Ngày 9/8/2020; chỉnh sửa ngày 25/7/2022
Trước hết, chúng ta sẽ thảo luận ngắn gọn về ba lý thuyết chính về thế giới của chúng ta. Sau đó, chúng ta sẽ bắt đầu một cuộc thảo luận rộng hơn về cách Đức Phật mô tả thế giới này.
Các Lý Thuyết Về Thế Giới – Theo Khoa Học Hiện Đại
- Khoa học phương Tây đã nghiên cứu thế giới của chúng ta từ thời Hy Lạp cổ đại, chủ yếu tập trung vào thế giới vật chất. Có hai hướng nghiên cứu chính. Cấu trúc của vật chất và nguồn gốc của sự sống.
- Việc nghiên cứu cấu trúc của vật chất bắt đầu với Socrates và Aristotle. Như đã trình bày ở bài trước, Democritus đã đề xuất lý thuyết nguyên tử đầu tiên, lý thuyết này đã phát triển thành các nghiên cứu hiện nay về vật lý lượng tử. Xem “Introduction – A Scientific Approach to Buddha Dhamma” và Tài liệu tham khảo 1 bên dưới.
- Hướng nghiên cứu thứ hai là nguồn gốc của sự sống — nghiên cứu về thế giới sinh vật, bao gồm thực vật và sinh vật có ý thức. Khoa học hiện đại tin rằng các tế bào sống đã tiến hóa từ vật chất vô tri (“abiogenesis”). Xem Tài liệu tham khảo 2 để biết thêm chi tiết.
- Cả sinh vật có ý thức và vô ý thức (thực vật) đều có tế bào sống làm nền tảng. Xem “Origin of Life – There is No Traceable Origin.”
- Một lĩnh vực nghiên cứu riêng biệt tìm hiểu cách thức ý thức (hay các hiện tượng tâm lý) có thể sinh ra từ vật chất vô tri. Xem “WebLink: wikipedia.org: Consciousness.” Như đã thảo luận, khoa học hiện đại không thể giải thích được nguồn gốc của sự sống có ý thức.
Các Lý Thuyết Về Thế Giới Của Chúng Ta – Giải Thích Theo Tôn Giáo
- Dĩ nhiên, cách giải thích phổ biến khác về nguồn gốc của sự sống là có một Đấng Sáng Tạo đã tạo ra toàn bộ thế giới, bao gồm tất cả các vì sao, hành tinh, Trái Đất của chúng ta và các dạng sống đầu tiên.
- Mặc dù dễ trình bày nhất, cách giải thích này không có cơ sở thực tế. Người ta chỉ có thể chấp nhận nó hoàn toàn dựa trên niềm tin vào một Đấng Sáng Tạo.
- Ví dụ, xem bài “WebLink: answersingenesis.org: Evidence for Creation.”
Các Lý Thuyết Về Thế Giới Chúng Ta – Giải Thích Theo Phật Giáo
- Mặc dù Dhamma của Đức Phật (thường được gọi là Phật giáo) thường được xem là một tôn giáo, nhưng như đã nêu ở mục #2, đó KHÔNG PHẢI là một tôn giáo. Nó có thể được xem như một lý thuyết khoa học, như chúng ta sẽ xem trong loạt bài này.
- Dhamma của Đức Phật đưa ra một mô tả hoàn chỉnh về thế giới của chúng ta.
- Tuy nhiên, Đức Phật không cố gắng mô tả chi tiết các hiện tượng vật chất. Ngài dạy rằng việc tìm kiếm những chi tiết ấy chỉ làm mất thời gian quý báu lẽ ra nên dành để khám phá chân lý về khổ đau vô lượng trong vòng tái sinh.
- Vì vậy, phần lớn Sutta Piṭaka và Vinaya Piṭaka tập trung vào “vấn đề của khổ” và cách chấm dứt khổ đau trong các lần tái sinh tương lai.
- Như chúng ta biết, giáo pháp của Đức Phật được chứa đựng trong ba Piṭaka hay Tipiṭaka. Bộ thứ ba, Abhidhamma Piṭaka, mô tả chi tiết các thành phần cấu tạo của thế giới. Điều đó bao gồm cả phương diện vật chất (rūpa) và phương diện tâm (citta và cetasika). Nếu ai muốn tìm hiểu những chi tiết ấy — vốn không có trong hai Piṭaka còn lại — thì cần nắm vững tài liệu Abhidhamma.
- Tuy nhiên, không cần phải đi sâu vào Abhidhamma để hiểu các nguyên lý nền tảng. Trong những bài viết sắp tới, chúng ta sẽ thực hiện một phân tích đơn giản hóa như vậy, nhằm bổ sung cho loạt bài “Origin of Life.”
Tổng Quan Về Khoa Học Hiện Đại
- Mục tiêu của khoa học hiện đại là tìm hiểu nguồn gốc và hành vi của vật chất. Các nhà khoa học xem các hiện tượng tâm lý là thứ yếu, phát sinh từ vật chất vô tri! Hầu hết các nhà khoa học tin rằng các hiện tượng tâm lý nảy sinh trong não bộ.
- Có nhiều giả thuyết về cách tâm (hay các ý nghĩ) có thể sinh ra từ vật chất, nhưng chưa có lý thuyết đáng tin cậy nào giải thích được điều đó. Xem “WebLink: wikipedia.org: Consciousness.”
- Hệ quả then chốt của cách tiếp cận này là khoa học hiện đại rơi vào “tà kiến đoạn diệt” (uccheda diṭṭhi). Tà kiến ấy cho rằng sự sống KẾT THÚC khi thân thể vật lý chết đi.
Bằng Chứng Phản Bác Các Lý Thuyết Khoa Học Đề Xuất Về Tâm
- Vì các hiện tượng tâm được cho là nảy sinh trong não, kết luận đó (đã nêu ở phần màu đỏ ở mục #4) dẫn đến hai hệ quả then chốt.
- Sự chết não — tức cái chết của một con người — là sự kết thúc HOÀN TOÀN của đời sống ấy. Không có cách nào “chuyển” ký ức từ đời này sang đời khác. Do đó, tiến trình tái sinh bị khoa học hiện đại LOẠI TRỪ HOÀN TOÀN.
- Hơn nữa, điều đó cũng LOẠI TRỪ khả năng xảy ra các Trải nghiệm Ngoài thân (OBE), bao gồm cả trải nghiệm cận tử (NDE).
- Chúng ta hãy điểm qua ngắn gọn các bằng chứng liên quan đến ba lĩnh vực này.
Bằng Chứng Từ Các Trường Hợp Tái Sinh
- Ở đây tôi chỉ nêu một trường hợp. Trong cuốn “Linh Hồn Sống Sót: Sự Tái Sinh Của Một Phi Công Máy Bay Chiến Đấu Trong Thế Chiến Thứ II”, Bruce và Andrea Leininger thuật lại chi tiết câu chuyện đáng kinh ngạc về việc con trai họ kể lại một tiền kiếp.
- Dưới đây là một video youtube gần đây về câu chuyện đó:
WebLink: youtube: Boy Remembers His Past Life As a World War II Pilot!!
- Nhiều trường hợp tái sinh khác được bàn trong “Evidence for Rebirth.”
Bằng Chứng Từ Trải Nghiệm Ngoài Thân (OBE)
- Trong sách “Travels (Những chuyến đi)”, nhà văn nổi tiếng của “Jurassic Park (Kỷ Jura)”, Michael Crichton (1988, tr. 307), kể về khả năng “dịch chuyển sự nhận biết ra khỏi thân và di chuyển quanh phòng ngủ.” Ông nói: “..Tôi chẳng nghĩ gì về nó… Tôi cho rằng ai cũng có thể làm được..”.
- Gần đây có một phụ nữ kể lại trải nghiệm tương tự và cũng nghĩ rằng “ai cũng làm được”: https://abcnews.go.com/Health/woman-body-experiences/story?id=22825927
- Một loạt sách, bao gồm “Journeys of the Body (Những hành trình của Thân)”, đã được Robert A. Monroe viết dựa trên các trải nghiệm của ông.
Bằng Chứng Từ Trải Nghiệm Cận Tử (NDE)
- Chỉ một số ít người có thể trải nghiệm OBE theo ý muốn. Thông thường, OBE xảy ra trong các tình huống căng thẳng, phổ biến nhất là trong các ca phẫu thuật tim. Những trải nghiệm như vậy được gọi chung là trải nghiệm cận tử (NDE). Video sau tóm lược khá hay các trường hợp NDE.
WebLink: youtube: Proof of the Afterlife? What Near-Death Experiences Say About God!
- Có nhiều sách viết về NDE. “Consciousness Beyond Life (Ý thức Bên kia Sự sống)” của Pim van Lommel (2010) trình bày chi tiết các ca nghiên cứu về NDE ở những người trải qua phẫu thuật tim.
- Một cuốn sách gần đây, “Dying to be me: My Journey from Cancer, to Near Death, to True Healing (Chết Để Trở Thành Tôi: Hành Trình Của Tôi Từ Ung Thư, Qua Cận Tử, Đến Sự Chữa Lành Đích Thực)” của Anita Moorjani (2012), mô tả trải nghiệm NDE của chính tác giả.
Các Quan Điểm Triết Học Hiện Nay Về Ý Thức
- Khi khoa học không tiến triển nhiều, các triết gia đưa ra quan điểm của mình. Vật lý đã phát triển từ triết học.
- Có rất nhiều quan điểm trong triết học về ý thức, thậm chí có quan điểm (ví dụ của Daniel Dennett) cho rằng ý thức không hề có thật!
- Video sau là bài trình bày của David Chalmers, một triết gia hàng đầu về ý thức. Ông đi thẳng vào cốt lõi vấn đề và thuyết phục hơn nhiều.
WebLink: youtube: How do you explain consciousness? | David Chalmers
Ý Thức Là Một Phương Diện Căn Bản Của Tự Nhiên
- Trong video trình bày tiếp theo, David Chalmers nêu một số điểm quan trọng.
- Khoảng phút thứ 8, ông giải thích rằng các lý thuyết hiện nay về thế giới không thể dung chứa được ý thức.
- Sau đó ông đề xuất khảo sát khả năng rằng ý thức là một phương diện căn bản của tự nhiên, KHÔNG THỂ dẫn xuất từ các thực thể khác (như vật chất).
- Một triết gia khác cũng cho rằng ý thức không thể dẫn xuất là Thomas Nagel. Ông bàn luận điều này trong cuốn sách ở Tài liệu tham khảo 3. Đó cũng là điều Đức Phật đã giảng; xem “Buddha Dhamma – A Scientific Approach.”
WebLink: youtube: How do you explain consciousness? | David Chalmers
Thông Tin Thêm
- Nỗ lực khoa học hướng đến một lý thuyết duy nhất giải thích các hiện tượng vật chất, “WebLink: wikipedia.org: Grand Unified Theory.”
- Các nghiên cứu khoa học về sự hình thành sự sống từ vật chất vô tri, “WebLink: wikipedia.org: Abiogenesis.”
- Thomas Nagel, “Mind & Cosmos: Why the Materialist Neo-Darwinian Conception of Nature Is Almost Certainly False” (2012).
- Nhiều khảo cứu cho thấy não bộ có thể không phải là điều kiện cần để có các trải nghiệm có ý thức. Tôi khuyến nghị xem video sau.
WebLink: youtube: Is There Life After Death? moderated by John Cleese – 2018 Tom Tom Festival
