Trong một số bản dịch tiếng Anh, cả pāpa kamma và akusala kamma đều được dịch là “hành động xấu.” Tuy nhiên, sự khác biệt giữa chúng là rất lớn.
- It is critical to understand that if one has not removed the ten types of micchā diṭṭhi, one would be more likely to commit pāpa kamma.
Điều quan trọng cần hiểu là nếu chưa loại bỏ mười loại micchā diṭṭhi, một người có khả năng phạm pāpa kamma cao hơn.
- Moha is the stronger version of avijjā. If one has moha, then one also has lobha and dosa, which are stronger versions of rāga (kāma rāga, rūpa rāga, arūpa rāga) and paṭigha. See “Lobha, Rāga and Kāmacchanda, Kāmarāga” and “Lobha, Dosa, Moha versus Rāga, Patigha, Avijjā.”
Moha là phiên bản mạnh hơn của avijjā. Nếu một người có moha, thì người đó cũng có lobha và dosa, vốn là các phiên bản mạnh hơn của rāga (kāma rāga, rūpa rāga, arūpa rāga) và paṭigha. Xem “Lobha, Rāga and Kāmacchanda, Kāmarāga” và “Lobha, Dosa, Moha versus Rāga, Patigha, Avijjā.”
- Thus, one does pāpa kammā with moha and akusala kamma with avijjā.
Do đó, người ta tạo pāpa kammā với moha và akusala kamma với avijjā.
- We know that akusal-mūla Paṭicca Samuppāda cycles start with “avijjā paccayā saṅkhāra,” and NOT “moha paccayā saṅkhāra.”
Chúng ta biết rằng các chu kỳ akusal-mūla Paṭicca Samuppāda bắt đầu với “avijjā paccayā saṅkhāra,” chứ KHÔNG PHẢI “moha paccayā saṅkhāra.”
- Before one starts focusing on understanding Paṭicca Samuppāda cycles, one must have reduced moha to the avijjā level.
Trước khi tập trung vào việc hiểu các chu kỳ Paṭicca Samuppāda, người ta phải giảm moha xuống mức avijjā.
- Paṭicca Samuppāda (starting with avijjā) describes processes that lead to births in the sugati or “good realms” (human realm and above), as well as births in dugati or “bad realms” or apāyā (the four lowest realms).
Paṭicca Samuppāda (bắt đầu với avijjā) mô tả các tiến trình dẫn đến sinh trong sugati hoặc “các cõi tốt” (cõi người trở lên), cũng như sinh trong dugati hoặc “các cõi xấu” hay apāyā (bốn cõi thấp nhất).
- One could apply Paṭicca Samuppāda to determine births done with pāpa kamma, but it is not even necessary: they INVARIABLY lead to births in the apāyā.
Có thể áp dụng Paṭicca Samuppāda để xác định các lần sinh do pāpa kamma gây ra, nhưng điều đó thậm chí không cần thiết: chúng LUÔN dẫn đến sinh trong apāyā.
- Put it another way, pāpa kammā done with highly potent apuñña abhisaṅkhāra ALWAYS lead to births in the apāyā.
Nói cách khác, pāpa kammā được tạo với apuñña abhisaṅkhāra đặc biệt mạnh LUÔN dẫn đến sinh trong apāyā.
- The bottom line is that one is capable of doing pāpa kamma (which does not mean one will always do it) as long as one has one or more of the ten types of micchā diṭṭhi. When one gets rid of all those micchā diṭṭhi, one does not have moha anymore; it is reduced to avijjā.
Điểm mấu chốt là một người có khả năng làm pāpa kamma (không có nghĩa là lúc nào cũng làm) chừng nào còn có một hay nhiều loại micchā diṭṭhi. Khi loại bỏ tất cả các micchā diṭṭhi, người ấy không còn moha nữa; nó giảm xuống thành avijjā.
Sutta Descriptions – What Are Pāpa Kamma?
Mô tả trong Sutta – Pāpa Kamma là gì?
- Pāpa kammā are described in several suttā, but let us focus on the “WebLink: suttacentral: Paṭhama Pāpadhamma Sutta (AN 4.207).” I will provide the main idea for saving space.
Pāpa kammā được mô tả trong nhiều suttā, nhưng hãy tập trung vào “WebLink: suttacentral: Paṭhama Pāpadhamma Sutta (AN 4.207).” Sau đây là ý chính để tiết kiệm dung lượng.
“Bhikkhus, who is a highly immoral person (pāpo)? One who is engaged in the destruction of life or initiates, encourages, praises, helps destruction of life (in a habitual way) is a highly immoral person destined to be born in the apāyā ….”
“Này các Bhikkhu, ai là người cực kỳ ác (pāpo)? Người thường xuyên tham gia vào việc sát sinh, hoặc khởi xướng, khuyến khích, tán dương, trợ giúp việc sát sinh là người cực kỳ ác, chắc chắn sinh vào apāyā ….”
- The rest of the sutta lists six MORE deeds in the same way: taking what is not given, sexual misconduct, immoral speech, intoxication (drinking, taking drugs, etc.), and micchā diṭṭhi.
Phần còn lại của sutta liệt kê sáu hành động KHÁC theo cách tương tự: lấy của không cho, tà hạnh, ác ngữ, say sưa (rượu, ma túy, v.v.), và micchā diṭṭhi.
- For example, the full description of the last one is: One who has micchā diṭṭhi or initiates, encourages, praises, and encourages others to have such views (in a habitual way).
Ví dụ, mô tả đầy đủ của điều cuối cùng là: Người có micchā diṭṭhi hoặc khởi xướng, khuyến khích, tán dương, thúc đẩy người khác có các quan kiến ấy (một cách thường xuyên).
- It is important to note that just one action does not make one a “pāpo” or a “highly immoral person.” There is a second related sutta: “WebLink: suttacentral: Dutiya Pāpadhamma Sutta (AN 4.208).”
Cần lưu ý rằng chỉ một hành động đơn lẻ không khiến một người trở thành “pāpo” hay “người cực kỳ ác.” Có một sutta liên quan thứ hai: “WebLink: suttacentral: Dutiya Pāpadhamma Sutta (AN 4.208).”
- The “WebLink: suttacentral: Duccarita Vipāka Sutta (AN 8.40)” is another sutta that states eight immoral actions that could make one born in the apāyā. “Duccarita” means “highly immoral character,” so a “duccarita puggala” means the same as “pāpo” or “a highly immoral person.”
“WebLink: suttacentral: Duccarita Vipāka Sutta (AN 8.40)” là một sutta khác nêu tám hành động phi đạo đức có thể khiến một người sinh vào apāyā. “Duccarita” nghĩa là “tính cách cực kỳ bất thiện,” nên “duccarita puggala” có nghĩa tương đương “pāpo” hay “người cực kỳ ác.”
Here is the translation of that sutta.
Dưới đây là bản dịch sutta ấy.
(i) “Bhikkhus, the destruction of life, repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also have a short life span.
“Này các Bhikkhu, sát sinh, được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, vào cõi súc sinh, và vào cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ có thọ mạng ngắn.”
(ii) “Taking what is not given, repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one is likely to face loss of wealth.
“Lấy của không cho, được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị thất thoát tài sản.”
(iii) “Sexual misconduct, repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also be exposed to enmity and rivalry.
“Tà hạnh, được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị kẻ thù và sự ganh ghét bủa vây.”
(iv) “False speech (per Dhamma, not strictly lying), repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also be exposed to false accusations.
“Nói sai sự thật (theo Dhamma, không chỉ giới hạn ở nói dối), được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị vu khống.”
(v) “Divisive speech, repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also be exposed to being separated from one’s loved ones.
“Nói lời chia rẽ, được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị chia lìa người thân.”
(vi) “Harsh speech, repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also be exposed to disagreeable sounds.
“Nói lời thô ác, được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị nghe những âm thanh khó chịu.”
(vii) “Idle chatter, repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also be exposed to others distrusting one’s words.
“Nói lời phù phiếm, được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị người khác không tin lời mình.”
(viii) “Intoxication (drinking, taking drugs, etc.), repeatedly pursued, developed, and cultivated, is conducive to rebirths in hell, to the animal realm, and the sphere of hungry ghosts; when one is born as a human after paying off most of the vipāka, one will also be exposed to mental problems.”
“Say sưa (rượu, ma túy, v.v.), được làm đi làm lại, được phát triển và nuôi dưỡng, đưa đến sinh vào địa ngục, cõi súc sinh, và cõi ngạ quỷ; khi sinh làm người sau khi trả hết phần lớn vipāka, người ấy sẽ bị các vấn đề tâm thần.”
- There is also a set of suttā (AN 10.211 through AN 10.220) that state that dasa akusala (taking a life, stealing, abusing sensory pleasures, speaking untruth, slandering, harsh speech, gossiping, greed, ill-will, wrong views or micchā diṭṭhi) lead to rebirth in the apāyā.
Cũng có một nhóm suttā (AN 10.211 đến AN 10.220) dạy rằng dasa akusala (sát sinh, trộm cắp, lạm dụng dục lạc, nói không đúng sự thật, nói lời chia rẽ, thô ác, tán gẫu, tham, sân, tà kiến hoặc micchā diṭṭhi) đưa đến sinh trong apāyā.
- Therefore, pāpa kamma are the same as dasa akusala done with micchā diṭṭhi. That means having micchā diṭṭhi makes one’s mind “covered,” i.e., one has moha.
Vì vậy, pāpa kamma giống với dasa akusala được làm với micchā diṭṭhi. Điều đó có nghĩa là có micchā diṭṭhi khiến tâm bị “che lấp,” tức là có moha.
- It is important to note that some dasa akusala can be done without micchā diṭṭhi, and those are done with just avijjā.
Cần lưu ý rằng một số dasa akusala có thể được làm mà không có micchā diṭṭhi, và các hành động đó chỉ được làm với avijjā.
Description of Pāpa Kamma
Mô tả về Pāpa Kamma
- Those immoral actions in #4 through #6 above are all pāpa kamma. Also, those who engage in (i) through (viii) regularly are immoral persons with “bad gati (duccarita puggala).”
Những hành động bất thiện ở các mục #4 đến #6 phía trên đều là pāpa kamma. Ngoài ra, những ai thường xuyên làm các điều (i) đến (viii) đều là những người bất thiện với “gati xấu (duccarita puggala).”
- It is essential to note the emphasis on “repeatedly pursued, developed, and cultivated.”
Điều cốt yếu cần lưu ý là sự nhấn mạnh vào “được làm đi làm lại, được phát triển và được nuôi dưỡng.”
- For example, those who habitually go fishing and hunting would belong to this category. Also see #14 below.
Ví dụ, những người thường xuyên câu cá hoặc săn bắn thuộc nhóm này. Xem thêm mục #14 bên dưới.
- Another way to say that is to say “cultivating (abhi)saṅkhāra.” One does such an action because it becomes one’s gati, i.e., a habit that contributes to one’s character.
Cách nói khác là “nuôi dưỡng (abhi)saṅkhāra.” Người ta làm những hành động như vậy vì chúng đã trở thành gati của người ấy, tức một thói quen tạo nên tính cách.
- These are essentially the same as the descriptions in #4 above.
Những điều này về bản chất giống với các mô tả ở mục #4 phía trên.
Four Ways of Accumulating Kamma
Bốn Cách Tích lũy Kamma
- I want to emphasize that all of the following four actions contribute to each of the above listed immoral actions in #4 through #6 above (If done regularly):
Cần nhấn mạnh rằng cả bốn hành vi sau đây đều góp phần vào các hành vi bất thiện được liệt kê ở mục 4 đến 6 ở trên (nếu làm thường xuyên):
- Doing it.
Làm hành vi đó.
- Assisting another person to do it.
Hỗ trợ người khác làm hành vi đó.
- Ordering (or instructing) another person to do it.
Ra lệnh hoặc hướng dẫn người khác làm hành vi đó.
- Praising someone who is doing it.
Khen ngợi người đang làm hành vi đó.
- When one has moha, one can do pāpa kammā without remorse. That means one is not even close to being released from the apāyā.
Khi có moha, một người có thể làm pāpa kammā mà không hối hận. Điều đó nghĩa là người ấy còn rất xa mới thoát khỏi các cõi apāyā.
- This straightforward fact that can save many people a lot of wasted time. It is absolutely a waste of time even to try to understand Paṭicca Samuppāda if one still has any of the ten types of micchā diṭṭhi, some of which are commonly held; see “Micchā Diṭṭhi, Gandhabba, and Sotāpanna Stage.”
Sự thật đơn giản này có thể giúp nhiều người tránh lãng phí thời gian. Thật sự vô ích khi cố hiểu Paṭicca Samuppāda nếu vẫn còn bất kỳ một trong mười loại micchā diṭṭhi, mà trong đó có những loại rất phổ biến; xem “Micchā Diṭṭhi, Gandhabba, and Sotāpanna Stage.”
- I know I will make many people unhappy by making these statements. But it is better to learn the truth as soon as possible. We all have been trapped in this suffering-filled rebirth process for an unimaginable time, simply because we had not understood this key point.
Tôi biết những nhận định này có thể làm nhiều người không hài lòng. Nhưng tốt hơn hết là biết sự thật càng sớm càng tốt. Tất cả chúng ta đã bị mắc kẹt trong tiến trình tái sinh đầy khổ đau này từ thời gian không thể hình dung, chỉ vì không hiểu điểm then chốt này.
- More information in “Kilesa – Relationship to Akusala, Kusala, and Puñña Kamma.”
Xem thêm “Kilesa – Relationship to Akusala, Kusala, and Puñña Kamma.”
Nature’s Laws, Not Buddha’s Rules
Luật của Tự nhiên, Không phải Quy tắc do Đức Phật Đặt ra
- These are not rules made up by the Buddha; he just discovered the laws of Nature. Reducing moha to avijjā level means one is not ignorant of the broader world of 31 realms. That REQUIRES an understanding of the laws of kamma, which in turn REQUIRES an understanding of the broader view of the Buddha (existence of 31 realms) AND a belief in the rebirth process.
Đây không phải là những quy tắc do Đức Phật đặt ra; Ngài chỉ khám phá ra các quy luật của Tự nhiên. Giảm moha xuống mức avijjā nghĩa là không còn vô minh về thế giới rộng lớn gồm 31 cõi. Điều đó ĐÒI HỎI sự hiểu biết về luật kamma, và sự hiểu biết ấy lại ĐÒI HỎI cái nhìn rộng lớn của Đức Phật (sự tồn tại của 31 cõi) VÀ niềm tin vào tiến trình tái sinh.
- That is because, without that broader “operational range,” the laws of kamma can’t be effective: If there is no rebirth process, many things cannot be explained; see “Complexity of Life and the Way to Seek ‘Good Rebirths’.”
Bởi vì nếu không có “phạm vi vận hành” rộng lớn ấy, các luật kamma không thể vận hành: Nếu không có tiến trình tái sinh, nhiều điều không thể được giải thích; xem “Complexity of Life and the Way to Seek ‘Good Rebirths’.”
- Nothing happens without causes and conditions. Explanation of what happens around us REQUIRES a more comprehensive worldview. Only a Buddha with a perfectly purified mind can discover these hidden laws of Nature.
Không có gì xảy ra mà không có nhân và duyên. Việc giải thích những gì diễn ra xung quanh ta ĐÒI HỎI một thế giới quan toàn diện hơn. Chỉ có một vị Phật với tâm hoàn toàn thanh tịnh mới có thể khám phá những quy luật ẩn tàng này của Tự nhiên.
- Many people, especially in the Western world, have difficulty believing the above. They think Buddha is just “a better philosopher” who came up with his own “worldview.” However, if one can spend time examining Buddha Dhamma, including Abhidhamma, it will become clear that Buddha is not just another philosopher.
Nhiều người, đặc biệt ở phương Tây, gặp khó khăn khi tin vào điều này. Họ nghĩ Đức Phật chỉ là “một triết gia giỏi hơn” với một “thế giới quan” do Ngài sáng tạo. Tuy nhiên, nếu dành thời gian khảo sát Dhamma của Đức Phật, kể cả Abhidhamma, sẽ thấy rõ Đức Phật không chỉ là một triết gia.
- Buddha Dhamma is self-consistent. The Buddha did not make up the ten types of micchā diṭṭhi. They go against the nature of this world: kamma (actions) have consequences (vipāka); there is a rebirth process; there is a para loka where gandhabbā live; there are instantaneous births in realms that we do not see, etc.
Dhamma của Đức Phật tự nhất quán. Đức Phật không tạo ra mười loại micchā diṭṭhi. Chúng đi ngược lại bản chất của thế giới này: kamma (hành động) có hậu quả (vipāka); có tiến trình tái sinh; có para loka nơi các gandhabbā tồn tại; có những hình thức sinh tức thời trong các cõi mà chúng ta không thấy, v.v.
- Just because those are not amenable to our crude senses does not mean they are not valid. As science progresses, more and more teachings of the Buddha are being confirmed; see, “Buddha Dhamma: Non-Perceivability and Self-Consistency.”
Chỉ vì những điều đó không thể tiếp cận bằng các giác quan thô kệch của chúng ta không có nghĩa là chúng không đúng. Khi khoa học tiến bộ, ngày càng nhiều lời dạy của Đức Phật được xác nhận; xem “Buddha Dhamma: Non-Perceivability and Self-Consistency.”
Sorting Out the Priorities
Sắp xếp đúng Thứ tự Ưu tiên
- As I have discussed, making progress is a step-by-step process. Before starting on the Noble Eightfold Path, one must complete the mundane eightfold path where one gets rid of the ten types of micchā diṭṭhi; see, “Is It Necessary for a Buddhist to Eliminate Sensual Desires?.”
Như đã trình bày, sự tiến bộ là một tiến trình từng bước. Trước khi bắt đầu Bát Thánh Đạo, một người phải hoàn tất bát chánh đạo thế tục, nơi loại bỏ mười loại micchā diṭṭhi; xem “Is It Necessary for a Buddhist to Eliminate Sensual Desires?.”
- A critical aspect of attaining the Sotāpanna stage is the comprehension of Paṭicca Samuppāda, how root causes lead to their effects under suitable conditions (paccayā).
Một yếu tố then chốt để đạt tầng Sotāpanna là hiểu Paṭicca Samuppāda, cách các nhân gốc dẫn đến quả khi có đủ điều kiện (paccayā).
- These days, many people start by trying to understand deep suttā that REQUIRE an understanding of Paṭicca Samuppāda and Tilakkhaṇa.
Ngày nay, nhiều người bắt đầu bằng cách cố hiểu các suttā sâu, vốn ĐÒI HỎI phải hiểu Paṭicca Samuppāda và Tilakkhaṇa.
- However, many of them (including many bhikkhus) do not believe in rebirth, or that the concepts of para loka and gandhabba are valid. They erroneously believe that gandhabba is a Mahayāna concept, but neither they nor Mahāyānists understand what is meant by antarabhava; see, “Mental Body – Gandhabba.”
Tuy nhiên, nhiều người trong số họ (bao gồm cả nhiều bhikkhu) không tin vào tái sinh, hoặc cho rằng các khái niệm para loka và gandhabba là không đúng. Họ lầm tưởng rằng gandhabba là khái niệm của Đại thừa, nhưng cả họ lẫn người theo Đại thừa đều không hiểu ý nghĩa thực sự của antarabhava; xem “Mental Body – Gandhabba.”
- Getting to the Sotāpanna stage CAN NOT be done by just reading a few posts. One has to make a real effort to understand the key concepts, and live a moral life.
Việc đạt đến tầng Sotāpanna KHÔNG THỂ chỉ bằng cách đọc vài bài viết. Cần nỗ lực thật sự để hiểu các khái niệm then chốt và sống một đời sống đạo đức.
- Making progress on the Path requires working on two fronts:
Tiến bộ trên Đạo lộ đòi hỏi phải nỗ lực trên hai khía cạnh:
- One needs to understand the key fundamental concepts in Buddha Dhamma like dasa akusala and micchā diṭṭhi, before tackling Tilakkhaṇa and Paṭicca Samuppāda.
Cần hiểu các khái niệm nền tảng trong Dhamma của Đức Phật như dasa akusala và micchā diṭṭhi, trước khi tiếp cận Tilakkhaṇa và Paṭicca Samuppāda.
- One needs to live a moral life, and “the level of morality” will automatically increase as one’s understanding gets deeper and deeper.
Cần sống một đời sống đạo đức, và “trình độ đạo đức” sẽ tự tăng lên khi sự hiểu biết ngày càng sâu.
- Therefore, those two aspects go hand-in-hand. One cannot just focus on one part. Both are necessary.
Do đó, hai khía cạnh này đi đôi với nhau. Không thể chỉ tập trung vào một phần. Cả hai đều cần thiết.
- It is also a good idea to understand some key details of how the laws of kamma work.
Cũng rất có ích khi hiểu một số điểm then chốt về cách vận hành của các luật kamma.
- Just because one kills some insects when doing yard work does not contribute significantly. Intention plays a key role as discussed in: “Details of Kamma – Intention, Who Is Affected, Kamma Patha.”
Việc vô tình giết vài côn trùng khi làm vườn không tạo ra kamma đáng kể. Ý định giữ vai trò chính như đã bàn trong: “Details of Kamma – Intention, Who Is Affected, Kamma Patha.”
- Furthermore, killing a human is much more significant than killing many animals. That is because it is not easy to get an unimaginably precious human life; see “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”
Hơn nữa, giết một con người tạo ra kamma nặng hơn nhiều so với giết nhiều loài vật. Bởi vì có được một kiếp người là điều vô cùng quý hiếm; xem “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”