Ten Immoral Actions (Dasa Akusala) / Mười Hành động Bất thiện (Dasa Akusala)

Revised October 6, 2016; November 24, 2017; March 9, 2020; December 12, 2020; July 20, 2022

Chỉnh sửa ngày 06/10/2016; ngày 24/11/2017; ngày 09/03/2020; ngày 12/12/2020; ngày 20/07/2022

Dasa Akusala Connected to Saṅkhāra

Mười Hành động Bất thiện (Dasa Akusala) Liên hệ với Saṅkhāra

  1. One can do immoral acts with the body, speech, and mind (leading to kāya, vacī, and mano saṅkhāra); see, “Saṅkhāra, Kamma, Kamma Bīja, Kamma Vipāka.” Mano saṅkhāra arise first automatically, according to one’s gati and the specific ārammaṇa. Then some of them lead to vacī and kāya saṅkhāra, and that is when they become abhisaṅkhāra (strong kamma.) Thus the way to reduce all bad saṅkhāra is to get control over bad vacī and kāya saṅkhāra. See “Correct Meaning of Vacī Saṅkhāra.”

Một người có thể thực hiện các hành động bất thiện bằng thân, khẩu và ý (tương ứng với kāya, vacī và mano saṅkhāra); xem “Saṅkhāra, Kamma, Kamma Bīja, Kamma Vipāka”. Mano saṅkhāra tự động khởi sinh trước tiên, tùy theo gati của mỗi người và ārammaṇa cụ thể. Sau đó, một số mano saṅkhāra dẫn đến vacī saṅkhāra và kāya saṅkhāra; chính lúc đó chúng trở thành abhisaṅkhāra (những kamma mạnh). Vì vậy, cách để giảm thiểu mọi saṅkhāra bất thiện là kiểm soát vacī saṅkhāra và kāya saṅkhāra bất thiện. Xem “Correct Meaning of Vacī Saṅkhāra”.

As we know “Paṭicca Samuppāda” processes leading to suffering start with “avijjā paccayā saṅkhāra.” This means we do dasa akusala because we generate saṅkhāra due to avijjā (not fully comprehending the Four Noble Truths.)

Như chúng ta đã biết, tiến trình “Paṭicca Samuppāda” dẫn đến khổ đau bắt đầu từ bước “avijjā paccayā saṅkhāra”. Điều này có nghĩa là chúng ta thực hiện dasa akusala vì tạo ra saṅkhāra do avijjā (chưa thấu hiểu trọn vẹn Tứ Thánh Đế).

These are ten immoral acts (dasa akusala). They divide into three categories, as follows:

Đây là mười hành động bất thiện (dasa akusala). Chúng được chia thành ba nhóm như sau:

Three mano saṅkhāra (immoral acts done with the mind):

Ba mano saṅkhāra (các hành động bất thiện do ý):

  1. Abhijjā [Abhijjhā] (covetousness; greed for other’s belongings)

Abhijjā [Abhijjhā] (tham lam, thèm muốn tài sản của người khác)

  1. Vyāpāda (ill-will, hatred)

Vyāpāda (ác ý, sân hận)

  1. Micchā Diṭṭhi (wrong views)

Micchā Diṭṭhi (tà kiến)

Four vacī saṅkhāra (immoral acts done with speech):

Bốn vacī saṅkhāra (các hành động bất thiện do khẩu):

  1. Musāvāda (Lying)

Musāvāda (Nói dối)

  1. Pisuṇāvācā (slandering)

Pisuṇāvācā (nói lời chia rẽ, vu khống)

  1. Parusāvācā [Pharusāvācā] (harsh speech)

Parusāvācā [Pharusāvācā] (nói lời thô ác)

  1. Sampappalāpa (frivolous talk)

Sampappalāpa (nói chuyện phù phiếm, vô ích)

Three kāya saṅkhāra (immoral acts done with the body):

Ba kāya saṅkhāra (các hành động bất thiện do thân):

  1. Pāṇātipātā (killing)

Pāṇātipātā (sát sinh)

  1. Adinnādāna (taking what is not given)

Adinnādāna (lấy những gì không được cho)

  1. Kāmesu micchācāra (not just sexual misconduct, but also excessive of sensory pleasures)

Kāmesu micchācāra (không chỉ là tà hạnh trong dục, mà còn bao gồm sự đắm chìm quá mức trong các dục lạc giác quan)

Dasa Akusala Expand to Forty

Mười Hành động Bất thiện (Dasa Akusala) Mở Rộng Thành Bốn Mươi

  1. In Buddha Dhamma (i.e., in nature,) it is always one’s intention that matters. Based on that, each dasa akusala expands to 40. For example, it is not only stealing by oneself that matters. Also, getting someone else to steal, helping another’s act, and praising such action by another are included.

Trong Dhamma của Đức Phật (tức là theo quy luật tự nhiên), điều quan trọng luôn là tác ý của một người. Dựa trên nguyên tắc đó, mỗi dasa akusala được mở rộng thành bốn mươi trường hợp. Ví dụ, không chỉ việc tự mình trộm cắp mới được tính. Việc xúi giục người khác trộm cắp, giúp đỡ người khác thực hiện hành vi ấy hoặc tán thành, ca ngợi hành động đó cũng đều được tính.

  • In another example, regarding micchā diṭṭhi, the following also count. Propagating micchā diṭṭhi to others, encouraging another to cultivate micchā diṭṭhi (say, for instance, that the rebirth process is not valid,) or praising such practices.

Trong một ví dụ khác liên quan đến micchā diṭṭhi, những việc sau đây cũng được tính. Đó là truyền bá micchā diṭṭhi cho người khác, khuyến khích người khác nuôi dưỡng micchā diṭṭhi (chẳng hạn như nói rằng tiến trình tái sinh là không có thật), hoặc ca ngợi những quan điểm như vậy.

  • That is how ten dasa akusala expand to forty.

Đó là cách mười dasa akusala được mở rộng thành bốn mươi trường hợp.

  • There are ten suttā in the Kammapathavagga of the Aṅguttara Nikāya that lists those “four divisions” for each of the dasa akusala, AN 4.264 through AN 4.273. English translations of those start with: “WebLink: suttacentral: 264. Killing Living Creatures.” You can click the “next” arrow at the bottom of the webpage to get to all ten suttā.

Có mười suttā trong Kammapathavagga thuộc Aṅguttara Nikāya liệt kê bốn hình thức này cho mỗi dasa akusala, từ AN 4.264 đến AN 4.273. Bản dịch tiếng Anh bắt đầu với: “WebLink: suttacentral: 264. Killing Living Creatures.” Bạn có thể nhấp vào mũi tên “next (tiếp theo)” ở cuối trang để xem đầy đủ cả mười suttā.

  • As one starts avoiding more and more of these forty actions, one will start feeling the early stages of Nibbāna or “nivana,” i.e., cooling down of the mind. The constant stress and excited-ness of the mind will gradually ease. Also, see “Root of All Suffering – Ten Immoral Actions.”

Khi một người bắt đầu tránh ngày càng nhiều trong bốn mươi hành động này, người đó sẽ bắt đầu cảm nhận những giai đoạn đầu của Nibbāna hay “nivana”, tức là sự nguội mát của tâm. Sự căng thẳng và kích động liên tục của tâm sẽ dần lắng dịu. Xem thêm “Root of All Suffering – Ten Immoral Actions”.

A Sotāpanna Is Free of Only Micchā Diṭṭhi

Một vị Sotāpanna Chỉ Hoàn toàn Thoát khỏi Micchā Diṭṭhi

  1. First of all, it is essential to realize that only an Arahant is free from doing any of these. Even a Sotāpanna may commit some of these at least once in a while. There are six things that a Sotāpanna is incapable of: killing a mother or father, killing an Arahant, injuring a Buddha, knowingly causing a schism in Saṅgha, and having micchā diṭṭhi or wrong views.

Trước hết, điều quan trọng là phải hiểu rằng chỉ có một vị Arahant mới hoàn toàn không còn thực hiện bất kỳ hành động nào trong số này. Ngay cả một vị Sotāpanna đôi khi vẫn có thể phạm phải một số hành động ấy. Tuy nhiên, có sáu việc mà một vị Sotāpanna hoàn toàn không thể làm: giết mẹ, giết cha, giết một vị Arahant, làm tổn hại một vị Phật, cố ý gây chia rẽ Saṅgha, và có micchā diṭṭhi (tà kiến).

  • Thus, anyone below the Sotāpanna stage could break dasa akusala. Even a Sotāpanna has completely removed only micchā diṭṭhi. A Sotāpanna would not WILLINGLY commit any of the dasa akusala, but some COULD happen, except for those six mentioned above; see, “Key to Sotāpanna Stage – Diṭṭhi and Vicikicchā.”

Vì vậy, bất kỳ ai dưới giai đoạn Sotāpanna đều vẫn có thể phạm dasa akusala. Ngay cả một vị Sotāpanna cũng mới chỉ đoạn trừ hoàn toàn micchā diṭṭhi. Một vị Sotāpanna sẽ không BAO GIỜ cố ý thực hiện bất kỳ dasa akusala nào, nhưng một số hành động vẫn CÓ THỂ xảy ra ngoài ý muốn, ngoại trừ sáu trường hợp vừa nêu; xem “Key to Sotāpanna Stage – Diṭṭhi and Vicikicchā”.

  • It is essential to realize that one needs to AVOID them if possible. It becomes easier as one learns Dhamma to see the benefits of avoiding them.

Điều quan trọng là phải nhận thức rằng chúng ta cần TRÁNH những hành động đó bất cứ khi nào có thể. Khi học Dhamma của Đức Phật và thấy rõ lợi ích của việc tránh chúng, điều này sẽ ngày càng trở nên dễ dàng hơn.

  • However, a Sotāpanna has reduced lobha (extreme greed, especially for other’s belongings) and dosa (hate) to reduced levels of rāga (craving for sense pleasures) and paṭigha (friction or tendency to get upset or angry); see “Lobha, Dosa, Moha versus Rāga, Paṭigha, Avijjā.”

Tuy nhiên, một vị Sotāpanna đã làm suy giảm lobha (tham lam mãnh liệt, đặc biệt là đối với tài sản của người khác) và dosa (sân hận) xuống thành các mức độ nhẹ hơn là rāga (tham ái đối với các dục lạc giác quan) và paṭigha (sự va chạm trong tâm hay khuynh hướng dễ bực tức, nổi giận); xem “Lobha, Dosa, Moha versus Rāga, Paṭigha, Avijjā”.

Two Categories of Micchā Diṭṭhi

Hai Loại Micchā Diṭṭhi

  1. The first category is the ten types of micchā diṭṭhi (wrong views) discussed in #5 below.

Loại thứ nhất là mười loại micchā diṭṭhi (tà kiến) sẽ được trình bày ở mục #5 dưới đây.

Mức độ sâu hơn của micchā diṭṭhi là không thấu hiểu những đặc tính cốt lõi của “thế giới này” gồm 31 cõi; xem “The Grand Unified Theory of Dhamma” và “Wrong Views (Micchā Diṭṭhi) – A Simpler Analysis”.

  • Because of the ignorance of the complete world view, one is likely to have the following three main wrong world views. (i) Everything has sprung without a cause (ahetuka diṭṭhi). (ii) Good and bad produce no effect (akiriya diṭṭhi). (iii) There is no afterlife (natthika diṭṭhi).

Do không hiểu đầy đủ về thế giới quan theo Dhamma của Đức Phật, một người dễ rơi vào ba tà kiến chính sau đây: (i) Mọi thứ tự nhiên sinh ra mà không có nguyên nhân (ahetuka diṭṭhi). (ii) Thiện và ác không tạo ra hậu quả (akiriya diṭṭhi). (iii) Không có đời sau (natthika diṭṭhi).

Một dạng micchā diṭṭhi rất phổ biến là cho rằng chỉ cần giữ năm giới thì sẽ không còn tái sinh vào apāyā. Chính niềm tin sai lầm đó cũng có thể dẫn đến tái sinh vào apāyā; xem “The Five Precepts – What the Buddha Meant by Them”.

  1. If one has such wrong worldviews, one is likely to commit immoral acts. They will have kamma vipāka leading to rebirth in the apāyā (the lowest four realms), i.e., in future rebirths. There are ten such specific wrong views or micchā diṭṭhi (sometimes just called diṭṭhi):

Nếu một người có những tà kiến như vậy, họ rất dễ thực hiện các hành động bất thiện. Những hành động đó sẽ tạo ra kamma vipāka dẫn đến tái sinh vào apāyā (bốn cõi thấp), tức là trong các đời tái sinh về sau. Có mười tà kiến cụ thể như vậy, gọi là micchā diṭṭhi (đôi khi chỉ gọi tắt là diṭṭhi):

  • (1) No kammic benefits in giving, (2) no need to pay back debts (for what others have done for you), (3) no benefits of respecting Noble Ones and also yogis with abhiññā powers, (4) kamma do not have vipāka, no kammic benefits of taking care of (5) mother and (6) father, (7) this world does not exist (“natthi ayaṁ loko”), (8) Paralowa does not exist (“natthi paro loko”), (9) there are no opapātika birth (instant full-formed birth), (10) there are no Noble Ones and yogis who can see past lives.

(1) Không có lợi ích của kamma trong việc bố thí; (2) không cần phải báo đáp những ân nghĩa mà người khác đã dành cho mình; (3) không có lợi ích trong việc tôn kính các bậc Thánh và các vị yogi có năng lực abhiññā; (4) kamma không tạo ra vipāka; không có lợi ích của kamma khi chăm sóc (5) mẹ và (6) cha; (7) thế giới này không tồn tại (“natthi ayaṁ loko”); (8) Paralowa không tồn tại (“natthi paro loko”); (9) không có sự tái sinh theo dạng opapātika (tái sinh tức thời với thân đầy đủ); (10) không có các bậc Thánh hay các vị hành giả nào có khả năng thấy được các đời sống quá khứ.

[WebLink: suttacentral: AN 3.117. Vipattisampadāsutta – Distress and Attainment Sutta ‘(1) natthi dinnaṁ, (2) natthi yiṭṭhaṁ, (3) natthi hutaṁ, (4) natthi sukatadukkaṭānaṁ, kammānaṁ phalaṁ vipāko, (7) natthi ayaṁ loko, (8) natthi paro loko, (5) natthi mātā, (6) natthi pitā, (9) natthi sattā opapātikā, (10) *natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’]

Để giải thích các mục (7)-(10), xem “Micchā Diṭṭhi, Gandhabba, and Sotāpanna Stage”.

Đặc biệt, para loka là nơi một gandhabba tồn tại giữa hai lần liên tiếp thọ sinh vào thân người vật chất; xem “Hidden World of the Gandhabba: Netherworld (Para loka)”.

Niyata Micchā Diṭṭhi

Niyata Micchā Diṭṭhi

  1. What is akusala is to hold “niyata micchā diṭṭhi” or “established wrong views,” i.e., one is not even prepared to consider, say, that there is a rebirth process. Thus, if one has unwavering doubts about any of the ten categories in the above paragraph, one has established wrong views (niyata micchā diṭṭhi). Such wrong views can lead to actions with kamma vipāka responsible for births in the apāyā.

Điều thuộc về akusala là chấp giữ “niyata micchā diṭṭhi” hay “tà kiến cố chấp”, tức là một người thậm chí không sẵn sàng xem xét rằng có tồn tại tiến trình tái sinh. Vì vậy, nếu một người kiên quyết phủ nhận bất kỳ điều nào trong mười loại tà kiến nêu trên thì người đó đang có niyata micchā diṭṭhi. Những tà kiến như vậy có thể dẫn đến các hành động tạo ra kamma vipāka, là nguyên nhân đưa đến tái sinh vào apāyā.

  • The critical point is that when one has established wrong views, one looks at the world differently without realizing that there are consequences for one’s actions. One would not be aware of that without a Buddha explaining the world’s true nature. That includes the validity of the rebirth process, life in other realms, an uncountable number of planetary systems like the Earth, etc.

Điểm cốt lõi là khi một người đã có tà kiến cố chấp, người đó sẽ nhìn thế giới theo một cách sai lệch mà không nhận ra rằng mọi hành động đều có hậu quả. Nếu không có một vị Phật giảng giải về bản chất chân thật của thế giới thì con người sẽ không thể biết được điều đó. Điều này bao gồm sự thật về tiến trình tái sinh, sự sống trong các cõi khác, cũng như vô số hệ hành tinh tương tự Trái Đất.

  • As scientists are finding out, there are many things in nature that we do not experience/understand. For example, scientists can only account for 4% of the mass of the universe; they cannot account for the rest (Google “dark matter” or “dark energy”). Thus one needs to keep an open mind and learn more Dhamma to see whether all these make sense.

Như các nhà khoa học đang dần khám phá, có rất nhiều hiện tượng trong tự nhiên mà chúng ta chưa từng trải nghiệm hoặc chưa thể hiểu được. Ví dụ, các nhà khoa học hiện chỉ giải thích được khoảng 4% khối lượng của vũ trụ; phần còn lại vẫn chưa thể giải thích (hãy tìm kiếm “vật chất tối” hoặc “năng lượng tối”). Vì vậy, chúng ta cần giữ một tâm trí cởi mở và tiếp tục học Dhamma của Đức Phật để tự mình xem xét liệu những điều này có hợp lý hay không.

  1. The only akusala completely removed by a Sotāpanna is the micchā diṭṭhi; see, “What is the only Akusala Removed by a Sotāpanna?.”

Akusala duy nhất được một vị Sotāpanna đoạn trừ hoàn toàn là micchā diṭṭhi; xem “What is the only Akusala Removed by a Sotāpanna?”.

  • As explained there, an unimaginably huge amount of defilements is removed at the Sotāpanna stage, just via getting rid of micchā diṭṭhi, mainly through the comprehension of anicca, dukkha, and anatta.

Như đã giải thích ở đó, tại giai đoạn Sotāpanna, một lượng phiền não lớn đến mức không thể tưởng tượng được sẽ được đoạn trừ chỉ nhờ loại bỏ micchā diṭṭhi, chủ yếu thông qua sự thấu hiểu anicca, dukkha và anatta.

Only a Buddha Knows All About This World

Chỉ Có Một Vị Phật Mới Biết Trọn Vẹn Về Thế Giới Này

  1. A lot of you may be thinking “How do I know all this is true? Is there any evidence for the existence of rūpa/arūpa lokā, apāyā (hell), or spontaneous birth?”

Có lẽ nhiều người sẽ nghĩ: “Làm sao tôi biết tất cả những điều này là đúng? Có bằng chứng nào về sự tồn tại của các rūpa/arūpa lokā, các apāyā (địa ngục), hay sự tái sinh tức thời không?”

  • There are many things we do not know about “this world.” We cannot rely on just science to verify/confirm these. Only within the last 100 years or so has science accepted that our world is bigger than a few galaxies (now science has confirmed that there are billions of galaxies). Whereas the Buddha stated that cakkavāla (star systems or planetary systems) come into existence all the time, science has confirmed that only within the past 100 years; see, “Dhamma and Science – Introduction.”

Có rất nhiều điều về “thế giới này” mà chúng ta vẫn chưa biết. Chúng ta không thể chỉ dựa vào khoa học để kiểm chứng hay xác nhận những điều đó. Chỉ trong khoảng hơn 100 năm trở lại đây, khoa học mới chấp nhận rằng vũ trụ của chúng ta lớn hơn vài thiên hà (và hiện nay đã xác nhận có hàng tỷ thiên hà). Trong khi đó, Đức Phật đã dạy rằng các cakkavāla (các hệ sao hoặc hệ hành tinh) liên tục hình thành và tồn tại. Khoa học chỉ mới xác nhận điều này trong khoảng 100 năm gần đây; xem “Dhamma and Science – Introduction”.

  • Furthermore, the newest findings (yet unconfirmed) in string theory indicate that we live in an 11-dimension world, not the 4-dimension world that we experience. For a look at different dimensions, see, “Consciousness Dependence on Number of Dimensions.” Thus, more of Buddha’s teachings will be confirmed with time.

Hơn nữa, những phát hiện mới nhất (dù vẫn chưa được xác nhận) trong lý thuyết dây cho thấy chúng ta đang sống trong một thế giới có 11 chiều, chứ không phải thế giới 4 chiều mà chúng ta đang trực tiếp trải nghiệm. Để tìm hiểu thêm về các chiều không gian khác nhau, xem “Consciousness Dependence on Number of Dimensions”. Vì vậy, theo thời gian, ngày càng nhiều lời dạy của Đức Phật sẽ được xác nhận.

  1. It is easy to see that all immoral deeds start with mano saṅkhāra (bad thoughts) in mind. Any of the vacī saṅkhāra (speech) or kāya saṅkhāra (bodily actions) are done with greed, hate, or not knowing the true nature of the world (ignorance). In particular, the basis for moral behavior comes from the correct worldview. Let us examine this below:

Có thể dễ dàng nhận thấy rằng mọi hành động bất thiện đều bắt đầu từ mano saṅkhāra (những ý nghĩ bất thiện) trong tâm. Mọi vacī saṅkhāra (hành động bằng lời nói) hay kāya saṅkhāra (hành động bằng thân) đều phát sinh từ tham, sân hoặc sự không hiểu biết về bản chất chân thật của thế giới (vô minh). Đặc biệt, nền tảng của đời sống đạo đức xuất phát từ một thế giới quan đúng đắn. Hãy xem xét điều này dưới đây:

  • The fact that there is no discernible beginning to conscious life (see “Saṁsāric Time Scale, Buddhist Cosmology, and the Big Bang Theory”) means all of us have been going through this rebirth process for an unimaginably long time. Thus we have been born in most of the 31 realms of existence. Not only that, we have been born innumerable times in EACH of those realms (except those reserved for the Anāgāmīs).

Việc không thể xác định được điểm khởi đầu của dòng sống có thức (xem “Saṁsāric Time Scale, Buddhist Cosmology, and the Big Bang Theory”) có nghĩa là tất cả chúng ta đã trôi lăn trong tiến trình tái sinh này suốt một khoảng thời gian dài không thể tưởng tượng nổi. Vì vậy, chúng ta đã từng tái sinh trong hầu hết 31 cõi tồn tại. Không chỉ vậy, chúng ta còn đã tái sinh vô số lần trong TỪNG cõi ấy (ngoại trừ những cõi chỉ dành cho các vị Anāgāmī).

  • The above fact means each sentient being had been related to any other sentient being at some point in this long saṁsāra (or saŋsāra, rebirth process). The Buddha said, “it is difficult to find ANY sentient being that was not your father, mother, or a sibling at some point in this long saṁsāra.” Infinity is a hard concept to grasp; see “Infinity – How Big Is It?”.

Điều trên có nghĩa là mỗi chúng sinh đều đã từng có mối liên hệ với mọi chúng sinh khác vào một thời điểm nào đó trong saṁsāra (hay saŋsāra, tiến trình tái sinh) vô cùng dài lâu này. Đức Phật dạy rằng: “Rất khó để tìm được BẤT KỲ chúng sinh nào mà chưa từng là cha, mẹ hoặc anh chị em của bạn vào một thời điểm nào đó trong saṁsāra dài lâu này.” Khái niệm vô hạn là điều rất khó nắm bắt; xem “Infinity – How Big Is It?”.

  • An interesting book that talks about such hard to grasp ideas (in science) involving infinity is, “The Beginning of Infinity: Explanations That Transform the World” by David Deutsch.

Một cuốn sách thú vị bàn về những ý tưởng khó nắm bắt như vậy (trong khoa học), liên quan đến khái niệm vô hạn, là “The Beginning of Infinity: Explanations That Transform the World” của David Deutsch.

  • Therefore, humans and ALL sentient beings are connected/related. This is why it is wrong to kill any living being, steal from anyone, verbally abuse anyone, etc. Those are the foundations of morality. This is WHY it is not good to do any of the ten immoral acts.

Vì vậy, con người và TẤT CẢ chúng sinh đều có sự kết nối và liên hệ với nhau. Đây chính là lý do vì sao việc giết hại bất kỳ sinh vật nào, trộm cắp của người khác, lăng mạ người khác bằng lời nói, v.v. đều là sai trái. Đó là nền tảng của đạo đức. Đây CHÍNH LÀ lý do vì sao không nên thực hiện bất kỳ hành động nào trong mười hành động bất thiện.

The Intention is An Important Factor

Tác Ý Là Một Yếu Tố Quan Trọng

  1. The Buddha said, “Cetanāhaṁ, bhikkhave, kammaṁ vadami,” i.e., “Bhikkhus, I say that kamma is the intention involved.” We always need to look at the intention to pinpoint whether or what kind of kamma was committed.

Đức Phật dạy: “Cetanāhaṁ, bhikkhave, kammaṁ vadami”, nghĩa là: “Này các bhikkhu, Ta nói rằng kamma chính là tác ý.” Chúng ta luôn phải xem xét tác ý để xác định liệu một kamma có được tạo ra hay không và nếu có thì đó là loại kamma nào.

  • For example, if someone shoots a dog attacking a child, one’s intention here is to save the child. On the other hand, if someone is shooting a dog for “target practice,” there is no excuse. The life of a human is million-fold more precious than an animal’s; see “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”

Ví dụ, nếu một người bắn một con chó đang tấn công một đứa trẻ thì tác ý ở đây là để cứu đứa trẻ. Ngược lại, nếu ai đó bắn chó chỉ để “luyện bắn”, thì không có lý do nào có thể biện minh được. Sinh mạng của một con người quý giá hơn sinh mạng của một con vật gấp hàng triệu lần; xem “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”

  • Sometimes it is impossible to judge the kammic consequences just by looking at the particular act. Only the person committing the act will know whether it is a good or bad intention. Thus normally it is not wise to judge other people’s actions.

Đôi khi không thể đánh giá hệ quả của kamma chỉ bằng cách nhìn vào hành động bên ngoài. Chỉ người thực hiện hành động đó mới biết rõ tác ý của mình là thiện hay bất thiện. Vì vậy, thông thường chúng ta không nên vội phán xét hành động của người khác.

  • If it is a mano saṅkhāra (bad thoughts), the only person who even knows about that is the one who is committing it.

Nếu đó là một mano saṅkhāra (ý nghĩ bất thiện), thì người duy nhất biết được điều đó chính là người đang khởi lên ý nghĩ ấy.

  1. In many cases, it is possible for others to “see” when one is committing vacī or kāya saṅkhāra. But not always. Disciplinary actions against a child by a parent may appear to be kāya saṅkhāra (spanking) or vacī saṅkhāra (verbal threats), but the parent is likely to have good intentions for the child in most cases.

Trong nhiều trường hợp, người khác có thể “thấy” khi một người đang thực hiện vacī hoặc kāya saṅkhāra. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng vậy. Việc cha mẹ kỷ luật con cái có thể trông giống như kāya saṅkhāra (đánh đòn) hoặc vacī saṅkhāra (đe dọa bằng lời nói), nhưng trong đa số trường hợp, cha mẹ đều có thiện ý đối với con.

Also, in many cases, no person can advise another on what to do when conflicting issues are involved. Is it OK to steal some food to feed one’s kids when they are crying in hunger? Is it OK to spank a child when the child is misbehaving? Only the parent can make that decision based on the circumstances.

Ngoài ra, trong nhiều tình huống có các yếu tố xung đột, không ai có thể đưa ra lời khuyên tuyệt đối cho người khác nên làm gì. Có nên lấy trộm một ít thức ăn để cho con mình đang khóc vì đói hay không? Có nên đánh đòn một đứa trẻ khi nó cư xử sai trái hay không? Chỉ người làm cha mẹ mới có thể đưa ra quyết định đó dựa trên hoàn cảnh cụ thể.

Also see, “Details of Kamma – Intention, Who Is Affected, Kamma Patha.” This post was updated on February 21, 2018, and provides a simple two-step process to evaluate a given situation.

Xem thêm “Details of Kamma – Intention, Who Is Affected, Kamma Patha.” Bài viết này được cập nhật vào ngày 21/02/2018 và trình bày một quy trình hai bước đơn giản để đánh giá một tình huống cụ thể.

Relative Weights of Kamma

Mức Độ Nặng Nhẹ Tương Đối của Kamma

  1. One critical problem many people have is trying hard to avoid actions with relatively small kammic consequences while unknowingly doing things with stronger kammic consequences. Let us take an example: Suppose we have a large tank of water that is losing water due to many holes at the bottom. Some holes are pinholes, some are a little larger, and a few holes are big and lose water fast. One would want to plug those large holes first. Then one would fix the medium-size holes. The smallest or the pin holes are the last to be fixed.

Một vấn đề rất quan trọng mà nhiều người mắc phải là cố gắng hết sức để tránh những hành động chỉ tạo ra hậu quả kamma tương đối nhỏ, trong khi lại vô tình làm những việc có hậu quả kamma nghiêm trọng hơn nhiều. Hãy lấy một ví dụ: Giả sử chúng ta có một bể nước lớn đang bị rò rỉ qua nhiều lỗ ở đáy. Có những lỗ rất nhỏ như đầu kim, có những lỗ lớn hơn một chút và cũng có một vài lỗ rất lớn khiến nước chảy ra rất nhanh. Chúng ta sẽ phải bịt những lỗ lớn trước, sau đó mới đến các lỗ cỡ trung bình. Những lỗ nhỏ nhất hay lỗ kim sẽ được xử lý sau cùng.

  • The relative weights of ten immoral acts are not easy to quantify. However, we can see that kāya saṅkhāra have higher “kammic potential” compared to vacī saṅkhāra if they are directed to the same living being; hurting someone physically is worse than verbal abuse.

Mức độ nặng nhẹ tương đối của mười hành động bất thiện không dễ định lượng. Tuy nhiên, chúng ta có thể thấy rằng kāya saṅkhāra có “tiềm năng tạo kamma” lớn hơn vacī saṅkhāra nếu cùng hướng đến một chúng sinh; gây tổn hại thân thể cho ai đó nghiêm trọng hơn việc lăng mạ bằng lời nói.

  • Another example: Say someone has hateful thoughts about a particular person all day. That could be worse than just saying something to that person and “getting the load off the mind.” However, even that is not necessary. The best solution is to develop mettā (loving-kindness) towards that person and eliminate those hateful thoughts. We always must realize that we all are trapped in this constant struggle to find happiness in a world that is not set up to provide lasting happiness; see, “Anicca, Dukkha, Anatta – Wrong Interpretations.”

Một ví dụ khác: Giả sử một người ôm giữ những ý nghĩ thù ghét đối với một người khác suốt cả ngày. Điều đó có thể còn tệ hơn việc chỉ nói vài lời rồi “trút bớt gánh nặng trong lòng”. Tuy nhiên, ngay cả cách đó cũng không cần thiết. Giải pháp tốt nhất là nuôi dưỡng mettā (tâm từ) đối với người ấy và loại bỏ những ý nghĩ thù hận đó. Chúng ta luôn phải nhận ra rằng tất cả chúng ta đều đang mắc kẹt trong cuộc đấu tranh không ngừng nhằm tìm kiếm hạnh phúc trong một thế giới vốn không được thiết lập để mang lại hạnh phúc bền vững; xem “Anicca, Dukkha, Anatta – Wrong Interpretations”.

  1. Kammic consequences also depend strongly on the “consciousness level” of the living being against whom the immoral act was committed.

Hệ quả của kamma cũng phụ thuộc rất nhiều vào “mức độ ý thức” của chúng sinh là đối tượng của hành động bất thiện đó.

Việc giết một con người sẽ dẫn đến hậu quả của kamma nghiêm trọng hơn rất nhiều so với việc giết một con vật. Điều này được trình bày trong bài “How to Evaluate Weights of Different Kamma.”

  1. Dasa akusala and relative weights of different kamma are discussed in the following desanā:

Dasa akusala và mức độ nặng nhẹ tương đối của các loại kamma được trình bày trong desanā sau:

WebLink: Download “Ten Immoral Actions (Dasa Akusala)”

Desanā này nằm trong bài “Root of All Suffering – Ten Immoral Actions”, nơi bạn có thể tìm thấy các bài viết liên quan đã được đề cập.

Related post: Origin of Morality (and Immorality) in Buddhism

Bài viết liên quan: Origin of Morality (and Immorality) in Buddhism

Next, “Puñña Kamma – Dāna, Sīla, Bhāvanā”, ……………..

Tiếp theo: “Puñña Kamma – Dāna, Sīla, Bhāvanā”, ……………..