How to Cultivate the Anicca Saññā – II / Cách tu tập Anicca Saññā – Phần II

Revised November 26, 2017; June 27, 2022; June 29, 2022

Chỉnh sửa ngày 26/11/2017; 27/6/2022; 29/6/2022

Saññā is normally translated as “perception,” but it has a much deeper meaning. Learning about anicca is the first step, but cultivating anicca saññā is critical.

Saññā thường được dịch là “nhận thức,” nhưng nó mang ý nghĩa sâu hơn nhiều. Tìm hiểu về anicca chỉ là bước đầu, còn việc tu tập anicca saññā mới là cốt yếu.

Saññā – What Is It?

Saññā – Là gì?

1. Saññā is normally translated as “perception,” but it has a much deeper meaning; see “Saññā – What It Really Means.” Anicca saññā has many different aspects, and in this and the next post, we will discuss some of these deeper aspects; see the link at the end of this post.

Saññā thường được dịch là “nhận thức,” nhưng thật ra mang nghĩa sâu hơn nhiều; xem “Saññā – What It Really Means.” Anicca saññā có nhiều khía cạnh khác nhau, và trong bài này cùng bài tiếp theo, chúng ta sẽ bàn về một số khía cạnh sâu hơn; xem liên kết ở cuối bài.

• When reading about it, it may make sense that anicca means “that we cannot maintain anything to our satisfaction.” And from the examples given, one can see the truth of that statement. But that is just the start. One has just been informed of what anicca Now one has to “see it with wisdom”, in order to get to the Sotāpanna stage. This is what is called “dassanena pahātabba” or “start seeing things as they are” or “Yathābhūta Ñāṇa.”

Khi đọc về điều đó, ta có thể thấy rằng anicca có nghĩa là “chúng ta không thể duy trì bất cứ điều gì theo ý muốn.” Qua các ví dụ, điều ấy có vẻ đúng. Nhưng đó chỉ là bước khởi đầu. Ta mới chỉ được thông báo anicca là gì. Giờ đây, phải “thấy bằng trí tuệ” để đạt đến tầng Sotāpanna. Điều này gọi là “dassanena pahātabba,” tức là “thấy sự vật như chúng là,” hay “Yathābhūta Ñāṇa.”

• One needs to develop the “anicca saññā”; the mind needs to grasp the essence of the correct perception of what anicca Book knowledge is one thing, and “grasping it with the mind” is much deeper.

Cần phát triển “anicca saññā”; tâm phải nắm được tinh túy của tri giác đúng đắn về anicca. Kiến thức trong sách là một chuyện, nhưng “thấm nhuần bằng tâm” lại sâu xa hơn nhiều.

• Getting rid of both distorted views (diṭṭhi) and distorted saññā is required to get to the Sotāpanna stage; see “Vipallāsa (Diṭṭhi, Saññā, Citta) Affect Saṅkhāra.”

Để đạt tầng Sotāpanna, phải dứt bỏ cả quan điểm sai lệch/tà kiến (diṭṭhi) lẫn saññā sai lệch; xem “Vipallāsa (Diṭṭhi, Saññā, Citta) Affect Saṅkhāra.”

• This is the second of two posts on that issue. In the previous post we determined that it is not possible to keep to our satisfaction what we think of as ours — our bodies and our thoughts. See “How to Cultivate the Anicca Saññā.”

Đây là bài viết thứ hai về chủ đề này. Trong bài trước, ta đã xác nhận rằng không thể duy trì theo ý muốn những gì ta xem là “của ta” — tức thân và tâm. Xem “How to Cultivate the Anicca Saññā.”

Knowing About Something – Different Levels

Nhận Biết Một Điều – Các Cấp Độ Khác Nhau

2. When contemplating external objects, there are many “levels of saññā”: the more one knows about a given object, one tends to cultivate a “better saññā” about it.

Khi quán sát các đối tượng bên ngoài, có nhiều “mức độ saññā”: càng hiểu biết nhiều về một đối tượng, ta càng phát triển một “saññā rõ hơn” về nó.

• Let us take an example to illustrate this important difference. Suppose a person from a remote region in the Amazon forest, who has never seen an apple, is shown an apple. He would not know what it is. If we give him the apple to hold and teach him the word “apple,” now he knows what an apple is, but only in the sense that if he is shown an apple again, he will say “that is an apple.” But he would still not know how it tastes. He will have to eat some apples to get an idea of their flavor. He may still not know how to identify a “ripened apple” that will taste better, etc. All that comes when he gets to experience apples at various stages of ripeness and even different varieties.

Hãy lấy ví dụ để minh họa sự khác biệt quan trọng này. Giả sử một người ở vùng sâu trong rừng Amazon, chưa từng thấy quả táo, được cho xem một quả táo. Anh ta sẽ không biết đó là gì. Nếu ta đưa quả táo cho anh ta cầm và dạy từ “apple,” thì giờ anh ta biết đó là “apple,” nhưng chỉ ở mức khi thấy lại, anh ta có thể nói “đó là apple.” Tuy nhiên, anh ta vẫn không biết vị của nó. Anh ta phải ăn thử để biết hương vị. Ngay cả khi đó, có thể anh ta vẫn chưa biết cách nhận ra “quả chín” ngon hơn. Tất cả chỉ có được khi anh ta trải nghiệm táo ở nhiều độ chín và nhiều giống khác nhau.

• All those different aspects of an apple need to be experienced in order to really get the saññā about an apple. Only then can one picture an apple, know what it feels like to hold it, how it tastes, etc. At the mention of the word “apple,” all that instantly comes to that person’s mind.

Tất cả những khía cạnh khác nhau ấy phải được trải nghiệm để thực sự có saññā về một quả táo. Chỉ khi đó người ta mới có thể hình dung rõ một quả táo, biết cảm giác khi cầm, biết vị của nó. Khi nghe từ “apple,” tất cả lập tức hiện lên trong tâm.

3. In another example, if we see someone at work regularly at a distance, we can recognize him as X if we meet him at the market. But we would not know much about him. However, if we get to associate with him and start doing things together, pretty soon we will know much more about him.

Trong ví dụ khác, nếu ta thường thấy ai đó ở nơi làm việc từ xa, ta có thể nhận ra người ấy là X khi gặp ngoài chợ. Nhưng ta sẽ không biết nhiều về anh ta. Nếu ta bắt đầu tiếp xúc và làm việc cùng, chẳng mấy chốc ta sẽ hiểu anh ta nhiều hơn.

• At that point, when we even catch a glimpse of him, everything about him comes to our mind. If we wanted, we can recall how many kids he has, where he went to school, etc.

Khi đó, chỉ cần thoáng thấy anh ta, mọi thông tin liên quan lập tức hiện về — như anh ta có bao nhiêu con, học ở đâu, v.v.

• Thus “saññā” can be at different levels. The more one gets to associate with someone or something, then our “saññā” on that person or concept will grow.

Vì vậy, “saññā” có thể tồn tại ở nhiều cấp độ. Càng tiếp xúc với người hay vật, “saññā” của ta về họ càng tăng trưởng.

• However, it is possible that our “saññā” about person X may not be really correct. One day, police find video evidence that X is a child molester, and it becomes clear that there is no doubt about it. At that moment, our “saññā” or perception of X is altered permanently. We will no longer let him even come close to our children.

Tuy nhiên, “saññā” về người X có thể sai lệch. Một ngày, cảnh sát tìm được bằng chứng video chứng minh X là kẻ ấu dâm. Khi đó, “saññā” về X trong ta thay đổi vĩnh viễn — ta sẽ không bao giờ để hắn lại gần con mình nữa.

Viparīta Saññā – Distorted Perception of This World

Viparīta Saññā – Nhận Thức Sai Lệch Về Thế Giới Này

4. The Buddha said our “saññā” about “this world” — that it can provide happiness — is a “viparīta saññā” (pronounced “vipareetha”), e., it is a distorted or wrong perception. If one carefully examines the rebirth process in the 31 realms, that wrong perception has provided us with the most suffering in the long run.

Đức Phật dạy rằng “saññā” của chúng ta về “thế giới này” — rằng nó có thể mang lại hạnh phúc — là “viparīta saññā” (phát âm “vipareetha”), tức là nhận thức sai lệch. Nếu quán xét kỹ quá trình luân hồi trong 31 cõi, ta sẽ thấy chính nhận thức sai lầm ấy đã mang lại cho ta vô lượng khổ đau trong thời gian dài vô tận.

• When we realize the “anicca nature” of this world to some extent, our wrong perception will change. That is when one really sees “Sammā Diṭṭhi” or “correct vision” about this world. One becomes a Sotāpanna.

Khi ta nhận ra phần nào bản chất “anicca” của thế giới này, nhận thức sai lầm của ta sẽ thay đổi. Khi ấy, ta thật sự thấy được “Sammā Diṭṭhi”, tức “chánh kiến” về thế giới này. Khi đó, ta trở thành một Sotāpanna.

• Just like a fish does not see the “hidden hook” and that it will undergo unbearable suffering by biting the tasty worm, we normally do not “see” the suffering hidden in the “tasty materialistic things.” A fish will never be able to figure that out, and as normal human beings we cannot figure it out ON OUR OWN either. Only a Buddha can figure it out, and a Buddha can teach us, and we can figure it out by spending some time contemplating it.

Cũng như con cá không thấy “lưỡi câu ẩn giấu” và sẽ chịu khổ đau khôn tả khi cắn vào con mồi ngon, chúng ta cũng không “thấy” nỗi khổ ẩn sau những “vật chất hấp dẫn.” Con cá không bao giờ có thể tự hiểu điều đó, và con người bình thường chúng ta cũng không thể TỰ MÌNH hiểu được. Chỉ một vị Phật mới thấu suốt điều ấy, và một vị Phật có thể dạy lại cho chúng ta, để rồi chúng ta tự mình hiểu ra qua sự quán chiếu.

5. Therefore, one should not be discouraged if one does not even realize “what the big deal is” about Like everything else, understanding comes with repeated application and thinking about it. If one can see that “it makes sense” to say, “anicca describes the inability for us to maintain anything to our satisfaction in the long term,” that is a good start. Then one should start checking the validity of that concept at every opportunity in real life.

Vì vậy, đừng nản lòng nếu bạn chưa thấy “anicca có gì quan trọng.” Giống như mọi việc khác, sự hiểu biết đến nhờ sự thực hành và quán xét lặp đi lặp lại. Nếu bạn nhận ra rằng “anicca là sự thật rằng ta không thể duy trì điều gì theo ý muốn lâu dài,” thì đó đã là khởi đầu tốt. Sau đó, hãy quan sát tính xác thực của điều đó trong mọi tình huống của đời sống thực.

• Also, anicca is not merely “the inability for us to maintain anything to our satisfaction in the long term.” There are many other implications that arise because of this characteristic of Another way the Buddha described anicca was to use the term aṭṭiyati (“aṭṭeeyathi”); i.e., “it is like a dog chewing on a meatless bone.” The dog thinks very highly of the bone and values its “taste.” But there is not even any real taste in that bone. It is taste that is made up by the mind, but sometimes, its gums start bleeding and it may taste its own blood.

Ngoài ra, anicca không chỉ có nghĩa “không thể duy trì điều gì theo ý muốn lâu dài.” Còn nhiều hệ quả khác phát sinh từ đặc tính này của anicca. Đức Phật còn mô tả anicca bằng thuật ngữ aṭṭiyati (“aṭṭeeyathi”), nghĩa là “như con chó gặm khúc xương không thịt.” Con chó rất quý khúc xương và tưởng nó có “vị ngon,” nhưng thực ra chẳng có vị gì thật sự; đó là vị do tâm tưởng tượng ra, và đôi khi lợi nó chảy máu, nó lại nếm chính máu mình mà tưởng là vị của xương.

• Various aspects of anicca are discussed in: “Anicca – True Meaning.”

Nhiều khía cạnh khác của anicca được bàn trong “Anicca – True Meaning.”

6. Just like a dog will spend hours and hours chewing its “highly valued” bone, we also give much value to sense pleasures that are fleeting in nature. We do get brief instances of real pleasure, but we do not realize the effort and suffering that we go through to get that brief sense of pleasure. Most of the time, the pleasure is a “pleasure of anticipation.” We trudge through hard work with the mind cheering on showing the “possible pleasures to be had.”

Cũng như con chó gặm khúc xương quý giá của nó hàng giờ liền, chúng ta cũng đặt giá trị quá cao vào những khoái lạc giác quan vốn ngắn ngủi. Ta có được vài khoảnh khắc vui thích thật sự, nhưng không nhận ra công sức và khổ sở mà ta phải trải qua để có được những khoảnh khắc ấy. Phần lớn niềm vui là “niềm vui của mong đợi.” Ta miệt mài lao động, trong khi tâm tự khích lệ bằng hình ảnh của “những lạc thú có thể đạt được.”

• The Buddha likened this to oxen (in the old days) who drag a heavy bullock cart with eagerness to get to the pile of straw being held in front of it by a pole. It does not realize the futility of its efforts because it is only thinking about the “prize” being held in front of its eyes. It does not even feel the burden of the heavy load, or even if feeling it, just disregards that pain in anticipation of the “reward that is only a few steps away.” The average human’s mindset is not that different.

Đức Phật ví điều này như con bò kéo xe nặng, háo hức tiến đến đống rơm treo trước mặt bằng một cây sào. Nó không nhận ra sự vô ích của nỗ lực ấy, vì chỉ nghĩ đến “phần thưởng” ngay trước mắt. Nó không cảm thấy gánh nặng, hoặc dù có cảm thấy cũng phớt lờ cơn đau vì trông mong “phần thưởng chỉ cách vài bước.” Tâm lý con người bình thường cũng chẳng khác gì.

• Most of our pleasures are short-lived and arise just out of putting down the “fires” or distresses. The water tastes best when we are thirsty. Think about how you felt when you were very thirsty; the first sip of water was heavenly. But as the thirst went down with drinking more water, the “sense of pleasure” went down as well. After at most two glasses, the “feeling of pleasure” turns to discomfort.

Phần lớn niềm vui của chúng ta đều ngắn ngủi và chỉ phát sinh khi dập tắt “ngọn lửa” hay khổ sở nào đó. Nước chỉ ngon nhất khi ta khát. Hãy nhớ lại khi bạn rất khát — ngụm đầu tiên thật tuyệt vời. Nhưng khi cơn khát giảm dần theo từng ngụm, “cảm giác vui thích” cũng mất dần. Uống nhiều hơn nữa, cảm giác đó sẽ trở thành khó chịu.

Unseen Drawbacks (Ādīnava) of Sensory Pleasures

Những Mặt Hại (Ādīnava) Ẩn Giấu Của Các Khoái Lạc Giác Quan

7. The same thing applies to any of the sense pleasures. We are constantly under pressure from the mind to “provide relief to one or another sense faculty”; this is “dukkha dukkha” that we discussed elsewhere. If we have not eaten anything for a while, we get the urge to eat something tasty. If we have not listened to some good music for a while, that urge kicks in. If you think about any sensory pleasure, this is true.

Điều này đúng với mọi khoái lạc giác quan. Tâm ta luôn bị thúc ép phải “làm dịu một hay nhiều căn”; đây chính là “dukkha dukkha” mà ta đã bàn đến trước đó. Nếu lâu không ăn, ta thôi thúc tìm món ngon; nếu lâu không nghe nhạc, ta lại khao khát nghe. Hãy nghĩ về bất kỳ khoái lạc giác quan nào, điều này đều đúng.

• Many people value sex very highly. But how long can one keep that pleasure going? Most of the sexual pleasure is gained by just thinking about it; it is mostly mind-made. One needs to think about this carefully. How much time does one spend “fantasizing” versus “actually having sex”?

Nhiều người xem tình dục là lạc thú lớn nhất. Nhưng niềm vui ấy kéo dài được bao lâu? Phần lớn khoái cảm tình dục đến từ tưởng tượng trong tâm, chứ không phải hành động. Hãy suy nghĩ kỹ: bao nhiêu thời gian ta dành cho “tưởng tượng” so với “quan hệ tình dục thực tế”?

• Even if we eat the most delicious food in the whole world, it will not taste good after the stomach gets full. But we keep thinking about that “great experience” of eating that meal many times afterward. Then we form an urge to do it again.

Ngay cả khi ăn món ngon nhất thế giới, vị ngon ấy cũng biến mất khi dạ dày đầy. Nhưng ta vẫn nhớ mãi “trải nghiệm tuyệt vời” của bữa ăn đó và lại khởi ham muốn lặp lại lần nữa.

• This “feeling of unsatisfactoriness” or even a sense that “something is missing” is aṭṭiyati. The dog may get tired of chewing the bone and leave it, but after a while, the urge returns and it begins again.

Cảm giác “không thỏa mãn” hay “thiếu điều gì đó” này chính là aṭṭiyati. Con chó có thể chán việc gặm xương và bỏ đi, nhưng sau một lúc, thôi thúc lại trở về và nó lại tiếp tục gặm.

8. Even if we are fully content and lying on a comfortable couch, we may feel unfulfilled, as if something is missing. Then arises the idea to “go watch a movie” or “drop by a friend’s place to chat.” We then get dressed, get in the car, and drive there. We do not feel the burden of preparation because our minds are focused on the pleasure of “watching the movie” or “having a good time with a friend.” And after that, we drive back; if it was a bad movie, we might even feel slightly depressed.

Ngay cả khi ta hoàn toàn thoải mái, nằm nghỉ trên ghế êm, đôi khi vẫn cảm thấy thiếu thốn, dường như “thiếu điều gì đó.” Rồi ý nghĩ xuất hiện: “đi xem phim” hay “ghé thăm bạn nói chuyện.” Ta mặc đồ, lái xe đến đó. Ta không thấy phiền với việc chuẩn bị, vì tâm chỉ tập trung vào niềm vui “xem phim” hay “trò chuyện vui vẻ.” Nhưng sau đó, khi lái xe về, nếu bộ phim tệ, ta có thể thấy hơi buồn chán.

• This is aṭṭiyati. Just like a dog endlessly chewing on a dry bone to find satisfaction and eventually tiring of it, this is what we have been doing life after life (if born in the human realm). Many realize this only in old age, but then it may be too late. [aṭṭiyati, & aṭṭiyati [denom. fr. aṭṭa3, q. v.] to be in trouble or anxiety, to be worried, to be incommodated. aṭṭīyati & aṭṭita] distressed, tormented, afflicted; molested, plagued. aṭṭita : [pp. of ardayati] distressed; grieved; afflicted with.]

Đó chính là aṭṭiyati. Giống như con chó mải mê gặm khúc xương khô để tìm chút thỏa mãn và rồi mệt mỏi, đây chính là điều chúng ta đã làm hết đời này sang đời khác (nếu sinh trong cõi người). Nhiều người chỉ nhận ra điều ấy khi đã già, nhưng lúc đó có thể đã quá muộn. [aṭṭiyati, và aṭṭiyati [động từ dẫn xuất từ aṭṭa3, xem mục liên quan] có nghĩa là gặp rắc rối hoặc lo âu, lo lắng, bị phiền não. aṭṭīyati và aṭṭita] bị đau khổ, bị giày vò, bị tổn thương; bị quấy nhiễu, bị hành hạ. aṭṭita : [phân từ quá khứ của ardayati] đau khổ; sầu muộn; bị dày vò.]

• As one gets old, the ability to derive pleasure from such activities goes down. If you have friends, relatives, parents, or grandparents who had enjoyed life at a younger age, but now are in distressful situations it is easy to see what happened to them over the years. Now they do not have the energy to try to do all those activities and even if they do to some extent, their sense faculties have degraded to the point of not providing much sensory pleasure.

Khi con người già đi, khả năng tìm thấy niềm vui từ những hoạt động như vậy giảm dần. Nếu bạn có bạn bè, người thân, cha mẹ hoặc ông bà từng tận hưởng cuộc sống khi còn trẻ, nhưng nay đang ở trong hoàn cảnh khổ sở, bạn sẽ dễ dàng thấy điều gì đã xảy ra với họ qua năm tháng. Giờ đây họ không còn đủ sức để thực hiện những hoạt động ấy, và dù có làm được phần nào, các giác quan của họ cũng đã suy yếu đến mức không còn mang lại nhiều khoái lạc giác quan.

• But most people still keep thinking back about the pleasures they had when they were young. This may even prompt them to seek ways to “somehow get those experiences back.” And when that fails depression sets in..

Nhưng hầu hết mọi người vẫn thường hồi tưởng lại những niềm vui mà họ từng có khi còn trẻ. Điều này thậm chí có thể khiến họ tìm cách “bằng cách nào đó lấy lại những trải nghiệm ấy.” Và khi điều đó thất bại, trầm cảm xuất hiện.

Yathābhūta Ñāṇa – Removal of Viparīta Saññā

Yathābhūta Ñāṇa – Diệt trừ Viparīta Saññā

9. As the mind realizes the burden of “incessant distress” and that it has endured all this for no true benefit, it willingly gives up those burdens, and cravings fade naturally. This is the key to “abandoning unnecessary attachments”; see “Anicca – The Incessant Distress (Pīḷana).”

Khi tâm nhận ra gánh nặng của “sự khổ liên miên” và rằng nó đã chịu đựng tất cả mà không được lợi ích thật sự, nó sẽ tự nguyện buông bỏ, và các dục vọng phai nhạt tự nhiên. Đây là chìa khóa của việc “xả bỏ các chấp thủ vô ích”; xem “Anicca – The Incessant Distress (Pīḷana).”

• That post discusses how suffering arises when anicca inevitably brings unexpected changes to things we value — this is vipariṇāma dukkha. We add more suffering by trying to resist it through more saṅkhāra, creating saṅkhāra dukkha. If we perform unwholesome saṅkhāra (apuññābhi saṅkhāra), they lead to rebirth in realms of unbearable dukkha dukkha. Thus, all suffering arises ultimately due to

Bài đó giải thích cách khổ sinh ra khi anicca tất yếu mang đến biến đổi bất ngờ cho những gì ta quý — đó là vipariṇāma dukkha. Ta lại khổ hơn khi cố kháng cự bằng cách tạo thêm saṅkhāra, sinh ra saṅkhāra dukkha. Nếu làm các saṅkhāra bất thiện (apuññābhi saṅkhāra), chúng dẫn đến tái sinh trong các cõi đầy dukkha dukkha. Do đó, mọi khổ rốt cuộc đều bắt nguồn từ anicca.

10. Those are the key concepts for meditation or contemplation. This is true vipassanā bhāvanā.

Đây là những ý chính cần được quán chiế.u Đây mới là vipassanā bhāvanā thật sự.

• However, one must at least uphold the Five Precepts, or ideally the “BIG EIGHT” discussed in “ The Basics in Meditation.” Otherwise, the mind will not be calm enough to grasp these truths. The difference between “book knowledge” and “developing anicca saññā” becomes clear over time.

Tuy nhiên, người tu phải giữ ít nhất Ngũ Giới, hoặc tốt hơn là “TÁM GIỚI LỚN” được nói trong “2. The Basics in Meditation.” Nếu không, tâm sẽ không đủ tĩnh để thấu hiểu chân lý. Sự khác biệt giữa “kiến thức sách vở” và “phát triển anicca saññā” sẽ dần rõ khi thực hành.

• That is why reading, listening, and contemplating Dhamma concepts is crucial. This is part of the Satta Bojjhaṅga (dhamma vicaya) and one of the Cattāro Iddhipāda called vīmaṁsā. When these concepts become clear, anicca saññā naturally develops. [vicaya : [m] investigation. iddhipāda : [m.] basis of psychic power.]

Vì thế, đọc, nghe và quán chiếu Pháp là vô cùng cần thiết. Đây là một phần trong Satta Bojjhaṅga (dhamma vicaya) và cũng là một trong Cattāro Iddhipāda gọi là vīmaṁsā. Khi các khái niệm này sáng tỏ, anicca saññā sẽ tự nhiên phát sinh. [vicaya: [danh từ giống đực] sự khảo sát, sự quán sát. iddhipāda : [danh từ giống đực] nền tảng của thần thông.]

• With time, one will grasp it more deeply. One will begin to “feel” it in one’s own body; see “ Magga Phala and Ariya Jhānā via Cultivation of Satta Bojjhaṅga.”

Theo thời gian, người tu sẽ hiểu sâu hơn và bắt đầu “cảm nhận” nó ngay trong thân; xem “11. Magga Phala and Ariya Jhānā via Cultivation of Satta Bojjhaṅga.”

• This is a gradual process leading to Arahanthood. It is said that one fully understands anicca only at the Arahant But our goal here is at least to reach the Sotāpanna stage — and that CAN BE DONE in this very life, as I discussed in my own experience in the post above.

Đây là tiến trình dần dần dẫn đến Arahanthood. Người ta nói chỉ khi đạt tầng Arahant mới thật sự hiểu trọn anicca. Nhưng mục tiêu ở đây là ít nhất đạt đến tầng Sotāpanna — điều đó hoàn toàn CÓ THỂ THỰC HIỆN ngay trong đời này, như tôi đã trình bày bằng chính kinh nghiệm của mình trong bài viết trước.

Not Just Impermanence – Anicca Is Much Deeper

Không Chỉ Là Vô Thường – Anicca Còn Sâu Xa Hơn Nhiều

11. Finally, if anyone has spent long periods — maybe years — meditating on “impermanence” without results, it would be worthwhile to spend some time meditating on the “anicca” nature. I know by experience that will make a big difference if one does it right.

Cuối cùng, nếu ai đó đã dành nhiều năm hành thiền về “vô thường” mà không có kết quả, thì đáng để dành thời gian quán niệm về bản chất “anicca.” Theo kinh nghiệm của tôi, điều này tạo nên khác biệt lớn nếu thực hành đúng.

• I spent 4–5 years contemplating on wrong anicca, dukkha, and anatta (and a few other things like the wrong ānāpāna sati bhāvanā). I really believe that the very first desanā that exposed me to the correct interpretation of anicca, dukkha, and anatta changed my progress instantaneously. It was a profound effect.

Tôi đã dành 4–5 năm quán chiếu sai về anicca, dukkha, và anatta (và vài điều khác như thực hành sai ānāpāna sati bhāvanā). Tôi tin chắc rằng bài desanā đầu tiên giúp tôi hiểu đúng về anicca, dukkha, và anatta đã làm thay đổi tiến trình tu tập của tôi ngay lập tức. Ảnh hưởng ấy thật sâu sắc.

• It is also important to realize that what ultimately matters is not just a “good feeling” or even getting to jhānā, but whether one has removed gati suitable to be born in the apāyā. Thus one should be able to look back at one’s life and see significant improvements in getting rid of greed, hate, and ignorance; see, “Transition to Noble Eightfold Path.”

Cũng cần hiểu rằng điều quan trọng cuối cùng không phải là có “cảm giác dễ chịu” hay đạt được jhānā, mà là liệu ta đã loại bỏ gati dẫn đến tái sinh trong apāyā hay chưa. Do đó, ta phải nhìn lại đời mình và thấy rõ sự tiến bộ trong việc dứt trừ tham, sân, và si; xem “Transition to Noble Eightfold Path.”

• Next, “Anicca, Dukkha, Anatta – According to Some Key Suttā.”

Tiếp theo, “Anicca, Dukkha, Anatta – Theo một số Kinh chính yếu.”