June 8, 2021; revised August 7, 2022
Ngày 08/06/2021; cập nhật ngày 07/08/2022
[This topic replaces the old topic “How the Buddha Described the Chance of Rebirth in the Human Realm.”][Chủ đề này thay thế cho chủ đề cũ “How the Buddha Described the Chance of Rebirth in the Human Realm.”]
Rebirth in the lowest four realms is responsible for the “long-term suffering” that the Buddha pointed out in the First Noble Truth. Even though there is less suffering in the higher realms, most rebirths are in the lower realms. That is why there is NET suffering in the rebirth process by a huge margin.
Sự tái sinh vào bốn cõi thấp là nguyên nhân tạo nên “khổ đau lâu dài” mà Đức Phật đã chỉ ra trong Chân lý Cao quý thứ Nhất. Mặc dù các cõi cao có ít khổ đau hơn, nhưng phần lớn các lần tái sinh lại xảy ra trong các cõi thấp. Chính vì vậy, xét trên toàn bộ tiến trình tái sinh, khổ đau luôn vượt trội một cách áp đảo.
Living a Moral Life Is Not Enough
Chỉ Sống Đạo Đức Thôi Thì Chưa Đủ
- Many believe that if we live a “good, moral life,” a human rebirth or rebirth in higher deva worlds is guaranteed. That is a misconception. Even if we do not accumulate a new bad kamma in this life, we may have accumulated uncountable bad kamma in our past lives. That is why it isn’t easy to get a human existence (bhava).
Nhiều người tin rằng nếu sống một “đời sống tốt đẹp và đạo đức” thì chắc chắn sẽ được tái sinh làm người hoặc tái sinh vào các cõi deva cao hơn. Đó là một quan niệm sai lầm. Ngay cả khi trong đời này chúng ta không tạo thêm bất kỳ kamma xấu nào, thì vẫn có thể đã tích lũy vô số kamma bất thiện trong các đời quá khứ. Đó là lý do vì sao không dễ để có được một bhava làm người.
- Evidence for rebirth is in “Evidence for Rebirth.” Rebirth can occur not only as a human but in any of the 31 realms. Most suffering in the cycle of rebirth occurs in the lowest four realms: niraya (hell), asura, animal, and peta. Of those four, only the animal realm is visible to us. They are collectively called the apāyās.
Các bằng chứng về tái sinh được trình bày trong bài “Evidence for Rebirth.” Tái sinh không chỉ xảy ra trong cõi người mà còn có thể xảy ra ở bất kỳ cõi nào trong 31 cõi. Phần lớn khổ đau trong vòng luân hồi diễn ra ở bốn cõi thấp nhất: niraya (địa ngục), asura, súc sinh và peta. Trong bốn cõi này, chỉ có cõi súc sinh là chúng ta có thể trực tiếp nhìn thấy. Bốn cõi ấy được gọi chung là các apāyā.
- Getting a “human existence (bhava)” is rare. But once one grasps a human bhava, one could be born (jāti) many times as a human until the kammic energy for that human bhava is exhausted. That is why children can recall past lives. In between consecutive human births, that lifestream exists in the nether world or “para loka” as a gandhabba with a subtle body; see, “Hidden World of the Gandhabba: Netherworld (Para Loka).”
Đạt được một bhava làm người là điều rất hiếm. Tuy nhiên, một khi đã có được bhava làm người, một người có thể được sinh (jāti) nhiều lần làm người cho đến khi năng lượng kamma của bhava ấy cạn kiệt. Đó là lý do vì sao có những trẻ em nhớ được các đời sống trước. Trong khoảng thời gian giữa các lần sinh làm người liên tiếp, dòng sống ấy tồn tại trong cõi trung gian hay para loka dưới dạng một gandhabba với thân vi tế; xem bài “Hidden World of the Gandhabba: Netherworld (Para Loka).”
- The 31 realms of existence are described in “The Grand Unified Theory of Dhamma.”
Ba mươi mốt cõi hiện hữu được trình bày trong bài “The Grand Unified Theory of Dhamma.”
Most Rebirths Are in the Four Lowest Realms
Phần Lớn Các Lần Tái Sinh Đều Rơi Vào Bốn Cõi Thấp
- Starting with the “WebLink: suttacentral: Nakhasikhā Sutta (56.51)” there are about 80 suttās in the Saṁyutta Nikāya 56 that describe the chance of rebirths in good realms (human and above) compared to those in the lowest four realms.
Bắt đầu từ “WebLink: suttacentral: Nakhasikhā Sutta (56.51)”, có khoảng 80 suttā trong Saṁyutta Nikāya 56 mô tả khả năng được tái sinh vào các cõi lành (cõi người và cao hơn) so với khả năng tái sinh vào bốn cõi thấp.
- Here is the English translation at Sutta Central: “WebLink: suttacentral: A Fingernail (SN 56.51).” You can go through the whole series there.
Bản dịch tiếng Anh có tại Sutta Central: “WebLink: suttacentral: A Fingernail (SN 56.51).” Bạn có thể đọc toàn bộ chuỗi các sutta tại đó.
- Those suttās specifically state the rarity of rebirth in a “good realm” and the common occurrence of rebirths in bad realms. Many suttās specifically state that for a sentient being in any realm, rebirths will be mostly in the niraya (địa ngục), animal (tiracchāna), hungry-ghost (peta) realms; see SN 56.102 through SN 56.131.
Các suttā ấy nhấn mạnh rằng việc tái sinh vào các cõi lành là vô cùng hiếm, trong khi tái sinh vào các cõi xấu lại rất phổ biến. Nhiều suttā còn nói rõ rằng đối với một chúng sinh ở bất kỳ cõi nào, phần lớn các lần tái sinh sẽ diễn ra trong niraya (địa ngục), cõi súc sinh (tiracchāna) và cõi ngạ quỷ (peta); xem từ SN 56.102 đến SN 56.131.
- Another version of the Nakhasikhā Sutta is in Saṁyutta Nikāya 20, summarized below.
Một phiên bản khác của Nakhasikhā Sutta nằm trong Saṁyutta Nikāya 20, được tóm tắt dưới đây.
- Before that, it is good to emphasize the difference between a human bhava and births with a human body (jāti) within that human bhava.
Trước khi đi vào phần đó, cần nhấn mạnh sự khác biệt giữa bhava làm người và các lần sinh (jāti) với thân người trong cùng một bhava làm người.
Human Bhava Is Rare – But It Can Last a Long Time
Bhava Làm Người Rất Hiếm – Nhưng Có Thể Kéo Dài Rất Lâu
- Some people ask the following question: If human birth is so rare, why do rebirth accounts indicate human rebirth only after a few years of death? The answer lies in the fact that a human bhava is rare.
Một số người đặt câu hỏi sau: Nếu được sinh làm người hiếm như vậy thì tại sao nhiều trường hợp được ghi nhận về tái sinh lại cho thấy một người chỉ mất vài năm sau khi chết đã tái sinh làm người? Câu trả lời nằm ở chỗ: điều hiếm là bhava làm người.
- When a sentient being is born a human, that “human bhava” has a specific kamma energy, say several thousand years worth. In that case, the person may be born (jāti) with a human body many times. In between, that human lives with only a manomaya kāya (i.e., as a gandhabba.)
Khi một chúng sinh có được bhava làm người, bhava ấy mang một năng lượng nghiệp nhất định, có thể kéo dài hàng nghìn năm. Trong khoảng thời gian đó, người ấy có thể được sinh (jāti) nhiều lần với thân người. Giữa các lần sinh ấy, dòng sống chỉ tồn tại với manomaya kāya (tức là dưới dạng một gandhabba).
- For example, if a Deva dies and gets a human bhava, then at the cuti-paṭisandhi moment, a human gandhabba is born into the human bhava. After some time, that gandhabba gets into a womb, and a human baby is born. When that human grows old and dies, there is still much more time left in the human bhava. Thus, the gandhabba comes out of that dead body and waits for another womb. See “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein” and “Cuti-Patisandhi – An Abhidhamma Description.”
Ví dụ, nếu một Deva mạng chung và có được bhava làm người thì tại thời điểm cuti-paṭisandhi, một gandhabba của cõi người sẽ sinh khởi trong bhava ấy. Sau một thời gian, gandhabba đi vào một bào thai và một em bé được sinh ra. Khi người đó già đi và qua đời, bhava làm người ấy vẫn còn rất nhiều thời gian chưa hết. Vì vậy, gandhabba rời khỏi thân xác đã chết và chờ một bào thai khác. Xem “Bhava and Jāti – States of Existence and Births Therein” và “Cuti-Patisandhi – An Abhidhamma Description.”
- In most other realms (i.e., Deva, Brahma), there is only one jāti within that bhava. Multiple jāti within a bhava is common in the human and animal realms.
Trong hầu hết các cõi khác (như cõi Deva và Brahma), mỗi bhava chỉ có một lần sinh (jāti). Việc có nhiều jāti trong cùng một bhava là điều phổ biến ở cõi người và cõi súc sinh.
- It isn’t easy to get a human bhava, but once in a human bhava, one can be born tens or even hundreds of times as a human. A given animal may be reborn thousands or even millions of times in that animal realm to exhaust that kamma energy.
Đạt được một bhava làm người không hề dễ, nhưng một khi đã có được bhava ấy, một người có thể được sinh làm người hàng chục, thậm chí hàng trăm lần. Tương tự, một loài vật có thể tái sinh hàng nghìn hoặc thậm chí hàng triệu lần trong cùng cõi súc sinh để tiêu hết năng lượng kamma của bhava đó.
- Of course, we cannot see realms other than the human and animal realms. We can easily discern the rarity of human bhava by comparing the number of humans to the number of animals. While there are only about 8 billion humans, there are multiple trillions of ants alone! But modern science has shown that billions of microscopic sentient beings live in a single human body. Let us discuss that next.
Dĩ nhiên, chúng ta không thể thấy các cõi ngoài cõi người và cõi súc sinh. Chúng ta có thể dễ dàng nhận ra sự hiếm có của bhava làm người khi so sánh số lượng con người với số lượng động vật. Trong khi chỉ có khoảng 8 tỷ người thì riêng loài kiến đã có tới hàng nghìn tỷ cá thể! Hơn nữa, khoa học hiện đại còn cho thấy rằng trên chính một cơ thể người có hàng tỷ chúng sinh cực nhỏ đang sinh sống. Chúng ta sẽ bàn đến điều này ngay sau đây.
The Abundance of Animal Life Compared to Human Life
Sự Phong Phú Của Sự Sống Trong Cõi Súc Sinh So Với Cõi Người
- Even though the similes given in the suttās below may seem out of proportion with reality, they are not. Modern science has given a boost to Buddha Dhamma by making many things clear. Ordinary humans were unaware of the existence of innumerable microscopic living beings until the invention of the microscope in the 1500s. In 1676, Van Leeuwenhoek reported the discovery of micro-organisms. He observed numerous tiny living beings in a glass of water; see, https://en.wikipedia.org/wiki/Microscope
Mặc dù những ví dụ so sánh trong các suttā dưới đây thoạt nhìn có vẻ vượt quá thực tế, nhưng thực ra không phải vậy. Khoa học hiện đại đã góp phần làm sáng tỏ nhiều điều, qua đó củng cố thêm cho Dhamma của Đức Phật. Con người bình thường trước đây hoàn toàn không biết đến sự tồn tại của vô số chúng sinh cực nhỏ cho đến khi kính hiển vi được phát minh vào thế kỷ XVI. Năm 1676, Van Leeuwenhoek công bố việc phát hiện các vi sinh vật khi ông quan sát thấy vô số sinh vật cực nhỏ trong một cốc nước; xem https://en.wikipedia.org/wiki/Microscope
Here is a short video showing countless such microscopic creatures:
Dưới đây là một đoạn video ngắn cho thấy vô số sinh vật cực nhỏ như vậy:
WebLink: youtube: There are as many creatures on your body as there are people on Earth
- If you go out and dig some dirt, there could be millions of living organisms. There may be a few humans in a household, but possibly billions or even trillions of microscopic living beings. The oceans cover two-thirds of the Earth’s surface, and living creatures are much more densely packed. And there are beings in the other 29 realms that we cannot see. Seven billion or so humans in this world are indeed a thumb-full compared to countless living creatures associated with the Earth (as the Buddha stated in the Nakhasikhā Sutta; see below).
Nếu bạn ra ngoài và đào một ít đất, trong đó có thể có hàng triệu sinh vật đang sống. Trong một ngôi nhà chỉ có vài người, nhưng có thể tồn tại hàng tỷ, thậm chí hàng nghìn tỷ chúng sinh cực nhỏ. Đại dương bao phủ khoảng hai phần ba bề mặt Trái Đất, nơi các sinh vật còn tập trung dày đặc hơn nhiều. Hơn nữa, còn có vô số chúng sinh trong 29 cõi khác mà chúng ta không thể nhìn thấy. So với vô số chúng sinh liên quan đến Trái Đất này, khoảng tám tỷ con người quả thật chỉ như một nhúm nhỏ trên đầu ngón tay, đúng như Đức Phật đã dạy trong Nakhasikhā Sutta (xem phần dưới).
- Uncountable sentient beings are living in the water. One can actually “see” such microscopic beings in a glass of water if one develops abhiññā powers; see “Power of the Human Mind – Introduction.” One time, a bhikkhu who had developed abhiññā skills but had not become an Arahant saw the presence of a large number of microscopic beings in a glass of water. He tried to filter them out but was unsuccessful and became distraught. The Buddha told him that “it is not possible to live in this world without harming other beings. It is necessary to live this life to attain Nibbāna” and to drink the water. The INTENTION is to quench the thirst; see “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”
Có vô số chúng sinh đang sống trong nước. Nếu phát triển được năng lực abhiññā, một người thực sự có thể “nhìn thấy” những chúng sinh cực nhỏ ấy trong một cốc nước; xem “Power of the Human Mind – Introduction.” Có lần, một vị bhikkhu đã phát triển được năng lực abhiññā nhưng chưa chứng đắc Arahant nhìn thấy rất nhiều chúng sinh cực nhỏ trong một cốc nước. Vị ấy cố gắng lọc chúng ra nhưng không thành công nên rất đau khổ. Đức Phật dạy rằng: “Không thể sống trong thế gian này mà không làm tổn hại đến các chúng sinh khác. Cần phải duy trì đời sống này để chứng đắc Nibbāna”, rồi khuyên vị ấy uống nước. Ý ĐỊNH ở đây là để giải cơn khát; xem “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”
- Modern science has confirmed that millions of living beings are on a single human body (and any other large animal). Scientists have used sophisticated instruments to see such microscopic creatures. See, “There are as Many Creatures on your Body as there are People on Earth!.”
Khoa học hiện đại đã xác nhận rằng trên một cơ thể người (và bất kỳ động vật lớn nào khác) có hàng triệu sinh vật đang sinh sống. Các nhà khoa học đã sử dụng những thiết bị hiện đại để quan sát các sinh vật cực nhỏ ấy. Xem bài “There are as Many Creatures on your Body as there are People on Earth!”.
- Now, let us briefly discuss a few of the suttās mentioned in #2 above.
Bây giờ, chúng ta hãy cùng điểm qua ngắn gọn một vài suttā đã được đề cập ở mục số 2 phía trên.
The Rarity of Human Existence
Sự Hiếm Có Của Kiếp Sống Làm Người
- As mentioned in #2 above, the WebLink: suttacentral: Nakhasikha Sutta (SN 20.2) provides a good analogy of rare human existence. We have that opportunity, and we should not waste it.
Như đã đề cập ở mục số 2 phía trên, WebLink: suttacentral: Nakhasikha Sutta (SN 20.2) đưa ra một hình ảnh so sánh rất hay về sự hiếm có của kiếp sống làm người. Chúng ta đang có cơ hội ấy và không nên lãng phí nó.
Translation:
Bản dịch:
At Sāvatthī. Then the Buddha, picking up a little bit of sand on his fingernail, addressed the bhikkhus: “What do you think, bhikkhus? Which is more: the little bit of sand on my fingernail or this great Earth?”
Tại Sāvatthī. Khi ấy, Đức Phật lấy một ít đất đặt trên móng tay rồi nói với các vị bhikkhu: “Này các bhikkhu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn: một ít đất trên móng tay của Ta hay toàn bộ Trái Đất rộng lớn này?”
“Bhante, the great earth is far more. The little bit of sand on your fingernail is tiny. Compared to the great Earth, those cannot be compared or even imagined; it is not even a significant fraction.”
“Bạch Bhante, Trái Đất rộng lớn nhiều hơn vô cùng. Một ít đất trên móng tay của Ngài quá nhỏ bé. So với Trái Đất rộng lớn, chúng không thể nào so sánh được, thậm chí cũng không thể hình dung; phần đất ấy không đáng kể chút nào.”
“In the same way, bhikkhus, sentient beings reborn as humans are few as this bit of sand on my fingernail. But those not reborn as humans, are many as the sand on this great Earth. Therefore, you should strive diligently and without delay to end this suffering in the rebirth process.”
“Cũng vậy, này các bhikkhu, số chúng sinh được tái sinh làm người ít ỏi như số đất trên móng tay của Ta. Nhưng số chúng sinh không được tái sinh làm người thì nhiều như đất trên toàn bộ Trái Đất rộng lớn này. Vì vậy, các ông phải tinh tấn, chuyên cần và không chậm trễ để chấm dứt khổ đau trong tiến trình tái sinh.”
- Another favorite sutta of mine is the WebLink: suttacentral: Dutiyachiggaḷayuga Sutta (SN 56.48).
Một sutta khác mà tôi rất yêu thích là WebLink: suttacentral: Dutiyachiggaḷayuga Sutta (SN 56.48).
Translation:
Bản dịch:
“Bhikkhus, suppose that this great Earth had become one mass of water, and a man would throw a yoke with a single hole upon it. An easterly stream would move it eastward. A westerly stream would move it westward; a northerly flow would move it northward. A southerly stream would move it southward.
“Này các bhikkhu, giả sử toàn bộ Trái Đất rộng lớn này trở thành một khối nước và có một người ném xuống đó một chiếc ách chỉ có một lỗ. Dòng nước từ phía đông sẽ đẩy nó về phía đông. Dòng nước từ phía tây sẽ đẩy nó về phía tây; dòng nước từ phía bắc sẽ đẩy nó về phía bắc, còn dòng nước từ phía nam sẽ đẩy nó về phía nam.
There was a blind turtle that would come to the surface once every hundred years. What do you think, bhikkhus, would that blind turtle, coming to the surface once every hundred years, insert its neck into that yoke with a single hole?”
Có một con rùa mù cứ một trăm năm mới nổi lên mặt nước một lần. Này các bhikkhu, các ông nghĩ thế nào? Liệu con rùa mù ấy, khi nổi lên mặt nước một lần sau mỗi một trăm năm, có thể đưa cổ xuyên đúng vào lỗ duy nhất của chiếc ách đó hay không?”
“It would be a rare occurrence, Bhante, that the blind turtle, coming to the surface once every hundred years, would insert its neck into that yoke with a single hole.”
“Bạch Bhante, việc con rùa mù ấy, cứ một trăm năm mới nổi lên mặt nước một lần, đưa được cổ xuyên đúng vào lỗ duy nhất của chiếc ách là một điều cực kỳ hiếm xảy ra.”
“So too, bhikkhus, how extremely rare that one is born a human.
“Cũng vậy, này các bhikkhu, được sinh làm người là một điều vô cùng hiếm có.
You have this rare chance now, bhikkhus, to be not only born a human but be born while a Tathāgata has arisen in the world. While the Dhamma and Discipline proclaimed by the Tathāgata shine in the world.
Này các bhikkhu, hiện nay các ông đang có cơ hội hiếm có này: không chỉ được sinh làm người mà còn được sinh ra trong thời kỳ một vị Tathāgata đã xuất hiện trên thế gian, khi Dhamma và Giới luật do Tathāgata tuyên thuyết vẫn đang tỏa sáng trong thế gian.
Therefore, bhikkhus, you should strive without delay to understand the following. ‘This is suffering (dukkha). This is the cause of suffering (dukkha samudaya). This is how that cause can be removed (dukkha nirodhaya). And this is the way leading to the cessation of suffering (dukkha nirodha gāmini patipadā).’”
Vì vậy, này các bhikkhu, các ông phải tinh tấn không chậm trễ để thấu hiểu những điều sau đây: ‘Đây là khổ (dukkha). Đây là nguyên nhân của khổ (dukkha samudaya). Đây là cách nguyên nhân ấy được đoạn trừ (dukkha nirodhaya). Và đây là con đường dẫn đến sự chấm dứt khổ đau (dukkha nirodha gāmini patipadā).’”
- The other related issue is that this rebirth process will not stop until one truly comprehends the FACT that existence in this world of 31 realms is not only unfruitful, but also DANGEROUS. That is the “anicca nature” in Tilakkhaṇa.
Một vấn đề liên quan khác là tiến trình tái sinh này sẽ không chấm dứt cho đến khi một người thực sự thấu hiểu SỰ THẬT rằng sự tồn tại trong thế giới gồm 31 cõi này không chỉ không mang lại kết quả thỏa đáng mà còn NGUY HIỂM. Đó chính là “bản chất anicca” trong Tilakkhaṇa.
- This rebirth process has no “discernible beginning,” as stated by the Buddha. We have suffered mightily, and this is the opportunity for a rare human life to end that suffering.
Như Đức Phật đã dạy, tiến trình tái sinh này không có một “điểm khởi đầu có thể nhận biết được”. Chúng ta đã phải chịu vô vàn khổ đau, và kiếp sống làm người hiếm có này chính là cơ hội để chấm dứt khổ đau ấy.
Unimaginable Length of the Rebirth Process
Độ Dài Không Thể Tưởng Tượng Được Của Tiến Trình Tái Sinh
- There are 20 suttās in Saṁyutta Nikāya 15 (SN 15.1 through SN 15. 20) that provide various analogies to describe the length of the rebirth process. Let us look at the WebLink: suttacentral: Assu Sutta (SN 15.3).
Có 20 suttā trong Saṁyutta Nikāya 15 (từ SN 15.1 đến SN 15.20) đưa ra nhiều hình ảnh so sánh khác nhau để mô tả độ dài của tiến trình tái sinh. Chúng ta hãy xem WebLink: suttacentral: Assu Sutta (SN 15.3).
Translation:
Bản dịch:
First, the Buddha made the famous statement: “Anamataggoyam bhikkhave, samsaro pubbā koti na pannāyati avijjā nivārananam sattānam taṇhā-samyojananam sandhāvatam samsāratam.”
Trước hết, Đức Phật đã đưa ra lời tuyên bố nổi tiếng: “Anamataggoyam bhikkhave, samsaro pubbā koti na pannāyati avijjā nivārananam sattānam taṇhā-samyojananam sandhāvatam samsāratam.”
- Translated: “Bhikkhus, this rebirth process has no discernible (na pannāyati) beginning. Beings whose minds are covered by ignorance and are bound to this rebirth process with bonds of craving.”
Bản dịch: “Này các bhikkhu, tiến trình tái sinh này không có điểm khởi đầu có thể nhận biết được (na pannāyati). Tâm của các chúng sinh bị vô minh che phủ và họ bị trói buộc vào tiến trình tái sinh này bởi những sợi dây của ái.”
The rest of the sutta is as follows:
Phần còn lại của sutta như sau:
“What do you think, bhikkhus: Which is greater, the tears you have shed while trapped in this rebirth process or the water in the four great oceans? (crying because of being born into a bad birth or separated from loved ones in good births).”
“Này các bhikkhu, các ông nghĩ thế nào: Nước mắt mà các ông đã rơi khi bị mắc kẹt trong tiến trình tái sinh này hay nước trong bốn đại dương, cái nào nhiều hơn? (Khóc vì bị sinh vào một đời sống xấu hoặc vì phải xa lìa những người thân yêu trong những đời sống tốt đẹp).”
“As we understand the Dhamma taught to us by the Bhante, the tears we have shed while trapped in this beginning-less rebirth process is greater than the waters in the four great oceans.”
“Bạch Bhante, theo sự hiểu biết của chúng con về Dhamma mà Ngài đã chỉ dạy, nước mắt chúng con đã rơi khi bị mắc kẹt trong tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu này còn nhiều hơn nước trong bốn đại dương.”
“Excellent, bhikkhus. It is good that you thus understand the Dhamma taught by me. That is the larger: the tears you have shed while trapped in this beginning-less rebirth process — not the water in the four vast oceans.
“Lành thay, này các bhikkhu. Thật tốt khi các ông hiểu được Dhamma do Ta giảng dạy như vậy. Nước mắt mà các ông đã rơi khi bị mắc kẹt trong tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu này mới là nhiều hơn, chứ không phải nước trong bốn đại dương rộng lớn.
Long have you (repeatedly) experienced the death of a mother? The tears you have shed over the death of a mother while trapped in this beginning-less rebirth process are greater than the water in the four vast oceans.
Trong một thời gian dài, các ông đã nhiều lần trải qua cái chết của một người mẹ. Nước mắt mà các ông đã rơi vì cái chết của mẹ khi bị mắc kẹt trong tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu này còn nhiều hơn nước trong bốn đại dương rộng lớn.
Long have you (repeatedly) experienced the death of a father, death of a brother, death of a sister, death of a son, death of a daughter, loss of relatives, or loss of wealth. The tears you have shed over diseases while trapped in this beginning-less rebirth process would fill the four vast oceans.
Trong một thời gian dài, các ông đã nhiều lần trải qua cái chết của cha, anh em trai, chị em gái, con trai, con gái, sự mất mát người thân hoặc tài sản. Nước mắt mà các ông đã rơi vì bệnh tật khi bị mắc kẹt trong tiến trình tái sinh không có điểm khởi đầu này có thể lấp đầy bốn đại dương rộng lớn.
Why is that? The beginning of this rebirth process is not discernible.”
Tại sao lại như vậy? Bởi vì điểm khởi đầu của tiến trình tái sinh này không thể nhận biết được.”
- In another analogy in SN 15.13, the blood from uncountable times when one is killed while born a specific animal (deer or cow, for example) is more than the water in the four oceans.
Trong một hình ảnh so sánh khác ở SN 15.13, lượng máu đã đổ ra trong vô số lần một người bị giết khi sinh làm một loài vật cụ thể, chẳng hạn như hươu hoặc bò, còn nhiều hơn nước trong bốn đại dương.
Summary
Tóm tắt
- As pointed out in those 20 suttās (SN 15.1 through SN 15. 20), Buddha used many analogies to describe the unimaginable length of the rebirth process (Saṁsāra): it is infinite. There is no discernible beginning to “sentient life.” The principle of Causality dictates that there can be no “beginning.”
Như đã chỉ ra trong 20 suttā ấy (từ SN 15.1 đến SN 15.20), Đức Phật đã sử dụng nhiều hình ảnh so sánh để mô tả độ dài không thể tưởng tượng được của tiến trình tái sinh (Saṁsāra): tiến trình ấy là vô hạn. Không có điểm khởi đầu có thể nhận biết được của “sự sống có tâm thức”. Nguyên lý nhân quả cho thấy rằng không thể có một “điểm khởi đầu”.
- Infinity is hard to comprehend. Scientists have only recently realized this; see “Infinity – How Big Is It?” and “Origin of Life – There is No Traceable Origin.”
Vô hạn là điều rất khó lĩnh hội. Chỉ gần đây các nhà khoa học mới nhận ra điều này; xem “Infinity – How Big Is It?” và “Origin of Life – There is No Traceable Origin.”
- Many scientists are discussing these “hard to fathom” ideas about infinity. Of course, they are unaware of Buddha’s teachings. See, for example, “The Beginning of Infinity” by David Deutsch (2011).
Nhiều nhà khoa học đang thảo luận về những quan niệm “khó lĩnh hội” liên quan đến vô hạn. Dĩ nhiên, họ không biết đến những lời dạy của Đức Phật. Ví dụ, xem “The Beginning of Infinity” của David Deutsch (2011).
- The other suttās discussed in #2 above emphasize that it is rare to be born a human, Deva, or Brahma in this rebirth process.
Các suttā khác được đề cập tại mục số 2 phía trên nhấn mạnh rằng việc được sinh làm người, Deva hoặc Brahma trong tiến trình tái sinh này là vô cùng hiếm.
- Therefore, each of us has spent MOST of that time in the suffering-filled lowest four realms (apāyās.) Even though the realms at and above the human realms have much less suffering than the apāyās, the time spent in those higher realms would have been insignificant.
Vì vậy, mỗi người chúng ta đã trải qua PHẦN LỚN khoảng thời gian ấy trong bốn cõi thấp đầy khổ đau (apāyā). Mặc dù cõi người và các cõi cao hơn có ít khổ đau hơn rất nhiều so với apāyā, nhưng khoảng thời gian sống trong các cõi cao ấy chỉ là không đáng kể.
- This is why it is unwise to seek rebirths in higher realms. Even though the lifetime in a Deva/Brahma realm can be many millions of years, that is INSIGNIFICANT compared to the time spent in the apāyās over the long run.
Đây là lý do vì sao việc mong cầu tái sinh vào các cõi cao hơn là không sáng suốt. Mặc dù tuổi thọ trong một cõi Deva hoặc Brahma có thể kéo dài hàng triệu năm, nhưng khoảng thời gian đó vẫn KHÔNG ĐÁNG KỂ khi so với thời gian phải trải qua trong các apāyā về lâu dài.
- We CANNOT avoid births in the lower realms as long as we do not comprehend these facts (Noble Truths) about this world. The deeper one’s understanding is, the clearer it becomes. Then one’s taṇhā and upādāna for “worldly pleasures” will AUTOMATICALLY diminish and disappear. That CAN NOT be forced.
Chúng ta KHÔNG THỂ tránh khỏi việc tái sinh vào các cõi thấp chừng nào chưa thấu hiểu những sự thật này, tức các Chân lý Cao quý, về thế giới. Sự hiểu biết càng sâu sắc thì những sự thật ấy càng trở nên rõ ràng. Khi đó, taṇhā và upādāna đối với “các thú vui thế gian” sẽ TỰ ĐỘNG suy giảm rồi biến mất. Điều đó KHÔNG THỂ bị ép buộc.
- That is the suffering addressed in the First Noble Truth (the truth about suffering or “dukkha sacca.”) The Second Noble Truth is about the causes of that suffering (the truth about “dukkha samudaya.”) The Third Noble Truth says we can stop future suffering by eliminating those causes (the truth about “dukkha nirodhaya.”). The Fourth Noble Truth is the way to achieve that goal (the truth about “dukkha nirodha gāmini patipadā.”)
Đó chính là khổ đau được đề cập trong Chân lý Cao quý thứ Nhất, tức sự thật về khổ hay “dukkha sacca”. Chân lý Cao quý Thứ Hai nói về những nguyên nhân của khổ đau ấy, tức sự thật về “dukkha samudaya”. Chân lý Cao quý Thứ Ba khẳng định rằng chúng ta có thể chấm dứt khổ đau trong tương lai bằng cách loại bỏ những nguyên nhân đó, tức sự thật về “dukkha nirodhaya”. Chân lý Cao quý Thứ Tư là con đường để đạt được mục tiêu ấy, tức sự thật về “dukkha nirodha gāmini patipadā”.
- Most human beings head to the apāyās because they are unaware of the ten immoral actions; see “Ten Immoral Actions – Dasa Akusala” and “How to Evaluate Weights of Different Kamma.” It is also essential to know the baseline procedure to avoid such immoral actions and cultivate moral behavior; see, “Punna Kamma – Dāna, Sīla, Bhāvanā.”
Phần lớn con người đi đến các apāyā vì họ không biết về mười hành động bất thiện; xem “Ten Immoral Actions – Dasa Akusala” và “How to Evaluate Weights of Different Kamma.” Điều cần thiết khác là phải biết phương pháp căn bản để tránh những hành động bất thiện ấy và nuôi dưỡng hành vi đạo đức; xem “Punna Kamma – Dāna, Sīla, Bhāvanā.”
