- This Table lists the three kinds of ultimate realities (paramattha dhamma) in this world of 31 realms; they are conditioned, i.e., they arise due to causes and perish subsequently on their own; nothing in this world is permanent. They do not arise if there are no causes, and when that happens Nibbāna is the result.
Bảng này liệt kê ba loại thực tại tối hậu (paramattha dhamma) trong thế giới 31 cõi; chúng là các pháp hữu vi, tức sinh khởi do các nhân và tự hoại diệt sau đó; không có gì trong thế giới này là thường hằng. Chúng không sinh khởi khi không có nhân, và khi điều đó xảy ra thì Nibbāna là kết quả.
- Nibbāna is the unconditioned reality. It is attained when the six causes (lobha, dosa, moha, alobha, adosa, amoha) are not there. Then the mind cannot get a “foothold” anywhere in the material world.
Nibbāna là thực tại vô vi. Nibbāna được chứng đạt khi sáu nhân (lobha, dosa, moha, alobha, adosa, amoha) không còn hiện diện. Khi đó, tâm không thể tìm được một “điểm tựa” nào trong thế giới vật chất.
- Cultivating the three causes of alobha, adosa, amoha (together with removing lobha, dosa, moha) is needed in following the Noble Eightfold Path, and when wisdom grows, all causes will be rejected by the mind automatically at the end.
Việc tu tập ba nhân alobha, adosa, amoha (đồng thời đoạn trừ lobha, dosa, moha) là cần thiết trong việc thực hành Bát Chánh Đạo; và khi trí tuệ tăng trưởng, mọi nhân sẽ được tâm tự động xả bỏ ở giai đoạn cuối.
- Ultimate realities can be compared to the fundamental particles in physics. Even though it was believed in the early stages that atoms were the fundamental particles, now there are about 32 of such particles; but now the “particle nature” is dissolving into “energy packets” in elementary particle physics. In Buddha Dhamma, the 28 types of rūpa are very fine, and cannot be “seen” even with abhiññā powers; they are “energy packets.”
Các thực tại tối hậu có thể được so sánh với các hạt cơ bản trong vật lý. Mặc dù ở giai đoạn đầu người ta tin rằng nguyên tử là hạt cơ bản, ngày nay có khoảng 32 loại hạt như vậy; và hiện nay “bản chất hạt” đang tan rã thành các “gói năng lượng” trong vật lý hạt cơ bản. Trong Dhamma của Đức Phật, 28 loại rūpa là vô cùng vi tế và không thể “thấy” được ngay cả với các năng lực abhiññā; chúng là các “gói năng lượng”.
- The table also shows how “this world of 31 realms” can be described via the five aggregates, the twelve sense bases, or 6 dhātus and how they incorporate the ultimate realities. There are other ways too. They are all compatible and consistent with each other.
Bảng này cũng cho thấy cách “thế giới 31 cõi” có thể được mô tả thông qua năm uẩn, mười hai xứ, hoặc sáu giới (dhātu), và cách chúng bao hàm các thực tại tối hậu. Cũng còn những cách khác. Tất cả đều tương thích và nhất quán với nhau.
- For example, 89 citta and 52 cetasika are included in the four “mental” aggregates, or in the mind base and mind objects, or just in the viññāṇa dhātu.
Ví dụ, 89 citta và 52 cetasika được bao gồm trong bốn uẩn “tâm”, hoặc trong ý xứ và pháp xứ, hoặc chỉ trong viññāṇa dhātu.
- Also note that the correct word is khandha and NOT skandha for the five “aggregates.” The Pāli (and Sinhala) word khandha means a “pile” (as in a pile of sand) and is still used to denote a hill in Sinhala. I just look up the meaning of “skandha” in Sanskrit and it says “Hindu god of war.” This is how the true meanings of the original words have been lost due to incorporation of “sophisticated sounding” Sanskrit words with no relevance.
Cũng cần lưu ý rằng từ đúng là khandha chứ KHÔNG phải skandha khi nói về năm “uẩn”. Từ Pāli (và Sinhala) khandha có nghĩa là “đống” (như một đống cát) và hiện nay vẫn được dùng để chỉ một ngọn đồi trong tiếng Sinhala. Tôi tra nghĩa của từ skandha trong Sanskrit thì thấy nó có nghĩa là “vị thần chiến tranh của Ấn Độ giáo”. Đây là cách mà ý nghĩa đích thực của các thuật ngữ nguyên gốc đã bị đánh mất do việc đưa vào những từ Sanskrit “nghe có vẻ học thuật” nhưng không liên quan.
- Table: Analysis of the “world” and Nibbāna in terms of ultimate realities.
Bảng: Phân tích “thế giới” và Nibbāna theo các thực tại tối hậu.