Kammic Energy Leads to Consciousness / Năng lượng Kamma Dẫn đến Thức

Ngày 29/8/2020; chỉnh sửa ngày 30/8/2020
Năng lượng kamma dẫn đến thức ở mọi chúng sinh. Trong bài này, tôi sẽ không nói về một loại thức cụ thể (như cakkhu viññāṇa hay mano viññāṇa) mà chỉ nói về khả năng phát sinh bất kỳ loại viññāṇa nào trong bất kỳ cõi nào trong 31 cõi. Trước hết, hãy điểm lại những gì ta đã thảo luận trong đề mục mới “Buddha Dhamma – A Scientific Approach,”.
Năng lượng Kamma Dẫn đến Thức

  1. Trong đề mục mới này, chúng ta bàn về Dhamma của Đức Phật theo một cách tiếp cận mới. Một điểm then chốt là bản chất của MỌI chúng sinh chính là một tập hợp “các năng lực cảm nhận” được tạo bởi năng lượng kamma.
  • Như đã nhắc trong vài bài trước, khó khăn lớn nhất của nỗ lực khoa học hiện nay là xác định cảm thọ (thức) làm sao có thể sinh khởi trong một bộ não cấu thành từ vật chất vô tri. Như một số triết gia đã chỉ ra, thức KHÔNG xuất phát từ vật chất. Xem “Theories of Our World – Scientific Overview.”
  • Nói đơn giản, Đức Phật dạy rằng có một nhóm các đơn vị vật chất sơ đẳng có khả năng làm nền cho THỨC. Xem “Mind and Matter – Buddhist Analysis.”
  • Đó là hadaya vatthu (chỗ nương của tâm) và bộ năm pasāda rūpa (cakkhu, sota, ghāna, jivhā, kāya). Đây là những thành phần vật chất ĐẶC THÙ có KHẢ NĂNG TRẢI NGHIỆM các pháp trên đời. Tôi không thể nhấn mạnh đủ tầm quan trọng của việc thấu hiểu tính độc nhất của sáu thực thể này.
  • Năng lượng kamma đưa đến thức vì chỉ riêng năng lượng kamma mới có thể tạo ra sáu thực thể ấy.

Vì Sao Sự Sống Không Thể Được Tạo Ra Trong Phòng Thí Nghiệm

  1. Sáu “năng lực cảm nhận” ấy (nhỏ đến không thể hình dung) CHỈ có thể được tạo bởi năng lượng kamma. Năng lượng kamma đó được sản sinh trong TƯ TƯỞNG (cụ thể là javana citta). Chúng ta sẽ bàn chi tiết về điều này sau.
  • Đó là lý do vì sao KHÔNG BAO GIỜ có thể TẠO ra sự sống (một chúng sinh có thức) trong phòng thí nghiệm. Thức không sinh từ một quá trình hóa học hay bằng cách tăng sức mạnh xử lý của các vi mạch máy tính.
  • Năng lượng kamma đưa đến thức, và chính tâm ta tạo ra năng lượng kamma. Như vậy, chúng ta tự tạo ra những đời sống tương lai của mình!

Hạt giống (Kamma Bīja) cho những Hiện hữu Mới

  1. Chính năng lượng kamma tạo ra các hạt giống (kamma bīja) làm phát sinh một tập “đơn vị cảm nhận” mới cho những hiện hữu tương lai.
  • “Hạt giống tốt” được tạo bởi kamma thiện (puñña abhisaṅkhāra) có thể đưa đến những tái sinh tốt (ở cõi người và các cõi cao hơn). Sự sanh vào bốn cõi Brahma cao nhất là do āneñja abhisaṅkhāra, một dạng đặc biệt của “abhisaṅkhāra thiện.”
  • Những tái sinh xấu (ở bốn cõi thấp hay apāyā) khởi lên do các “hạt giống xấu” được tạo bởi kamma bất thiện (apuñña abhisaṅkhāra).
  • Tuy nhiên, một hạt giống sẽ không thể nảy mầm và làm phát sinh sự sống nếu người ấy đã mất đi sự khát ái để làm kamma tương ứng. Vì vậy, người ta đạt Nibbāna bằng cách tu tập paññā (trí tuệ) và đoạn trừ sự dính mắc vào các pháp thế gian (taṇhā). Chúng ta sẽ bàn điều đó sau; ở các phần khác cũng đã đề cập.
  • Trước hết, hãy bàn về các loại kamma bīja khác nhau kèm một vài ví dụ.

Hạt giống Tốt và Hạt giống Xấu

  1. Người X ưa thích các khoái lạc giác quan đến mức sẵn sàng làm bất kỳ hành vi vô đạo đức nào để thỏa hưởng. Nếu X giết một con người, tâm hành ấy rất mạnh và tạo ra một kamma bīja có thể dẫn đến tái sinh vào địa ngục. Nếu X giết một con vật thì tạo ra một “kamma bīja nhỏ hơn”, nhưng nếu X cứ thường xuyên giết hại động vật, kamma bīja đó sẽ mạnh dần và đến lúc nào đó đủ mạnh để dẫn đến tái sinh vào địa ngục.
  • Có người Y thường làm thiện. Người ấy vui thích bố thí cho những ai cần (bhikkhus, người nghèo, súc vật, v.v.). Họ theo bản năng sẽ giúp những ai lâm cảnh khó khăn và có thể tha thứ cho hành động của người khác. Người như vậy tích lũy được những kamma bīja lành mạnh mẽ, dẫn đến tái sinh làm người và các cõi cao hơn.
  • Lại có người Z đã hiểu nhược điểm của các dục lạc giác quan. Người ấy có khuynh hướng tự nhiên tu tập jhāna bằng cách giảm thiểu dính mắc dục lạc và nói chung tránh dasa akusala. Bốn jhāna đầu thuộc puñña abhisaṅkhāra và có thể dẫn đến tái sinh vào 16 cõi rūpāvacara Brahma. Các jhāna cao hơn thuộc āneñja abhisaṅkhāra và có thể dẫn đến sinh vào 4 cõi arūpāvacara Brahma.
  • Đó là vài ví dụ về các loại abhisaṅkhāra (hay kamma) trói buộc chúng ta trong vòng tái sinh. TẤT CẢ chúng thuộc “avijjā paccayā saṅkhāra” trong tiến trình Akusala-Mūla Paṭicca Samuppāda. Ở phần giải thích chi tiết, các saṅkhāra ấy được mô tả là “apuñña abhisaṅkhāra, puñña abhisaṅkhāra, và āneñja abhisaṅkhāra.” Xem các mục #11 đến #13 trong “Kamma, Saṅkhāra, and Abhisaṅkhāra – What Is ‘Intention’?”
  • Chính năng lượng kamma của chúng ta dẫn khởi thức (trong các đời sau). Thức ấy có thể khởi lên ở bất kỳ cõi nào trong 31 cõi.

Bản chất của một Chúng sinh – “Các đơn vị Cảm giác Chính”

  1. “Nhận biết” xảy ra tại hadaya vatthu, chỗ ngụ/sở y của tâm. “Thấy” xảy ra tại hadaya vatthu với sự hỗ trợ của cakkhu pasāda rūpa. Tương tự, “nghe” xảy ra tại hadaya vatthu với sự hỗ trợ của sota pasāda rūpa. Ba giác quan vật lý còn lại cũng vận hành như thế với ghāna, jivhā và kāya pasāda rūpa.
  • Ngoài ra, hadaya vatthu có thể gợi lại ký ức quá khứ.
  • Dựa trên sáu loại tín hiệu ngoại cảnh ấy, các ý nghĩ khởi lên tại hadaya vatthu.
  • Điều đó xảy ra ở MỌI chúng sinh. Mỗi chúng sinh tối đa có sáu “đơn vị cảm giác” như vậy.

Chúng Sinh Ở Đa Số Các Cõi Chỉ Có “Các Đơn Vị Cảm Giác Chính”

  1. Trong bài “Mind and Matter – Buddhist Analysis,” chúng ta đã ghi nhận rằng chúng sinh ở 20 trong số 31 cõi trong thế giới này chỉ có những đơn vị cảm giác như thế và không có gì khác (không có thân vật lý).
  • 16 cõi Brahma rūpāvacara có hadaya vatthu và hai pasāda rūpa.
  • 4 cõi arūpāvacara Brahma chỉ có hadaya vatthu.
  • Tất cả chỉ có “thân tâm” chứ không có “thân cứng” như chúng ta. Tuy vậy, gandhabba của chúng ta thì tương tự như họ.

Thân Đặc trong Kāma Loka

  1. Tình hình ở 11 cõi kāma loka phức tạp hơn. Sự phức tạp đó là cần thiết để dung chứa các “tiếp xúc giác quan gần” như mùi, vị và xúc chạm thân. Những tiếp xúc như vậy không thể có đối với thân tâm (gandhabba); xem “Ghost 1990 Movie – Good Depiction of Gandhabba Concept.”
  • Một gandhabba cần đi vào dạ con và tạo nên một thân vật lý để trải nghiệm các “tiếp xúc gần” của vị, mùi và xúc. Tiến trình đó được mô tả trong “Buddhist Explanations of Conception, Abortion, and Contraception.”
  • Tuy nhiên, không phải thân đặc CẢM NHẬN hay TRẢI NGHIỆM những tiếp xúc ấy. Việc trải nghiệm chỉ xảy ra tại hadaya vatthu với sự hỗ trợ của pasāda rūpa tương ứng. Tùy theo loại “thân vật lý” mà có những cơ chế khác nhau để chuyển thông tin phát sinh trong “thân vật lý” đến pasāda rūpa tương ứng rồi đến hadaya vatthu (chỗ ngụ/sở y của tâm).
  • Tuy nhiên, nếu “thân tâm” (gandhabba) thoát ra khỏi thân vật lý của con người, nó có thể thấy và nghe mà không cần mắt tai. Có nhiều trường hợp trải nghiệm ngoài thân đã được xác minh. Xem “Mental Body (Gandhabba) – Personal Accounts” và “Out-of-Body Experience (OBE) and Manomaya Kāya.”

Thân Thể Vật Chất Đặc Của Chúng Ta Chỉ Là “Vỏ Bọc”

  1. Thân thể vật chất đặc nặng hàng chục ki-lô (hoặc hàng trăm cân Anh) của chúng ta KHÔNG tự cảm nhận được BẤT CỨ ĐIỀU GÌ.
  • Thân tâm thiết yếu (gandhabba) với sáu “đơn vị cảm nhận” bị “mắc kẹt” bên trong thân vật lý. Nhờ vậy nó mới có thể trải nghiệm thêm ba giác quan là ngửi, nếm và xúc chạm. Tuy nhiên, điều đó cũng buộc gandhabba phải “thấy” và “nghe” bằng mắt và tai vật lý.
  • Vì thế, một gandhabba bị kẹt trong thân vật lý sẽ không thể cảm nhận được GÌ nếu không có sự hỗ trợ của năm giác quan vật lý VÀ não bộ.
  • Các giác quan (vật lý) (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) có thể được xem như những dụng cụ cơ học để thu tín hiệu bên ngoài. Chẳng hạn, đôi mắt giống như hai chiếc máy ảnh chụp hình.
  • Chính não phân tích các tín hiệu giác quan do năm “thiết bị cảm nhận” ấy thu được. Nhưng não cũng không TRẢI NGHIỆM điều gì cả. Não phân rã các tín hiệu xuống mức mà năm pasāda rūpa có thể tiếp nhận. Rồi mỗi pasāda rūpa truyền thông tin đó đến hadaya vatthu. Khi ấy chúng ta mới thực sự TRẢI NGHIỆM tín hiệu đó.
  • Vì vậy, não bộ chỉ như một chiếc máy tính cực kỳ tinh vi. Dĩ nhiên, cấu trúc của não cũng do năng lượng kamma “thiết kế”, giống như mọi bộ phận cơ thể khác. Bản “thiết kế” hay “bản vẽ” ấy nằm trong gandhabba. Chúng ta sẽ bàn chi tiết trong “mô hình Phật học” ở một bài sau.

Tính phức tạp trong Kāma Loka

  1. Đơn giản nhất trong kāma loka là 6 cõi Deva. Các Deva sinh ra với “thân vật lý đầy đủ.” Những “thân” ấy giống thân chúng ta nhưng vi tế hơn nhiều. Chúng ta cũng không thấy được Deva.
  • Mặt khác, nhờ nỗ lực của nhiều nhà khoa học trong khoảng trăm năm qua, chúng ta biết khá nhiều về cách cơ thể và não bộ vận hành. Thân của loài động vật cũng hoạt động gần như vậy.
  • Tuy nhiên, các nhà khoa học thường cho rằng những trải nghiệm ấy được CẢM ngay trong não, và chính não tạo ra tư tưởng – đó là một quan niệm sai. Một số nhà khoa học và triết gia đang bắt đầu nhận ra điều này, như chúng ta đã bàn phần nào trong “Theories of Our World – Scientific Overview.”

Tóm lược

  1. Tôi sẽ trình bày chậm rãi vì việc hiểu cấu trúc cơ bản của “thế giới của chúng ta” là tối quan trọng.
  • “Thế giới của chúng ta” phức tạp hơn nhiều so với những gì ta trực tiếp trải nghiệm. Ta chỉ có thể “thấy” hai cõi: cõi người và cõi loài vật.
  • Cái “thế giới rộng lớn hơn” ấy CHỈ có thể được thấy bởi một vị Phật với tâm cực kỳ thanh tịnh. Tổng cộng gồm 31 cõi.
  • Năng lượng kamma dẫn khởi thức (hay sự sống) trong tất cả các cõi ấy.
  • Cần phải hiểu các kiểu sinh khởi ở mỗi cõi diễn ra thế nào. Như đã bàn ở trên, gốc rễ nằm ở các loại kamma mà ta tạo, dựa trên cách ta nghĩ, nói và hành động – chủ yếu qua vacī và kāya saṅkhāra. Chúng ta không có quyền kiểm soát TRỰC TIẾP đối với mano saṅkhāra; chúng tự khởi do gati (tính cách/thói quen) của ta. Nhưng ta CÓ THỂ kiểm soát vacī và kāya saṅkhāra, qua đó điều chỉnh gati. Xem “Gati (Habits/Character) Determine Births – Saṁsappanīya Sutta.”
  • Những khía cạnh ấy đã được bàn trong các phần khác; ở đây chúng ta sẽ ôn lại một số phần cần thiết.
  • Tôi cũng sẽ dẫn sang các phần khác, vì không thể bao quát hết trong một đề mục.