Nāmarūpa in Vipāka Viññāṇa / Nāmarūpa trong Vipāka Viññāṇa

April 9, 2023; revised January 29, 2024

Ngày 09/04/2023; sửa ngày 29/01/2024

Nāmarūpa can have very different meanings based on the context. Here, we will discuss the meaning associated with sensory experiences, i.e., those that are associated with vipāka viññāṇa.

Nāmarūpa có thể mang nhiều ý nghĩa rất khác nhau tùy theo ngữ cảnh. Ở đây, chúng ta sẽ bàn đến ý nghĩa gắn liền với các trải nghiệm giác quan, tức là những trải nghiệm liên hệ với vipāka viññāṇa.

Buddhism – In Charts: 9. Nāmarūpa – An Introduction

Phật Giáo – Dưới dạng Sơ Đồ: 9. Nāmarūpa – Giới thiệu

Download/Print: “WebLink: PDF Download: 9. Nāmarūpa – An Introduction”

Tải xuống/ In: “WebLink: PDF Download: 9. Nāmarūpa – An Introduction”

Literal Meaning of Nāmarūpa

Nghĩa Đen của Nāmarūpa

1. In most sutta translations (to English), “nāmarūpa” is translated as “name and form.” That is the “literal translation” for nāmarūpa with “name” for “nāma” and “form” for “rūpa.”

Trong hầu hết các bản dịch sutta (sang tiếng Anh, “nāmarūpa” được dịch là “name and form” (tên và hình tướng). Đây là bản dịch theo nghĩa đen của nāmarūpa, với “nāma” là “tên” và “rūpa” là “hình tướng”.

• Literal translation, direct translation, or word-for-word translation is a translation of a text done by translating each word separately without looking at how the words are used together in a phrase or sentence. See “WebLink: wikipedia.org: Literal translation.” This is a dangerous practice by many in translating Pāli suttas into English; see “Elephant in the Room – Direct Translation of the Tipiṭaka.”

Dịch nghĩa đen, dịch trực tiếp hay dịch từng chữ là kiểu dịch mà mỗi từ được dịch riêng lẻ, không xét cách các từ kết hợp với nhau trong một cụm từ hay câu. Xem “WebLink: wikipedia.org: Literal translation.” Đây là một thực hành nguy hiểm mà nhiều người dùng khi dịch sutta Pāli sang tiếng Anh; xem thêm “Elephant in the Room – Direct Translation of the Tipiṭaka.”

• That literal translation holds ONLY for a nāmarūpa associated with a vipāka viññāṇa. For example, if we have a friend named “Jack Smith,” we associate his form (rūpa) with that name. Thus when we see him, we immediately recognize him as “Jack Smith.”

Cách dịch nghĩa đen đó CHỈ đúng cho nāmarūpa liên hệ với vipāka viññāṇa. Ví dụ, khi ta có một người bạn tên “Jack Smith”, ta gắn hình dáng của anh ấy (rūpa) với cái tên đó. Vì vậy, khi nhìn thấy anh ấy, ta lập tức nhận ra đó là “Jack Smith.”

• All Arahants (or the Buddha) would recognize various people, sounds, tastes, etc., per their previous experiences. For example, the Buddha would not confuse Ven. Ānanda as Ven. Sāriputta. He would have experienced the external world just like we do.

Tất cả các vị Arahant (hay chính Đức Phật) đều nhận ra con người, âm thanh, mùi vị… dựa trên những kinh nghiệm trước đây của mình. Ví dụ, Đức Phật sẽ không bao giờ nhầm lẫn Tôn giả Ānanda với Tôn giả Sāriputta. Ngài đã kinh nghiệm thế giới bên ngoài giống như chúng ta.

• Thus, this type of “nāmarūpa” is NOT associated with avijjā and is NOT the same “nāmarūpa” that appears in “viññāṇa paccayā nāmarūpa” in Paṭicca Samuppāda. That type of nāmarūpa is discussed in “Nāmarūpa in Idappaccayatā Paṭicca Samuppāda.”

Do đó, loại “nāmarūpa” này KHÔNG liên hệ với avijjā và KHÔNG phải là “nāmarūpa” xuất hiện trong câu “viññāṇa paccayā nāmarūpa” của Paṭicca Samuppāda. Loại nāmarūpa đó được bàn trong bài “Nāmarūpa in Idappaccayatā Paṭicca Samuppāda.”

Nāmarūpa in a Vipāka Viññāṇa Depends on Recognizing a Rūpa

Nāmarūpa trong Vipāka Viññāṇa Phụ thuộc vào Việc Nhận Diện một Rūpa

2. When you see a friend, how do you recognize him? The moment you see him, the mind tries to match his figure (rūpa) with all other figures in memory (nāma in nāmagotta preserved in viññāṇa dhātu) and makes the match to identify it to be that friend’s nāmarūpa. This is an extremely fast process, and only a Buddha can explain it with citta vīthi, nāmagotta, viññāṇa dhātu, etc. We will only go through a simple explanation here.

Khi bạn nhìn thấy một người bạn, bạn nhận ra người đó bằng cách nào? Ngay khoảnh khắc bạn thấy người ấy, tâm liền cố gắng so khớp hình dạng của người ấy (rūpa) với tất cả những hình ảnh đã lưu trong ký ức (nāma trong nāmagotta được bảo tồn trong viññāṇa dhātu) và xác nhận đó chính là nāmarūpa của người bạn ấy. Đây là một tiến trình cực kỳ nhanh, chỉ có Đức Phật mới có thể giải thích đầy đủ bằng citta vīthi, nāmagotta, viññāṇa dhātu, v.v. Ở đây ta chỉ trình bày một cách đơn giản.

• A rūpa can be a visual object, a sound, a taste, etc. Nāma is the “name” associated with it. Typically, “nāma” or the name is assigned. The friend’s rūpa matches his given name, say, Jack.

Một rūpa có thể là hình ảnh, âm thanh, mùi vị, v.v. Nāma là “tên” gắn với nó. Thông thường, nāma hay tên được gán cho. Rūpa của người bạn được khớp với tên của anh ta, chẳng hạn Jack.

• A mug and a bowl, both ceramic, are on a table—their assigned names correspond to their particular shapes. Furthermore, the names depend on the language. If a mug is shown to someone who does not speak English, he would call it by a different name, for example, “Becher” in German.

Một cái ca và một cái bát, đều bằng sứ, đặt trên bàn – tên gọi của chúng tương ứng với hình dạng riêng của từng vật. Hơn nữa, tên gọi còn tùy thuộc vào ngôn ngữ. Nếu đưa cái ca cho người không nói tiếng Anh, họ sẽ gọi bằng một tên khác, ví dụ “Becher” trong tiếng Đức.

• Thus, to figure out the nāmarūpa associated with a rūpa, one must have had prior experience with it. If a wristwatch is shown to a person in an isolated primitive habitat, he would not know what it is. No nāmarūpa can arise in his mind, and he will be confused about the object.

Do đó, để xác định nāmarūpa gắn với một rūpa, người đó phải có kinh nghiệm trước đó. Nếu đưa một chiếc đồng hồ cho một người sống trong môi trường nguyên thủy biệt lập, họ sẽ không biết đó là gì. Không có nāmarūpa nào sinh khởi trong tâm họ và họ sẽ bối rối trước vật ấy.

• That description covers all types of rūpa, including sounds, tastes, etc.

Mô tả đó áp dụng cho mọi loại rūpa, kể cả âm thanh, mùi vị, v.v.

Arising of Five Aggregates with a Sensory Input

Sự sinh khởi của Năm Uẩn khi có một Đối tượng Giác quan

3. It is a good idea to discuss how vedanā, saññā, saṅkhāra, and viññāṇa arise when an internal rūpa makes contact with an external rūpa. That will take the mystery out of those words.

Nên bàn về cách vedanā, saññā, saṅkhāra và viññāṇa sinh khởi khi một rūpa bên trong tiếp xúc với một rūpa bên ngoài. Điều đó sẽ làm sáng tỏ ý nghĩa của các thuật ngữ này.

• Let us consider a tactile (touch) sensation to clarify those terms. You are sitting and relaxing with your eyes closed. Suppose a mosquito bites your arm. You feel that “bodily contact,” which is a bit painful. So, it is a “dukkha vedanā.” Even without seeing the mosquito, you identify it as a mosquito bite, which is the “saññā” (identification).

Hãy xét một cảm giác xúc chạm để làm rõ các thuật ngữ đó. Bạn đang ngồi thư giãn, nhắm mắt. Giả sử một con muỗi đốt vào tay bạn. Bạn cảm nhận sự “tiếp xúc thân thể” đó và thấy hơi đau. Vì vậy đó là một dukkha vedanā. Dù không nhìn thấy con muỗi, bạn vẫn nhận ra đó là muỗi đốt, đó chính là saññā (sự nhận diện).

• Some touches (like someone touching your arm) are not associated with a dukkha or sukha vedanā. It is a “neutral vedanā;” you just feel it. But that vedanā gives rise to a recognition that someone touched your arm. That recognition is “saññā.” Thus every sensory event is associated with rūpa (two types: internal and external), vedanā, and saññā.

Một số xúc chạm (như có người chạm vào tay bạn) không kèm theo dukkha hay sukha vedanā. Đó là một vedanā trung tính; bạn chỉ đơn giản cảm nhận. Nhưng chính vedanā đó làm phát sinh sự nhận biết rằng có người đã chạm vào tay bạn. Sự nhận biết ấy là saññā. Vì vậy, mọi sự kiện giác quan đều gắn với rūpa (hai loại: bên trong và bên ngoài), vedanā và saññā.

• Mano saṅkhāra are defined as “vedanā and saññā.” Thus, every type of contact will generate mano saṅkhāra. In the above example, the overall sensory experience is a kāya viññāṇa (since it was associated with bodily contact).

Mano saṅkhāra được định nghĩa là “vedanā và saññā”. Vì vậy, mọi loại tiếp xúc đều tạo ra mano saṅkhāra. Trong ví dụ trên, toàn bộ kinh nghiệm giác quan là một kāya viññāṇa vì nó liên quan đến xúc chạm thân thể.

4. In another example, we can do the following “taste test.” We ask person X to close his eyes and then put a bit of salt on his tongue. That gives rise to a vedanā. He will say that vedanā was due to salt because he recognizes that particular taste and knows its associated English word (salt).

Trong một ví dụ khác, ta có thể làm “thí nghiệm nếm vị”. Yêu cầu người X nhắm mắt rồi đặt một ít muối lên lưỡi anh ta. Điều đó tạo ra một vedanā. Anh ta sẽ nói vedanā đó là do muối vì anh ta nhận ra vị đặc trưng ấy và biết từ tiếng Anh tương ứng là “salt”.

• That “taste test” follows the same steps. Contact is made with salt (external rūpa) and his jivhā pasāda rūpa (internal rūpa); the latter is a complex process involving the tongue and brain until reaching the jivhā pasāda rūpa. But the same steps of vedanā and saññā follow the contact of the two types of rūpa (internal and external).

Thí nghiệm “nếm vị” đó diễn ra theo cùng một tiến trình. Có sự tiếp xúc giữa muối (rūpa bên ngoài) và jivhā pasāda rūpa của anh ta (rūpa bên trong); quá trình này rất phức tạp, liên quan đến lưỡi và não cho đến khi đạt tới jivhā pasāda rūpa. Nhưng sau sự tiếp xúc giữa hai loại rūpa (bên trong và bên ngoài) thì các bước vedanā và saññā vẫn sinh khởi giống nhau.

• Thus, we can now see why the five aggregates arise based on sensory interactions and arise in the order of rūpa, vedanā, and saññā. Two rūpa (one internal and the other external) make contact giving rise to a vedanā; then that vedanā is recognized with “saññā.”

Do đó, giờ đây ta có thể thấy vì sao năm uẩn sinh khởi dựa trên các tương tác giác quan và xuất hiện theo thứ tự rūpa, vedanā và saññā. Hai rūpa (một bên trong và một bên ngoài) tiếp xúc với nhau làm phát sinh một vedanā; rồi vedanā đó được nhận diện bằng “saññā.”

• Now, we can also connect to saṅkhāra.

Giờ đây, ta cũng có thể liên hệ đến saṅkhāra.

Mano Saṅkhāra Arise with a Vipāka Viññāṇa

Mano Saṅkhāra Sinh Khởi Cùng Với Vipāka Viññāṇa

5. In the examples discussed above, we saw that two rūpa make contact to give rise to vedanā and saññā. But mano saṅkhāra are defined as “vedanā and saññā.” Thus all sensory events are associated with mano saṅkhāra.

Trong các ví dụ trên, ta đã thấy hai rūpa tiếp xúc làm phát sinh vedanā và saññā. Nhưng mano saṅkhāra được định nghĩa là “vedanā và saññā”. Vì vậy, mọi sự kiện giác quan đều gắn với mano saṅkhāra.

• At first glance, it may appear that mano saṅkhāra is not associated with defilements. However, even that initial mano saṅkhāra is defiled to some extent for anyone except Arahants. That is because there could be “saññā vipallāsa” (or “defiled saññā”) associated with any sensory event.

Thoạt nhìn, có vẻ như mano saṅkhāra không liên hệ đến các ô nhiễm tâm. Tuy nhiên, ngay cả mano saṅkhāra ban đầu đó cũng bị nhiễm ô ở một mức độ nào đó đối với tất cả mọi người trừ các bậc Arahant. Đó là vì có thể tồn tại “saññā vipallāsa” (hay “saññā bị ô nhiễm”) gắn với bất kỳ sự kiện giác quan nào.

• Yet, that level of defilement is weak. It cannot give rise to rebirths or even strong kamma vipāka during life. (Note: An Arahant would also feel all those sensations. However, the mano saṅkhāra of an Arahant is free of defilements since there is no “saññā vipallāsa.”) But an Arahant will experience the “distorted saññā” but will not get to the “defiled saññā” stage with attachment; see “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā).”

Tuy nhiên, mức độ ô nhiễm đó là yếu. Nó không thể tạo ra tái sinh hay thậm chí những kamma vipāka mạnh trong đời sống hiện tại. (Lưu ý: Một bậc Arahant cũng cảm nhận tất cả các cảm giác đó. Tuy nhiên, mano saṅkhāra của một Arahant là trong sạch vì không còn “saññā vipallāsa”.) Tuy vậy, một Arahant vẫn kinh nghiệm “saññā sai lệch” nhưng sẽ không đi đến giai đoạn “saññā bị ô nhiễm” kèm theo sự chấp thủ; xem “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā).”

Five Aggregates (Pañcakkhandhā)

Năm Uẩn (Pañcakkhandhā)

6. The overall sensory experience is viññāṇa. Thus, now we see that all five steps in the sensory event are complete to yield rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, and viññāṇa (the five aggregates).

Toàn bộ kinh nghiệm giác quan là viññāṇa. Do đó, ta thấy rằng năm bước trong một sự kiện giác quan hoàn tất để tạo thành rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra và viññāṇa (năm uẩn).

• With each sensory experience, our five aggregates (pañcakkhandhā) grow.

Với mỗi kinh nghiệm giác quan, năm uẩn (pañcakkhandhā) của chúng ta tăng trưởng.

• In the above cases, viññāṇa is vipāka viññāṇa, i.e., they arose due to the contact between an internal rūpa with an external rūpa (a sensory input).

Trong các trường hợp trên, viññāṇa là vipāka viññāṇa, tức là sinh khởi do sự tiếp xúc giữa một rūpa bên trong và một rūpa bên ngoài (một dữ liệu giác quan).

• Details at “Arising of Five Aggregates Based on an Ārammaṇa,” “Memory Records – Critical Part of Five Aggregates,” and “Where Are Memories Stored? – Viññāṇa Dhātu.”

Chi tiết xem tại “Arising of Five Aggregates Based on an Ārammaṇa,” “Memory Records – Critical Part of Five Aggregates,” và “Where Are Memories Stored? – Viññāṇa Dhātu.”

Some Insights on Nāmarūpa In Vipāka Viññāṇa

Một số điểm Then chốt về Nāmarūpa Trong Vipāka Viññāṇa

7. To recognize anything in the external world, we must have had previous experiences with it. Let us take a simple example to clarify.

Để nhận diện bất cứ điều gì trong thế giới bên ngoài, ta phải có kinh nghiệm trước đó với nó. Hãy lấy một ví dụ đơn giản để làm rõ.

• Suppose X goes to work in a new company in a city he has never even visited. On the first day in the office, he would not know anyone. But a few weeks later, he will be able to see a co-worker (say, Y) and instantly recognize who it is. That recognition is saññā.

Giả sử X đi làm ở một công ty mới tại một thành phố mà anh ta chưa từng đến. Trong ngày đầu tiên, anh ta sẽ không biết ai cả. Nhưng vài tuần sau, anh ta có thể nhìn thấy một đồng nghiệp (Y) và lập tức nhận ra đó là ai. Sự nhận ra đó chính là saññā.

• However, that recognition requires more than the saññā cetasika. It involves all six “universal cetasika.” They are phassa (contact); vedanā (feeling); saññā (perception); cetanā (volition); ekaggatā (one-pointedness); jīvitindriya (life faculty); manasikāra (memory). For details, see “Cetasika (Mental Factors)” and “Saññā – What It Really Means.”

Tuy nhiên, sự nhận diện đó cần nhiều hơn chỉ là saññā cetasika. Nó bao gồm toàn bộ sáu “cetasika phổ quát”: phassa (xúc), vedanā (cảm thọ), saññā (tri giác), cetanā (tư tác), ekaggatā (nhất tâm), jīvitindriya (mạng quyền), manasikāra (tác ý/ký ức). Chi tiết xem “Cetasika (Mental Factors)” và “Saññā – What It Really Means.”

• Let us briefly discuss the complex process responsible for “recognizing a person/sound/taste, etc.”

Hãy bàn sơ lược tiến trình phức tạp đứng sau việc “nhận diện một người/âm thanh/mùi vị, v.v.”

8. After a few weeks, X would have had many interactions with Y. All those interactions are added to X’s five aggregates (rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa). In the first week, X would have been introduced to Y, and X could associate Y’s form (rūpa) with Y’s name (say, Jack).

Sau vài tuần, X đã có nhiều tương tác với Y. Tất cả những tương tác đó được thêm vào năm uẩn của X (rūpa, vedanā, saññā, saṅkhāra, viññāṇa). Trong tuần đầu, X được giới thiệu với Y và X có thể gắn hình dạng của Y (rūpa) với tên của Y (chẳng hạn Jack).

• Every time X interacted with Jack, different aspects of Jack (tone of voice, mannerisms, etc.) would be incorporated into the five aggregates of X. In particular, those past interactions are now recorded in X’s nāmagotta or “memory records.”

Mỗi lần X tương tác với Jack, các khía cạnh khác nhau của Jack (giọng nói, cử chỉ, v.v.) đều được tích hợp vào năm uẩn của X. Đặc biệt, những tương tác trong quá khứ đó hiện được lưu lại trong nāmagotta của X, hay “hồ sơ ký ức”.

• Therefore, when X sees Jack (his rūpa), it instantly brings back memories of past interactions (recorded mainly as vedanā and saññā). We have discussed that vedanā and saññā are “mano saṅkhāra.” Thus, mano saṅkhāra arises in the mind of X upon seeing Jack’s figure approaching him.

Vì vậy, khi X nhìn thấy Jack (tức rūpa của Jack), những ký ức về các tương tác trước đây lập tức được gợi lại (được ghi nhận chủ yếu dưới dạng vedanā và saññā). Ta đã bàn rằng vedanā và saññā chính là “mano saṅkhāra”. Do đó, mano saṅkhāra sinh khởi trong tâm X khi thấy hình dáng Jack đang tiến lại gần.

• We can go a step further. Suppose others have told X that Jack can get angry quickly. Those words of others are also in nāmagotta and recalled within a split second. Thus vacī saṅkhāra may arise in X, saying to himself to be careful not to “trigger Jack” by saying something Jack may not like. Various mental factors (cetasika) that arise with cittā (including those “universal cetasika” mentioned in #7) help this complex process of recognizing people, sounds, tastes, etc.

Ta có thể đi xa hơn nữa. Giả sử người khác đã nói với X rằng Jack dễ nổi nóng. Những lời đó cũng nằm trong nāmagotta và được gợi lại chỉ trong một sát-na. Do đó, vacī saṅkhāra có thể sinh khởi trong X, tự nhủ phải cẩn thận đừng “chọc giận Jack” bằng cách nói điều gì đó Jack không thích. Nhiều yếu tố tâm (cetasika) sinh khởi cùng với cittā (kể cả những cetasika phổ quát đã nói ở #7) hỗ trợ tiến trình phức tạp này trong việc nhận diện con người, âm thanh, mùi vị, v.v.

• I have discussed this with examples in “Amazingly Fast Time Evolution of a Thought (Citta)” and “The Amazing Mind – Critical Role of Nāmagotta (Memories).”

Tôi đã bàn điều này với các ví dụ trong “Amazingly Fast Time Evolution of a Thought (Citta)” và “The Amazing Mind – Critical Role of Nāmagotta (Memories).”

• Now, let us discuss how a response to a sensory event can lead to the accumulation of kamma.

Bây giờ, hãy bàn cách mà một phản ứng trước một sự kiện giác quan có thể dẫn đến sự tích lũy kamma.

Attachment to a Sensory Input Leads to Kāya and Vacī Abhisaṅkhāra

Sự chấp thủ vào một Dữ liệu Giác quan dẫn đến Kāya và Vacī Abhisaṅkhāra

9. In the example of #3 above, the mosquito bite could be painful, and anger may arise in you. The immediate thought could be to kill the mosquito and ensure it would not bite again. That conscious thought to kill the mosquito is a vacī saṅkhāra. Then you may slap the mosquito with the other hand. Moving the hand involved kāya saṅkhāra. They are also vacī and kāya abhisaṅkhāra since they involve anger, a defilement.

Trong ví dụ #3 ở trên, vết muỗi đốt có thể gây đau và sự tức giận khởi lên nơi bạn. Ý nghĩ tức thời có thể là giết con muỗi để nó không đốt nữa. Ý nghĩ có chủ ý đó là một vacī saṅkhāra. Sau đó bạn có thể dùng tay kia đập con muỗi. Cử động tay đó là kāya saṅkhāra. Chúng cũng là vacī và kāya abhisaṅkhāra vì có liên hệ đến sự sân hận, một ô nhiễm tâm.

• Furthermore, the decision to kill the mosquito was a kamma viññāṇa. As you see, saṅkhāra and viññāṇa đi together: “(abhi)saṅkhāra paccayā (kamma)viññāṇa” starts the kamma accumulation, and “(kamma)viññāṇa paccayā (abhi)saṅkhāra” will generate more abhisaṅkhāra, in this case specifically kāya abhisaṅkhāra, to strike the mosquito.

Hơn nữa, quyết định giết con muỗi là một kamma viññāṇa. Như ta thấy, saṅkhāra và viññāṇa luôn đi cùng nhau: “(abhi)saṅkhāra paccayā (kamma)viññāṇa” khởi đầu cho sự tích lũy kamma, và “(kamma)viññāṇa paccayā (abhi)saṅkhāra” sẽ tạo ra thêm abhisaṅkhāra, trong trường hợp này cụ thể là kāya abhisaṅkhāra để đánh con muỗi.

• This time, the initial mano saṅkhāra developed into a vacī saṅkhāra with an intention/expectation. That expectation was to kill the mosquito. That is an abhisaṅkhāra, and it led to a kamma viññāṇa. That involved different types of “nāmarūpa” arising in mind; see “Nāmarūpa in Idappaccayatā Paṭicca Samuppāda.”

Lần này, mano saṅkhāra ban đầu phát triển thành vacī saṅkhāra với một ý định/kỳ vọng. Kỳ vọng đó là giết con muỗi. Đó là một abhisaṅkhāra và nó dẫn đến một kamma viññāṇa. Quá trình đó liên quan đến nhiều loại “nāmarūpa” sinh khởi trong tâm; xem “Nāmarūpa in Idappaccayatā Paṭicca Samuppāda.”

• On the other hand, an Arahant would not kill the mosquito. Instead, the reaction to the pain could be to fan with the other hand to get the mosquito off. Thus no abhisaṅkhāra or kamma viññāṇa would arise in an Arahant.

Ngược lại, một bậc Arahant sẽ không giết con muỗi. Thay vào đó, phản ứng trước cơn đau có thể chỉ là phẩy tay để xua con muỗi đi. Vì vậy, không có abhisaṅkhāra hay kamma viññāṇa nào sinh khởi nơi một Arahant.

Accumulation of Five Aggregates with Vipāka and Kamma Viññāṇa

Sự Tích Lũy Năm Uẩn Với Vipāka và Kamma Viññāṇa

10. Now you can see how various types of vedanā, saññā, saṅkhāra, and viññāṇa can arise when an internal rūpa contacts an external rūpa. You can see that additions to the five aggregates occur with EACH sensory contact between an internal and an external rūpa.

Giờ đây bạn có thể thấy các loại vedanā, saññā, saṅkhāra và viññāṇa khác nhau sinh khởi như thế nào khi một rūpa bên trong tiếp xúc với một rūpa bên ngoài. Bạn cũng thấy rằng MỖI lần tiếp xúc giác quan giữa rūpa bên trong và rūpa bên ngoài đều làm tăng thêm năm uẩn.

• The initial reaction of the mind to such a sensory event (ārammaṇa) is a vipāka viññāṇa. In the above example of a mosquito bite, it was a painful feeling together with the saññā.

Phản ứng ban đầu của tâm trước một sự kiện giác quan (ārammaṇa) là một vipāka viññāṇa. Trong ví dụ muỗi đốt ở trên, đó là cảm giác đau cùng với saññā.

• But in some cases, we RESPOND to such vipāka viññāṇa by taking actions or at least thinking about taking defiled actions (both count as new kamma).

Nhưng trong một số trường hợp, chúng ta PHẢN ỨNG trước vipāka viññāṇa đó bằng hành động hoặc ít nhất là suy nghĩ về những hành động ô nhiễm (cả hai đều được tính là kamma mới).

• The angry thought and the decision to kill the mosquito arose in kamma viññāṇa.

Ý nghĩ tức giận và quyết định giết con muỗi sinh khởi trong kamma viññāṇa.

• Of course, both initial sensory experience (vipāka viññāṇa) and one’s responses to it (kamma viññāṇa) are recorded as the five aggregates (pañcakkhandhā): rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha, and viññāṇakkhandha.

Dĩ nhiên, cả kinh nghiệm giác quan ban đầu (vipāka viññāṇa) lẫn phản ứng của ta đối với nó (kamma viññāṇa) đều được ghi nhận thành năm uẩn (pañcakkhandhā): rūpakkhandha, vedanākkhandha, saññākkhandha, saṅkhārakkhandha và viññāṇakkhandha.

Contemplate with Examples

Quán Chiếu Bằng Các Ví Dụ

11. It is necessary to contemplate such examples and understand the meanings of mano saṅkhāra, vipāka viññāṇa, kamma viññāṇa, etc. Teachers use terms like vipāka viññāṇa and kamma viññāṇa to simplify and clarify concepts. See “Sutta Interpretation – Uddesa, Niddesa, Paṭiniddesa.”

Cần phải quán chiếu những ví dụ như vậy và hiểu rõ ý nghĩa của mano saṅkhāra, vipāka viññāṇa, kamma viññāṇa, v.v. Các vị giảng sư dùng những thuật ngữ như vipāka viññāṇa và kamma viññāṇa để đơn giản hóa và làm sáng tỏ các khái niệm. Xem “Sutta Interpretation – Uddesa, Niddesa, Paṭiniddesa.”

• It is foolish to ask for “Tipiṭaka references” for such terms. Of course, if such terms lead to contradictions, one should bring up such issues. There are no such contradictions.

Thật là vô ích khi đòi hỏi “trích dẫn từ Tipiṭaka” cho những thuật ngữ như vậy. Dĩ nhiên, nếu những thuật ngữ đó dẫn đến mâu thuẫn thì cần nêu ra. Nhưng ở đây không hề có mâu thuẫn.

• One can never learn (or teach) by engaging in debates because, most of the time, it is unfruitful to discuss things with people whose minds are “closed off.”

Người ta không thể học (hay dạy) được gì qua những cuộc tranh luận, vì phần lớn thời gian việc thảo luận với những người có “tâm đóng kín” đều không mang lại kết quả.

• During discussions in other forums like Dhamma Wheel, after a few attempts, I gave up trying to reason with people who could not think logically.

Trong các cuộc thảo luận ở những diễn đàn khác như Dhamma Wheel, sau vài lần thử, tôi đã bỏ việc cố gắng lý luận với những người không thể suy nghĩ một cách logic.