December 12, 2023; revised March 29, 2025
Ngày 12/12/2023; chỉnh sửa ngày 29/03/2025
“Distorted saññā” arising automatically with sensory inputs falsely presents a world full of “sensory pleasures,” which the Buddha called a “mirage.” That is the origin of attachment (taṇhā).
“Saññā sai lệch” tự động sinh khởi khi có các đối tượng giác quan tạo ra một hình ảnh sai lầm về một thế giới đầy “dục lạc giác quan”, điều mà Đức Phật gọi là một “ảo ảnh”. Đây chính là nguồn gốc của sự dính mắc (taṇhā).
Key Points from the Mūlapariyāya Sutta
Những điểm Chính từ Mūlapariyāya Sutta
- The key points from the Mūlapariyāya Sutta (which we discussed in “Mūlapariyāya Sutta – The Root of All Things”) can be summarized in plain English as follows.
Những điểm chính từ Mūlapariyāya Sutta (mà chúng ta đã thảo luận trong bài “Mūlapariyāya Sutta – The Root of All Things”) có thể được tóm tắt bằng ngôn ngữ đơn giản như sau.
- Any “perception/feeling of pleasure” is not absolute and is mind-made. The detailed explanation is somewhat complex because it involves a good understanding of other concepts such as saññā, vedanā, gati, and bhavaṅga.
Bất kỳ “nhận thức/cảm giác về sự vui thích” nào cũng không phải là tuyệt đối mà do tâm tạo ra. Phần giải thích chi tiết có phần phức tạp vì nó liên quan đến sự hiểu biết về các khái niệm khác như saññā, vedanā, gati và bhavaṅga.
- This situation can be compared to enjoying a magic show. We understand that a magic show is based on illusion. However, because we enjoy it, we pay money to watch a “good” magic show. Here, a magic show is “good” if we cannot easily discover the “trick” involved. The excitement disappears when we understand how the magician deceives us.
Tình huống này có thể được so sánh với việc thưởng thức một màn ảo thuật. Chúng ta hiểu rằng một màn ảo thuật dựa trên sự đánh lừa. Tuy nhiên, vì chúng ta thích thú với nó, nên chúng ta trả tiền để xem một màn ảo thuật “hay”. Ở đây, một màn ảo thuật được xem là “hay” khi chúng ta không dễ dàng phát hiện ra “mánh khóe” bên trong. Sự hồi hộp sẽ biến mất khi chúng ta hiểu được cách nhà ảo thuật đánh lừa mình.
- The Buddha explained that our lives are based on such an illusion on a grand scale. Even though we know that a magic show is based on illusion, we would NEVER think that the “pleasures in life” arise from a “magic act”; the illusion is that convincing. It took the efforts of a Bodhisatta through an incredible number of lives to discover this.
Đức Phật giải thích rằng cuộc sống của chúng ta cũng dựa trên một ảo tưởng như vậy nhưng ở quy mô vô cùng lớn. Mặc dù chúng ta biết rằng một màn ảo thuật dựa trên sự đánh lừa, chúng ta KHÔNG BAO GIỜ nghĩ rằng “những niềm vui trong cuộc sống” lại phát sinh từ một “màn ảo thuật”; sự ảo tưởng ấy thuyết phục đến mức như vậy. Một vị Bồ-tát đã phải trải qua vô số đời sống với sự nỗ lực phi thường mới khám phá ra điều này.
- This “grand magician” is nature (or how the world operates based on our defiled minds), and only a Buddha can discover the “trick.” He explained this “trick” in several ways, and in my opinion, the best way to “see the trick” is to comprehend the Mūlapariyāya Sutta, meaning understanding how our “built-in” distorted perceptions deceive our minds. Our minds automatically attach (taṇhā) to that distorted perception, and it becomes a defiled perception. This combined process is called saññā vipallāsa.
“Nhà ảo thuật vĩ đại” này chính là tự nhiên (hay cách thế giới vận hành dựa trên những tâm bị ô nhiễm của chúng ta), và chỉ một vị Phật mới có thể khám phá ra “mánh khóe” ấy. Ngài đã giải thích “mánh khóe” này theo nhiều cách khác nhau, và theo quan điểm của tôi, cách tốt nhất để “nhìn thấy mánh khóe” là thấu hiểu Mūlapariyāya Sutta, tức hiểu cách những nhận thức sai lệch “được tích hợp sẵn” trong chúng ta đánh lừa tâm mình. Tâm chúng ta tự động bám chấp (taṇhā) vào nhận thức sai lệch đó, và nó trở thành nhận thức bị ô nhiễm. Tiến trình kết hợp này được gọi là saññā vipallāsa.
- It is not easy to uncover that “trick,” meaning how the mind obtains that distorted perception in the first place. Understanding it may require effort, but it is worth the effort. The necessary background material is in the first post of “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā).” I will include it at the end of this post.
Không dễ để khám phá “mánh khóe” đó, tức là hiểu cách tâm có được nhận thức sai lệch ngay từ đầu. Việc hiểu điều này có thể đòi hỏi nhiều nỗ lực, nhưng nỗ lực ấy rất đáng giá. Các tài liệu nền tảng cần thiết nằm trong bài đầu tiên của mục “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā)”. Tôi sẽ đưa chúng vào cuối bài viết này.
The “Grand Magician”
“Nhà Ảo Thuật Vĩ Đại”
- The trick is the following: When we see an external object, the mind generates its own version of that rūpa based on the mindset associated with the specific realm in which we exist. That mindset is called uppatti bhavaṅga, but do not worry if you do not fully understand what that means.
Mánh khóe này là như sau: Khi chúng ta nhìn thấy một đối tượng bên ngoài, tâm tạo ra phiên bản riêng của rūpa đó dựa trên trạng thái tâm gắn liền với cõi mà chúng ta đang tồn tại. Trạng thái tâm đó được gọi là uppatti bhavaṅga, nhưng đừng lo lắng nếu bạn chưa hoàn toàn hiểu ý nghĩa của thuật ngữ này.
- Therefore, living beings in different realms see and perceive the same object differently. For example, when a human sees a pile of feces (excrement or poop), it is a disgusting sight; however, to a pig, it is an attractive sight because it is food. Similarly, although humans perceive the smell of feces as repulsive, it is an attractive, mind-pleasing smell for a pig.
Vì vậy, các chúng sinh trong những cõi khác nhau nhìn và nhận thức cùng một đối tượng theo những cách khác nhau. Ví dụ, khi một con người nhìn thấy một đống phân, đó là một cảnh tượng ghê tởm; tuy nhiên, đối với một con lợn, đó lại là một cảnh tượng hấp dẫn vì đó là thức ăn. Tương tự, mặc dù con người nhận thấy mùi phân là khó chịu, nhưng đối với lợn, đó lại là một mùi hấp dẫn và làm tâm vui thích.
- Therefore, the pile of poop does not have a built-in “repulsiveness” or “attractiveness.” The respective perceptions (saññā) originated in the minds of a human and a pig!
Vì vậy, đống phân không có sẵn bản chất “ghê tởm” hay “hấp dẫn” bên trong nó. Những nhận thức (saññā) tương ứng đó phát sinh từ tâm của con người và con lợn!
- Believing those “made-up” perceptions are REAL, the mind automatically generates expectations of repeatedly enjoying such sensory inputs, meaning it generates “defiled viññāṇa,” which the Buddha called a “magician.”
Tin rằng những nhận thức “do tâm tạo ra” đó là THẬT, tâm tự động tạo ra sự mong đợi được tiếp tục hưởng thụ những đối tượng giác quan như vậy nhiều lần, tức là tạo ra “viññāṇa bị ô nhiễm”, điều mà Đức Phật gọi là một “nhà ảo thuật”.
- That is the crucial point embedded in the Mūlapariyāya Sutta. Please take time to contemplate this; one can consider various examples from personal life experiences. While humans do not eat grass, a cow spends the whole day happily eating grass.
Đây là điểm cốt lõi được ẩn chứa trong Mūlapariyāya Sutta. Xin hãy dành thời gian để quán chiếu điều này; chúng ta có thể xem xét nhiều ví dụ khác nhau từ kinh nghiệm trong đời sống. Trong khi con người không ăn cỏ, một con bò lại dành cả ngày vui vẻ ăn cỏ.
- Even among humans, such variations can be seen to a lesser extent. Some people enjoy classical music, while others find it boring and prefer heavy-metal music. Such preferences are not embedded in the music itself but exist within particular minds.
Ngay cả giữa con người với nhau, những khác biệt như vậy cũng có thể được thấy ở mức độ nhẹ hơn. Một số người thích nhạc cổ điển, trong khi người khác thấy nó nhàm chán và thích nhạc heavy metal hơn. Những sở thích này không nằm sẵn trong bản thân âm nhạc, mà nằm trong những tâm khác nhau.
- Based on such “mirages” created by our minds (according to the gati we are born with), we automatically attach to external sights, sounds, tastes, and so on, either through craving or repulsion. Therefore, it is this “distorted saññā” (which the Buddha called a “mirage”) that leads viññāṇa to “create” categories of external stimuli as attractive, repulsive, or neutral.
Dựa trên những “ảo ảnh” do tâm tạo ra như vậy (theo gati mà chúng ta sinh ra cùng), chúng ta tự động bám chấp vào các đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh, vị giác, v.v., thông qua sự tham ái hoặc sự ghét bỏ. Vì vậy, chính “saññā sai lệch” này (mà Đức Phật gọi là “ảo ảnh”) khiến viññāṇa “tạo ra” những phân loại cho các đối tượng bên ngoài như hấp dẫn, đáng ghét hoặc trung tính.
- In reality, no external sensory input has intrinsic (built-in) attractive or repulsive properties. Again, if this simple fact is fully absorbed by the mind, it can make a massive difference in understanding the Buddha’s teachings.
Trên thực tế, không có bất kỳ đối tượng giác quan bên ngoài nào có đặc tính hấp dẫn hay đáng ghét vốn có (được tạo sẵn bên trong). Một lần nữa, nếu sự thật đơn giản này thực sự được tâm thấu hiểu sâu sắc, nó có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn trong việc nắm bắt giáo lý của Đức Phật.
Difference Between “Watching a Magic Show” and “Living Based on Distorted Saññā”
Sự khác biệt Giữa “Xem Một Màn Ảo Thuật” và “Sống dựa trên Saññā Sai lệch”
- If the “trick” in a particular magic show is revealed, we can no longer obtain pleasure (assāda) from watching it. We can see that watching it is a fruitless and meaningless waste of time.
Nếu “mánh khóe” trong một màn ảo thuật cụ thể bị tiết lộ, chúng ta sẽ không còn nhận được niềm vui (assāda) từ việc xem nó nữa. Chúng ta sẽ thấy rằng việc xem nó là một sự lãng phí thời gian vô ích và không có ý nghĩa.
- In the same way, if we fully comprehend the “trick” involved in creating non-existent pleasurable sights, sounds, tastes, and smells, we will no longer crave them. The only things that are at least “partially real” are the sukha and dukkha vedanā associated with our physical bodies (where dukkha vedanā dominates in the long run). We can overcome even that by avoiding rebirths in realms with “dense physical bodies.” Those sukha and dukkha vedanā are absent in realms above the human realm.
Tương tự như vậy, nếu chúng ta hoàn toàn thấu hiểu “mánh khóe” tạo ra những hình sắc, âm thanh, vị và mùi vui thích vốn không thật sự tồn tại, chúng ta sẽ không còn tham ái chúng nữa. Những thứ duy nhất ít nhất “có phần thực tế” là các sukha vedanā và dukkha vedanā liên quan đến thân vật chất của chúng ta (trong đó về lâu dài dukkha vedanā chiếm ưu thế). Chúng ta cũng có thể vượt qua điều đó bằng cách tránh tái sinh vào những cõi có “thân vật chất thô đặc”. Những sukha vedanā và dukkha vedanā ấy không tồn tại trong các cõi cao hơn cõi người.
- The other critical issue is that this is not merely about “mindlessly enjoying made-up pleasures.”
Một vấn đề quan trọng khác là điều này không chỉ đơn thuần nói về việc “vô thức tận hưởng những niềm vui do tâm tạo ra”.
- Most people would not mind “made-up sensory pleasures” if that were the only outcome (that is why they watch magic shows and movies).
Hầu hết mọi người sẽ không bận tâm đến “những thú vui giác quan do tạo tác” nếu đó là toàn bộ kết quả (đó là lý do vì sao họ xem các màn ảo thuật và phim ảnh).
Distorted Saññā Makes Us Do Immoral Deeds
Saññā Sai Lệch Khiến Chúng Ta Làm Các Hành Động Bất Thiện
- The problem is that “distorted saññā” leads to unimaginable suffering. That suffering is visible even in the human realm; we can also see a higher level of animal suffering. It is much greater in the other three apāyā, which we cannot see. How is that suffering related to “distorted saññā”?
Vấn đề là “saññā sai lệch” dẫn đến những khổ đau không thể tưởng tượng được. Những khổ đau ấy có thể thấy ngay trong cõi người; chúng ta cũng có thể thấy mức độ khổ đau cao hơn ở loài vật. Nó còn lớn hơn rất nhiều trong ba cõi apāyā còn lại mà chúng ta không thể nhìn thấy. Vậy khổ đau đó liên quan như thế nào đến “saññā sai lệch”?
- Based on “distorted saññā,” we tend to engage in immoral deeds either to obtain more of a “pleasing sensory experience” or to escape from a “depressing sensory experience.”
Dựa trên “saññā sai lệch”, chúng ta có xu hướng thực hiện những hành động bất thiện để có thêm “trải nghiệm giác quan dễ chịu” hoặc để thoát khỏi “trải nghiệm giác quan khó chịu”.
- For example, to enjoy sensory experiences, people steal, lie, engage in sexual misconduct, and even kill. The problem is that all such actions (kamma) will produce consequences (kamma vipāka). It may take only a second to shoot and kill another person, but that action may lead to rebirth as an animal or even in “hell” (niraya).
Ví dụ, để tận hưởng các trải nghiệm giác quan, con người trộm cắp, nói dối, tà hạnh trong tình dục, thậm chí giết người. Vấn đề là tất cả những hành động đó (kamma) sẽ tạo ra hậu quả (kamma vipāka). Có thể chỉ mất một giây để bắn chết một người khác, nhưng hành động ấy có thể dẫn đến tái sinh làm động vật hoặc thậm chí vào “địa ngục” (niraya).
- Therefore, the problem is that “distorted saññā” automatically leads to “defiled saññā” and causes us to engage in immoral deeds. That leads to suffering in this life and future lives (through rebirth in the apāyā).
Vì vậy, vấn đề là “saññā sai lệch” tự động dẫn đến “saññā bị ô nhiễm” và khiến chúng ta thực hiện những hành động bất thiện. Điều đó dẫn đến khổ đau trong đời này và các đời sống tương lai (thông qua tái sinh vào apāyā).
- Thus, understanding the role of the “distorted saññā” makes it easier to understand the “anicca nature,” meaning that such actions can only lead to more suffering.
Vì vậy, hiểu được vai trò của “saññā sai lệch” sẽ giúp dễ dàng hiểu hơn về “bản chất anicca”, tức là những hành động như vậy chỉ có thể dẫn đến nhiều khổ đau hơn.
- Most living beings are trapped in the lowest realm of “niraya,” where no “pleasures” can be found. It is entirely about dukkha vedanā experienced through a physical body. We would not last even a minute if subjected to that kind of suffering. However, their bodies can endure it for millions or even billions of years. I am not saying this to frighten anyone; this is what the Buddha saw through his own direct knowledge and recorded in the suttā.
Phần lớn chúng sinh bị mắc kẹt trong cõi thấp nhất là “niraya”, nơi không có bất kỳ “niềm vui” nào. Ở đó chỉ có dukkha vedanā được cảm nhận thông qua thân vật chất. Nếu chúng ta phải chịu loại khổ đau như vậy, có lẽ chúng ta không thể tồn tại nổi dù chỉ một phút. Tuy nhiên, thân của những chúng sinh ấy có thể chịu đựng điều đó trong hàng triệu, thậm chí hàng tỷ năm. Tôi không nói điều này để khiến ai sợ hãi; đây là điều Đức Phật đã tự mình thấy biết và ghi lại trong các suttā.
- We can also perform “moral deeds” that lead to rebirth in the “good realms.” However, that never leads to the “breaking of the ten saṁsāric bonds or saṁyojana.” Nevertheless, until at least three saṁyojana are broken, rebirth in the apāyā remains possible because temptations for certain sensual pleasures cannot be avoided; see below.
Chúng ta cũng có thể thực hiện những “hành động thiện” dẫn đến tái sinh trong các “cõi lành”. Tuy nhiên, điều đó không bao giờ dẫn đến việc “phá vỡ mười trói buộc của saṁsāra hay saṁyojana”. Dù vậy, cho đến khi ít nhất ba saṁyojana được đoạn trừ, khả năng tái sinh vào apāyā vẫn còn tồn tại, bởi vì những cám dỗ đối với một số dục lạc giác quan không thể tránh khỏi; xem bên dưới.
- Even though we cannot confirm the existence of realms such as niraya, Deva, and Brahma through ordinary means, we can see that they make sense within the Buddha’s broader worldview, especially once we understand how Paṭicca Samuppāda explains rebirth in all those realms.
Mặc dù chúng ta không thể xác nhận sự tồn tại của những cõi như niraya, Deva và Brahma bằng các phương tiện thông thường, chúng ta có thể thấy rằng chúng phù hợp trong thế giới quan rộng lớn của Đức Phật, đặc biệt khi hiểu cách Paṭicca Samuppāda giải thích sự tái sinh trong tất cả những cõi đó.
Saññā (Our Perceptions About the World) Is a Mirage
Saññā (Những Nhận Thức Của Chúng Ta Về Thế Giới) Là Một Ảo Ảnh
- These are the key ideas expressed in the Mūlapariyāya Sutta. The Buddha directly called saññā a mirage in the “WebLink: suttacentral: Pheṇapiṇḍūpama Sutta (SN 22.95),” and we discussed this in the post “Sotāpanna Stage and Distorted Saññā.”
Đây là những ý tưởng cốt lõi được trình bày trong Mūlapariyāya Sutta. Đức Phật trực tiếp gọi saññā là một ảo ảnh trong “WebLink: suttacentral: Pheṇapiṇḍūpama Sutta (SN 22.95)”, và chúng ta đã thảo luận điều này trong bài “Sotāpanna Stage and Distorted Saññā”.
- However, poor translations of key suttā such as the Mūlapariyāya Sutta have hidden this essential point for centuries. Once you begin seeing this “hidden gem” (that saññā is a mirage), you will start recognizing it in other suttā as well. However, those highly condensed suttā need to be explained in detail, at least initially.
Tuy nhiên, những bản dịch kém chính xác của các suttā quan trọng như Mūlapariyāya Sutta đã che khuất điểm then chốt này trong nhiều thế kỷ. Một khi bắt đầu nhìn thấy “viên ngọc ẩn giấu” này (rằng saññā là một ảo ảnh), bạn sẽ bắt đầu nhận ra điều đó trong các suttā khác. Tuy nhiên, những suttā được cô đọng cao độ này cần được giải thích chi tiết, ít nhất là trong giai đoạn ban đầu.
- Now, we need to understand why merely engaging in “moral deeds” (puñña abhisaṅkhāra) cannot lead to a “suffering-free mind,” even though those actions MUST also be undertaken. Cultivating puñña abhisaṅkhāra (cultivation of the mundane Eightfold Path) prevents rebirth in the apāyā and prepares the mind to comprehend deeper concepts such as “saññā vipallāsa” and begin the Noble Eightfold Path.
Bây giờ, chúng ta cần hiểu tại sao chỉ đơn thuần thực hiện “các hành động thiện” (puñña abhisaṅkhāra) không thể dẫn đến một “tâm không có khổ đau”, mặc dù những hành động đó VẪN BẮT BUỘC phải được thực hiện. Việc vun bồi puñña abhisaṅkhāra (phát triển Bát Thánh Đạo thế gian) giúp tránh tái sinh vào apāyā và chuẩn bị tâm để thấu hiểu những khái niệm sâu hơn như “saññā vipallāsa” và bắt đầu Bát Thánh Đạo.
- See “Six Root Causes – Loka Samudaya (Arising of Suffering) and Loka Nirodhaya (Nibbāna)” and “Rebirths Take Place According to Abhisaṅkhāra.”
Xem “Six Root Causes – Loka Samudaya (Arising of Suffering) and Loka Nirodhaya (Nibbāna)” và “Rebirths Take Place According to Abhisaṅkhāra”.
Connection to the “Hidden Pure Mind”
Mối liên hệ với “Tâm Trong Sáng Ẩn Giấu”
- Let us also review another critical related concept. We all have a “suffering-free pure mind” (which we will call the “pabhassara mind”; see “Recovering the Suffering-Free Pure Mind”) hidden beneath our defiled minds. Note that “pabhassara cittas” or “suffering-free, uncontaminated cittas” arise in a pabhassara mind free of defilements.
Chúng ta cũng hãy xem lại một khái niệm quan trọng khác có liên quan. Tất cả chúng ta đều có một “tâm trong sáng không có khổ đau” (chúng ta sẽ gọi là “tâm pabhassara”; xem “Recovering the Suffering-Free Pure Mind”) ẩn bên dưới những tâm bị ô nhiễm của mình. Lưu ý rằng “pabhassara citta” hay “những citta thanh tịnh, không bị nhiễm ô, không có khổ đau” sinh khởi trong một tâm pabhassara không có ô nhiễm.
- The mind of a puthujjana (average human) is covered with ten layers of defilements, namely the ten saṁyojana. These are also the “mental bonds” that bind a puthujjana’s mind to suffering and the rebirth process: “Dasa Saṁyojana – Bonds in Rebirth Process.”
Tâm của một puthujjana (người bình thường) bị che phủ bởi mười lớp ô nhiễm, tức mười saṁyojana. Đây cũng là những “trói buộc của tâm” giữ tâm của một puthujjana trong khổ đau và tiến trình tái sinh: “Dasa Saṁyojana – Bonds in Rebirth Process”.
- The Buddha taught that it is impossible to determine how the minds of all beings became contaminated with those ten layers of defilements in the first place. After his Enlightenment, the Buddha looked back and could not find a “beginning” when all those minds first became “defiled.” (This issue of an “untraceable beginning” is built into the Principle of Causality. See the Summary at the end of the post “How the Buddha Described the Chance of Rebirth in the Human Realm” and “The Infinity Problem in Buddhism.”) However, if someone can uncover that “pabhassara mind,” it will NEVER become defiled again because a “pabhassara mind” by its nature cannot be defiled. This is again compatible with the idea that there was no beginning to the rebirth process.
Đức Phật dạy rằng không thể xác định được tâm của tất cả chúng sinh ban đầu đã bị nhiễm ô bởi mười lớp ô nhiễm đó như thế nào. Sau khi giác ngộ, Đức Phật nhìn lại và không thể tìm thấy một “điểm bắt đầu” khi tất cả những tâm ấy lần đầu tiên trở nên “ô nhiễm”. (Vấn đề về một “khởi đầu không thể truy tìm” này nằm trong Nguyên lý Nhân quả. Xem phần Tóm tắt ở cuối bài “How the Buddha Described the Chance of Rebirth in the Human Realm” và “The Infinity Problem in Buddhism”.) Tuy nhiên, nếu một người có thể khám phá được “tâm pabhassara” ấy, nó sẽ KHÔNG BAO GIỜ bị ô nhiễm trở lại, bởi vì bản chất của một “tâm pabhassara” là không thể bị ô nhiễm. Điều này cũng phù hợp với quan điểm rằng tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu.
- Therefore, it is pointless to spend time investigating that issue. We have limited time remaining in this life to uncover that “suffering-free mind.” Nibbāna is not an abstract concept. It can be attained in this very life, which is why it is called “sandiṭṭhika Dhamma.” “Sandiṭṭhika” means “being able to see (or understand) how the accumulation of saŋ leads only in one direction: further defiling the mind.”
Vì vậy, dành thời gian để tìm hiểu vấn đề đó là không cần thiết. Chúng ta chỉ có một khoảng thời gian giới hạn còn lại trong đời này để khám phá “tâm không có khổ đau” ấy. Nibbāna không phải là một khái niệm trừu tượng. Nó có thể đạt được ngay trong đời này, đó là lý do vì sao nó được gọi là “sandiṭṭhika Dhamma”. “Sandiṭṭhika” có nghĩa là “có thể tự thấy (hoặc hiểu) cách sự tích lũy saŋ chỉ dẫn đến một hướng duy nhất: tiếp tục làm tâm trở nên ô nhiễm hơn”.
- Let us briefly discuss some background aspects. “Sandiṭṭhika” is explained in detail in “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?.”
Hãy cùng thảo luận ngắn gọn một số khía cạnh nền tảng. “Sandiṭṭhika” được giải thích chi tiết trong bài “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?”.
“Rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ vipariṇāmi aññathābhāvi”
“Rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ vipariṇāmi aññathābhāvi”
- In the “WebLink: suttacentral: Khandha Sutta (SN 25.10),” the Buddha stated:
“Rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ vipariṇāmi aññathābhāvi.” The English translation in the link translates it as: “Mendicants, form is impermanent, decaying, and perishing.”
Trong “WebLink: suttacentral: Khandha Sutta (SN 25.10),” Đức Phật dạy:
“Rūpaṁ, bhikkhave, aniccaṁ vipariṇāmi aññathābhāvi.” Bản dịch tiếng Anh trong liên kết đó dịch là: “Này các vị xuất gia, sắc là vô thường, suy hoại và tiêu diệt.”
- That translation explains why Buddha’s teachings have remained hidden for centuries. It is a prime example of a completely wrong “mundane, word-by-word translation.”
Cách dịch đó giải thích vì sao giáo lý của Đức Phật đã bị che khuất trong nhiều thế kỷ. Đây là một ví dụ điển hình về một “bản dịch thế gian, dịch từng chữ” hoàn toàn sai lệch.
- Here, “rūpa” refers to the “mental reproduction of an external rūpa” (with “distorted saññā”); “anicca” does not mean “impermanence”; “vipariṇāmi” does not mean “decay”; and “aññathābhāvi” does not mean “perishing.” The translator did not come close to explaining the meaning of this critical verse.
Ở đây, “rūpa” đề cập đến “sự tái tạo trong tâm của một rūpa bên ngoài” (với “saññā sai lệch”); “anicca” không có nghĩa là “vô thường”; “vipariṇāmi” không có nghĩa là “suy hoại”; và “aññathābhāvi” không có nghĩa là “diệt mất”. Người dịch đã không thực sự giải thích được ý nghĩa của câu kệ quan trọng này.
- A critical problem at the root is the following: By the words “rūpa” or “rūpaṁ,” the Buddha almost always referred to a “mental reconstruction of an external rūpa” and NOT an external rūpa. With this incorrect understanding, the translator focuses on the impermanence, decay, and destruction of an EXTERNAL rūpa. An external rūpa indeed undergoes all of these. However, any average person can understand those characteristics of external rūpa. There would be no need for a Buddha to teach that.
Một vấn đề quan trọng ở gốc rễ là như sau: Khi dùng từ “rūpa” hoặc “rūpaṁ”, Đức Phật hầu như luôn đề cập đến “sự tái tạo rūpa bên ngoài trong tâm” chứ KHÔNG phải rūpa bên ngoài. Với sự hiểu sai này, người dịch tập trung vào tính vô thường, sự suy hoại và sự tiêu diệt của một rūpa BÊN NGOÀI. Quả thật rūpa bên ngoài trải qua tất cả những điều đó. Tuy nhiên, bất kỳ người bình thường nào cũng có thể nhận biết những đặc tính đó của rūpa bên ngoài. Đức Phật không cần phải giảng dạy một điều đơn giản như vậy.
- The Buddha was explaining that the misguided mind creates an “incorrect version of the external rūpa” based on the mindset with which it was born (uppatti bhavaṅga).
Đức Phật đang giải thích rằng tâm bị dẫn dắt sai lầm tạo ra một “phiên bản sai lệch của rūpa bên ngoài” dựa trên trạng thái tâm mà nó được sinh ra cùng (uppatti bhavaṅga).
- Based on that “incorrect version of the external rūpa” (created through “distorted saññā”), the mind then attaches to it and begins engaging in immoral (or at least unfruitful) actions that move it AWAY from the pabhassara mind.
Dựa trên “phiên bản sai lệch của rūpa bên ngoài” đó (được tạo ra thông qua “saññā sai lệch”), tâm sau đó bám chấp vào nó và bắt đầu thực hiện những hành động bất thiện (hoặc ít nhất là không mang lại kết quả có ích), khiến tâm di chuyển XA KHỎI trạng thái pabhassara.
- Thus, engaging in such unfruitful actions is of an “anicca nature,” meaning one’s “icca” (pronounced “ichcha”) or expectation is for more pleasure, but the eventual result is the opposite.
Vì vậy, việc tham gia vào những hành động không mang lại lợi ích như vậy có bản chất “anicca”, nghĩa là “icca” (phát âm “ichcha”) hay sự mong cầu của một người là có thêm nhiều niềm vui, nhưng kết quả cuối cùng lại hoàn toàn trái ngược.
- “Pariṇāmi” means proceeding in the correct direction with better results. However, with that “distorted saññā,” one moves in the wrong direction with unpleasant and dangerous outcomes; that is “vipariṇāmi.”
“Pariṇāmi” có nghĩa là tiến triển theo đúng hướng với những kết quả tốt hơn. Tuy nhiên, với “saññā sai lệch” đó, một người lại đi theo hướng sai với những kết quả khó chịu và nguy hiểm; đó là “vipariṇāmi”.
- Finally, “aññathā” means “deviating for the worse” (moving away from the “pabhassara mind”) and is the opposite of “ittha,” the “stable state of Nibbāna.”
Cuối cùng, “aññathā” có nghĩa là “lệch theo hướng xấu hơn” (rời xa “tâm pabhassara”) và là điều đối lập với “ittha”, trạng thái ổn định của Nibbāna.
- A detailed explanation is provided in “Aniccaṁ Vipariṇāmi Aññathābhāvi – A Critical Verse.” Please feel free to ask questions in the forum. These are critical issues that need to be understood.
Phần giải thích chi tiết được trình bày trong bài “Aniccaṁ Vipariṇāmi Aññathābhāvi – A Critical Verse”. Xin hãy tự do đặt câu hỏi trên diễn đàn. Đây là những vấn đề quan trọng cần được hiểu rõ.
Previously Unheard Teachings
Những Giáo Lý “Trước Đây Chưa Từng Được Nghe”
- I hope the above explanation makes it clear why the Buddha himself called his teachings: “pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.” It means: “The vision, knowledge, wisdom, truth, and the way to disengage from this suffering-filled world (āloko) arose in me, and this has not been known to the world.”
Tôi hy vọng phần giải thích trên đã làm rõ vì sao chính Đức Phật gọi giáo pháp của Ngài là: “pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.” Điều đó có nghĩa là: “Tầm nhìn, kiến thức, trí tuệ, chân lý và phương cách thoát khỏi thế giới đầy khổ đau này (āloko) đã phát sinh trong ta, và điều này trước đây thế giới chưa từng biết đến.”
- The above verse appears in 15 places in the Tipiṭaka: “WebLink: suttacentral search: pubbe ananussutesu dhammesu.”
Đoạn kệ trên xuất hiện ở 15 nơi trong Tipiṭaka: “WebLink: suttacentral search: pubbe ananussutesu dhammesu”.
- Until a Buddha discovers it, no human, Deva, or Brahma can figure out the following truth: Any “pleasurable experience available in any realm” arises because the saññā that appears with any sensory input acts like a mirage. It gives the impression that certain things in this world have inherent “attractive or mind-pleasing” qualities. It is like a mirage of a lake full of water appearing ahead in a hot desert. Anyone running toward it will never obtain water and will eventually die of thirst.
Cho đến khi một vị Phật khám phá ra điều này, không một con người, Deva hay Brahma nào có thể hiểu được sự thật sau đây: Bất kỳ “trải nghiệm vui thích nào có sẵn trong bất kỳ cõi nào” đều phát sinh bởi vì saññā xuất hiện cùng với mọi đối tượng giác quan hoạt động giống như một ảo ảnh. Nó tạo ra ấn tượng rằng một số thứ trong thế giới này có những phẩm chất “hấp dẫn hoặc làm tâm vui thích” vốn có. Nó giống như một ảo ảnh về một hồ nước đầy nước xuất hiện phía trước trong một sa mạc nóng bỏng. Bất kỳ ai chạy về phía đó sẽ không bao giờ có được nước và cuối cùng sẽ chết vì khát.
Required Background
Kiến Thức Nền Tảng Cần Thiết
- This post is the third in a series of posts in the new section, “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā),” linked below. It will help a puthujjana get to the Sotāpanna stage. Furthermore, this material is ESSENTIAL for a Sotāpanna to attain the higher stages of Nibbāna. Anyone wishing to learn the required background or to “brush up” on those required concepts, the following are the steps:
Bài viết này là bài thứ ba trong loạt bài thuộc mục mới “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā)”, được liên kết bên dưới. Nó sẽ giúp một puthujjana đạt đến quả vị Sotāpanna. Hơn nữa, nội dung này là ĐIỀU CỐT YẾU để một vị Sotāpanna đạt đến những quả vị cao hơn của Nibbāna. Bất kỳ ai muốn tìm hiểu kiến thức nền tảng cần thiết hoặc “ôn lại” những khái niệm này, có thể thực hiện theo các bước sau:
- For an introduction to saññā, see “Saññā – What It Really Means.”
Để tìm hiểu phần giới thiệu về saññā, xem bài “Saññā – What It Really Means”.
- The concept of the “hidden pure mind” (pabhassara citta) is explained in the “Recovering the Suffering-Free Pure Mind” series of posts.
Khái niệm về “tâm trong sáng ẩn giấu” (pabhassara citta) được giải thích trong loạt bài “Recovering the Suffering-Free Pure Mind”.
- Then I realized that the anicca, dukkha, and anatta nature could be explained differently based on that approach. See “Does “Anatta Refer to a “Self”?”
Sau đó, tôi nhận ra rằng bản chất anicca, dukkha và anatta có thể được giải thích theo một cách khác dựa trên cách tiếp cận này. Xem bài “Does “Anatta Refer to a “Self”?”
- The current post is a follow-up to the two posts in the “Does “Anatta Refer to a “Self”?” section.
Bài viết hiện tại là phần tiếp nối của hai bài viết trong mục “Does “Anatta Refer to a “Self”?”
- The current section has two previous posts: “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā).”
Mục hiện tại có hai bài viết trước đó: “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā)”.
- December 20, 2024: A new series of posts systematically discusses the origin of “distorted saññā”: “Worldview of the Buddha.”
Ngày 20/12/2024: Một loạt bài mới trình bày một cách có hệ thống nguồn gốc của “saññā sai lệch”: “Worldview of the Buddha”.
