Viññāṇa – What It Really Means / Viññāṇa – Ý Nghĩa Thực Sự Là Gì

May 26, 2017; revised May 16, 2020; February 2, 2023; rewritten April 26, 2025

Ngày 26/05/2017; chỉnh sửa ngày 16/05/2020; ngày 02/02/2023; viết lại ngày 26/04/2025

Viññāṇa is more than being aware (i.e., consciousness). Even vipāka viññāṇa arises with attachment to “distorted saññā.” Then, if the attachment in the initial vipāka viññāṇa is strong, it grows into a kamma viññāṇa, creating new potent kammic energy. It is necessary to understand this two-step attachment process to cultivate Satipaṭṭhāna Bhāvanā.

Viññāṇa không chỉ đơn thuần là sự nhận biết (tức là ý thức). Ngay cả vipāka viññāṇa cũng khởi lên cùng với sự dính mắc vào “saññā sai lệch”. Sau đó, nếu sự dính mắc trong vipāka viññāṇa ban đầu đủ mạnh, nó sẽ phát triển thành kamma viññāṇa, tạo ra năng lực kamma mới đầy sức mạnh. Cần phải hiểu rõ tiến trình dính mắc hai bước này thì mới có thể tu tập Satipaṭṭhāna Bhāvanā một cách đúng đắn.

Expansion of Viññāṇa

Sự mở rộng của Viññāṇa

Download/Print: “WebLink: PDF Download: Expansion of Viññāṇa”

Tải xuống/In: “WebLink: PDF Download: Expansion of Viññāṇa”

Viññāṇa Arises With a Sensory Input

Viññāṇa Khởi Lên Cùng Với Một Đối Tượng Giác Quan

1. In deep sleep, our mind is in a “holding state” called “bhavaṅga” The mind is there but not active, so we are unaware of any sensory inputs.

Trong giấc ngủ sâu, tâm của chúng ta ở trong một “trạng thái duy trì” gọi là “trạng thái bhavaṅga”. Tâm vẫn hiện hữu nhưng không hoạt động, vì vậy ta không nhận biết bất kỳ đối tượng giác quan nào.

• Suppose a person wakes up to the sound of an alarm. That is the start of a “sota viññāṇa.” It is only a sound that wakes up the mind from its “holding state.” It comes in as just a sound, but based on it, he immediately starts thinking about any important events scheduled for today, and then gets ready to go to work.

Giả sử một người tỉnh dậy vì tiếng chuông báo thức. Đó là sự khởi đầu của một “sota viññāṇa”. Ban đầu chỉ đơn thuần là một âm thanh đánh thức tâm khỏi “trạng thái duy trì”. Nó đi vào chỉ như một âm thanh, nhưng dựa trên đó, người ấy lập tức bắt đầu suy nghĩ về những công việc quan trọng trong ngày, rồi chuẩn bị đi làm.

• Thus, the mind starts with a single sensory experience. But it “expands” rapidly into further thoughts about it and branches into other related areas.

Như vậy, tâm bắt đầu từ một kinh nghiệm giác quan đơn lẻ. Nhưng nó nhanh chóng “mở rộng” thành nhiều dòng suy nghĩ tiếp theo và lan sang các lĩnh vực liên quan khác.

• That is how a narrow initial experience (vipāka viññāṇa) expands and becomes an aggregate or a bundle, called viññāṇakkhandha.

Đó là cách mà một kinh nghiệm ban đầu rất hẹp (vipāka viññāṇa) mở rộng ra và trở thành một tập hợp hay một chùm, gọi là viññāṇakkhandha.

• During that “expansion,” the mind may generate kammic energy if it keeps attaching to that initial vipāka viññāṇa and enters the “nava kamma” stage; see the chart above.

Trong quá trình “mở rộng” đó, tâm có thể tạo ra năng lực kamma nếu nó tiếp tục bám chấp vào vipāka viññāṇa ban đầu và đi vào giai đoạn “nava kamma”; xem sơ đồ phía trên.

• Not everything we see daily leads to the “nava kamma” stage. Furthermore, even though no strong kammic energies are created in the “purāṇa kamma” stage, the mind gets automatically defiled upon entering the “purāṇa kamma” stage. We will discuss that below.

Không phải mọi thứ ta thấy hằng ngày đều dẫn đến giai đoạn “nava kamma”. Hơn nữa, dù trong giai đoạn “purāṇa kamma” không tạo ra năng lực kamma mạnh, nhưng tâm vẫn tự động bị nhiễm ô ngay khi bước vào giai đoạn “purāṇa kamma”. Điều này sẽ được bàn tiếp ở phần dưới.

2. When a new sensory input comes in, the mind initiates a “new viññāṇa” with a “snapshot” of it.

Khi một đối tượng giác quan mới xuất hiện, tâm khởi tạo một “viññāṇa mới” với một “ảnh chụp nhanh” của đối tượng đó.

• Suppose a teenager, X, sees a beautiful woman. It would be a “new viññāṇa.” It starts with a snapshot of a woman’s figure coming to mind. The chart above shows the critical steps involved.

Giả sử một thiếu niên, X, nhìn thấy một người phụ nữ xinh đẹp. Đó sẽ là một “viññāṇa mới”. Nó bắt đầu bằng hình ảnh thoáng qua về vóc dáng của người phụ nữ hiện lên trong tâm. Sơ đồ phía trên cho thấy các bước then chốt liên quan.

• The process starts at the “kāma dhātu” stage for anyone born in the kāma loka, including Arahants. The difference between an Arahant and an average human (puthujjana) is the following: While the mind of a puthujjana automatically gets to the “bahiddha viññāṇa,” an Arahant’s mind remains in the “kāma dhātu” stage.

Tiến trình này bắt đầu ở giai đoạn “kāma dhātu” đối với bất kỳ ai sinh ra trong kāma loka, kể cả các vị Arahant. Sự khác biệt giữa một vị Arahant và một người bình thường (puthujjana) là như sau: Trong khi tâm của một puthujjana tự động đi đến “bahiddha viññāṇa”, thì tâm của một vị Arahant vẫn dừng lại ở giai đoạn “kāma dhātu”.

• Once getting into “kāma loka” with the bahiddha viññāṇa, the mind of a puthujjana will keep attaching at least to the “ajjhatta viññāṇa” stage. If the sensory input is strong (i.e., taṇhā is strong), the incremental attachment continues to the “nava kamma” stage. In Paṭicca Samuppāda, this transition happens at the “taṇhā paccayā upādāna” step.

Một khi đã đi vào “kāma loka” với bahiddha viññāṇa, tâm của một puthujjana sẽ tiếp tục bám chấp ít nhất đến giai đoạn “ajjhatta viññāṇa”. Nếu đối tượng giác quan mạnh (tức là taṇhā mạnh), thì sự bám chấp gia tăng sẽ tiếp diễn cho đến giai đoạn “nava kamma”. Trong Paṭicca Samuppāda, sự chuyển tiếp này xảy ra tại bước “taṇhā paccayā upādāna”.

• Also see “A Sensory Input Triggers (Distorted) Saññā and Pañcupādānakkhandha.”

Xem thêm “A Sensory Input Triggers (Distorted) Saññā and Pañcupādānakkhandha”.

Viññāṇa Can be Moral or Immoral

Viññāṇa Có Thể Là Thiện hoặc Bất Thiện

3. The mind keeps attaching the viññāṇa, which is said to grow because it keeps looking into ways of extending the “pleasure” experienced with the sensory input, in our example of a young boy (X) enjoying the sight of a beautiful woman.

Tâm tiếp tục bám chấp vào viññāṇa, và viññāṇa được nói là “tăng trưởng” vì tâm liên tục tìm cách kéo dài “khoái lạc” có được từ đối tượng giác quan, như trong ví dụ thiếu niên (X) thích thú khi nhìn thấy một người phụ nữ xinh đẹp.

• Up to the “nava kamma” stage, the “growth of viññāṇa” is relatively small, as indicated by the slight slope in the growth of viññāṇa in the above chart. The downward slope is used to indicate an “immoral viññāṇa” (“viññāṇa with kāma rāga” in the case of X) that could lead to immoral thoughts, speech, and actions (kāya, vacī, mano kamma in the chart).

Cho đến giai đoạn “nava kamma”, sự “tăng trưởng của viññāṇa” còn tương đối nhỏ, như được thể hiện bằng độ dốc nhẹ trong sơ đồ tăng trưởng của viññāṇa phía trên. Đường dốc đi xuống được dùng để biểu thị một “viññāṇa bất thiện” (“viññāṇa với kāma rāga” trong trường hợp của X), có thể dẫn đến các tư tưởng, lời nói và hành động bất thiện (kāya, vacī, mano kamma trong sơ đồ).

• If the sensory input (say the sight of a Buddha statue) leads to good moral thoughts (and possibly moral deeds), a “moral viññāṇa” would result, and two upward lines would indicate that (not shown in the above chart). Both types are shown in many other posts including “Sotāpanna Stage from Kama Loka.” Even such “moral viññāṇa” moves a mind away from Nibbāna; all viññāṇa, starting with attachment to “distorted saññā,” takes a mind away from Nibbāna. See “Six Root Causes – Loka Samudaya (Arising of Suffering) and Loka Nirodhaya (Nibbāna).”

Nếu đối tượng giác quan (ví dụ như nhìn thấy một tượng Phật) dẫn đến các tư tưởng thiện (và có thể là các hành động thiện), thì sẽ hình thành một “viññāṇa thiện”, được biểu thị bằng hai đường hướng lên (không thể hiện trong sơ đồ phía trên). Cả hai loại này đều được trình bày trong nhiều bài viết khác, bao gồm “Sotāpanna Stage from Kama Loka”. Ngay cả “viññāṇa thiện” như vậy cũng khiến tâm rời xa Nibbāna; mọi viññāṇa, bắt đầu từ sự bám chấp vào “saññā sai lệch”, đều đưa tâm đi xa khỏi Nibbāna. Xem “Six Root Causes – Loka Samudaya (Arising of Suffering) and Loka Nirodhaya (Nibbāna)”.

• To move toward Nibbāna, one must overcome the “distorted saññā.” We will address that briefly below. It is discussed in detail in “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā)” and in even more detail in the “Worldview of the Buddha” section. One needs to set aside a day or two to review these posts; just reading a post or two while eating lunch will not be enough.

Để tiến dần đến Nibbāna, người ta phải vượt qua “saññā sai lệch”. Vấn đề này sẽ được đề cập ngắn gọn ở phần dưới. Nội dung này được trình bày chi tiết trong “Sotāpanna Stage via Understanding Perception (Saññā)” và còn chi tiết hơn nữa trong phần “Worldview of the Buddha”. Người đọc cần dành ra một hoặc hai ngày để đọc và nghiền ngẫm các bài viết này; chỉ đọc lướt một hai bài trong lúc ăn trưa là không đủ.

Arahants Do Not Generate Viññāṇa

Các vị Arahant Không Tạo Ra Viññāṇa

4. As shown in the above chart, the mind of an Arahant will not move to the “bahiddha viññāṇa” inside “kāma loka.” Their minds will remain in the “kāma dhātu” state as shown in the above chart.

Như thể hiện trong sơ đồ phía trên, tâm của một vị Arahant sẽ không chuyển sang “bahiddha viññāṇa” trong “kāma loka”. Tâm của các vị ấy sẽ luôn ở trong trạng thái “kāma dhātu” như được minh họa trong sơ đồ.

• An Arahant would not generate viññāṇa at any time. The word “viññāṇa” means “absence of ñāṇa” or “absence of wisdom about the true nature of the world.” Specifically, it refers to the absence of knowledge about how the “distorted saññā” triggers the accumulation of kamma; once one comprehends that, one becomes a “sandiṭṭhiko” or a Sotāpanna. However, “saŋ generation” completely stops only at the Arahant stage; see “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?”

Một vị Arahant sẽ không tạo ra viññāṇa vào bất kỳ thời điểm nào. Từ “viññāṇa” có nghĩa là “sự vắng mặt của ñāṇa” hay “sự thiếu vắng trí tuệ về bản chất thật của thế gian”. Cụ thể, nó chỉ sự thiếu hiểu biết về cách “saññā sai lệch” kích hoạt sự tích lũy kamma; khi thấu hiểu được điều đó, người ấy trở thành một “sandiṭṭhiko” hay một Sotāpanna. Tuy nhiên, “việc tạo saŋ” chỉ chấm dứt hoàn toàn ở giai đoạn Arahant; xem “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?”.

• If an Arahant does not generate viññāṇa, how would they experience the sensory inputs? The seeing (or eye consciousness) by an Arahant is expressed as “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati” or “seeing without the arising of any defilements (even though the sight has embedded distorted saññā).” For example, an Arahant would also see a beautiful woman as such (just as X in #2, #3 above); however, since an Arahant fully comprehends that “the beauty of the woman” is a false/distorted saññā generated by the mind, their minds would not attach to that sight.

Nếu một vị Arahant không tạo ra viññāṇa, thì các vị ấy trải nghiệm các đối tượng giác quan như thế nào? Sự thấy (hay nhãn thức) của một vị Arahant được diễn tả bằng cụm từ “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati”, tức là “chỉ đơn thuần thấy, không có bất kỳ nhiễm ô nào khởi lên (dù đối tượng thấy vẫn chứa saññā sai lệch)”. Ví dụ, một vị Arahant cũng thấy một người phụ nữ xinh đẹp đúng như vậy (giống như X ở mục #2, #3 phía trên); tuy nhiên, vì vị Arahant hoàn toàn thấu hiểu rằng “vẻ đẹp của người phụ nữ” là một saññā giả tạo/sai lệch do tâm sinh ra, nên tâm của các vị ấy sẽ không bám chấp vào hình ảnh đó.

• This is why the Buddha advised Bāhiya to train to be like an Arahant: “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissatī’ti.”Miraculously, wise Bāhiya understood it within minutes. That was not an accident or a fluke. He had cultivated wisdom (fulfilled pāramitā) in his previous lives. In next week’s post [see ‘Diṭṭhe Diṭṭhamattaṁ Bhavissati’ – Connection to Saññā], I will discuss the “WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10).”

Đó là lý do vì sao Đức Phật khuyên Bāhiya hãy tu tập để được như một vị Arahant: “diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissatī’ti.” Một cách kỳ diệu, bậc trí Bāhiya đã hiểu ra chỉ trong vài phút. Đó không phải là ngẫu nhiên hay may mắn tình cờ. Ông đã tu tập trí tuệ (viên mãn pāramitā) trong nhiều đời quá khứ. Trong bài viết tuần tới [xem “Diṭṭhe Diṭṭhamattaṁ Bhavissati’ – Connection to Saññā], tôi sẽ bàn về “WebLink: suttacentral: Bāhiya Sutta (KN Ud 1.10)”.

Two Types of Viññāṇa Arise Due to “Distorted Saññā”

Hai Loại Viññāṇa Khởi Lên Do “Saññā Sai Lệch”

5. The two types of viññāṇa (as vipāka and kamma viññāṇa) are not categorized as such in the suttās. However, it is easier for us to understand how the mind works by treating how viññāṇa develops from the vipāka viññāṇa stage to the kamma viññāṇa stage (which occurs only if the mind attaches to the ārammaṇa strongly enough to get to the “taṇhā paccayā upādāna” step in Paṭicca Samuppāda). Many suttās discuss the “purāṇa kamma” and “nava kamma” stages, which correspond to the vipāka viññāṇa and kamma viññāṇa.

Hai loại viññāṇa (vipāka viññāṇa và kamma viññāṇa) không được phân loại rõ ràng như vậy trong các suttā. Tuy nhiên, việc xem xét cách viññāṇa phát triển từ giai đoạn vipāka viññāṇa sang giai đoạn kamma viññāṇa (chỉ xảy ra khi tâm bám chấp đủ mạnh vào ārammaṇa để đi đến bước “taṇhā paccayā upādāna” trong Paṭicca Samuppāda) giúp chúng ta dễ hiểu hơn về cách tâm vận hành. Nhiều suttā bàn đến các giai đoạn “purāṇa kamma” và “nava kamma”, tương ứng với vipāka viññāṇa và kamma viññāṇa.

• As we discussed in “Free Will in Buddhism – Connection to Saṅkhāra,” we don’t have control over the vipāka viññāṇa (in the purāṇa kamma stage), but we do have control over the potent kamma accumulation with kamma viññāṇa in the nava kamma

Như đã thảo luận trong “Free Will in Buddhism – Connection to Saṅkhāra”, chúng ta không kiểm soát được vipāka viññāṇa (trong giai đoạn purāṇa kamma), nhưng chúng ta có thể kiểm soát việc tích lũy kamma mạnh mẽ thông qua kamma viññāṇa trong giai đoạn nava kamma.

• In the post “Is Cakkhu Viññāṇa Free of Defilements?” we discussed why even the vipāka viññāṇa is defiled. Even before we realize it, our minds attach to the “distorted saññā” if unbroken saṁyojanās One has to understand that to become a “sandiṭṭhiko”; see “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?”

Trong bài viết “Is Cakkhu Viññāṇa Free of Defilements?”, chúng ta đã bàn vì sao ngay cả vipāka viññāṇa cũng là nhiễm ô. Ngay cả trước khi ta kịp nhận ra, tâm đã bám chấp vào “saññā sai lệch” nếu các saṁyojana chưa được đoạn trừ. Cần phải hiểu rõ điều này để trở thành một “sandiṭṭhiko”; xem “Sandiṭṭhiko – What Does It Mean?”.

• This is why Arahants would not experience even the vipāka viññāṇa! They are conscious and experience sensory inputs like puthujjana. Still, their minds will not attach to the “distorted saññā” because they have broken all ten saṁyojana that bind one to the rebirth process.

Đó là lý do vì sao các vị Arahant thậm chí không trải nghiệm vipāka viññāṇa!
Các vị ấy vẫn tỉnh thức và vẫn trải nghiệm các đối tượng giác quan giống như puthujjana. Tuy nhiên, tâm của các vị ấy sẽ không bám chấp vào “saññā sai lệch” vì các vị đã đoạn trừ cả mười saṁyojana trói buộc chúng sinh vào vòng tái sinh.

• If one or more of the ten saṁyojana remain intact, a mind automatically attaches to that “distorted saññā” without conscious thinking. See #9 of “Saññā – What It Really Means” and “A Sensory Input Triggers (Distorted) Saññā and Pañcupādānakkhandha.”

Nếu một hay nhiều saṁyojana trong mười saṁyojana vẫn còn nguyên vẹn, thì tâm sẽ tự động bám chấp vào “saññā sai lệch” mà không cần suy nghĩ có ý thức. Xem mục #9 của “Saññā – What It Really Means” và “A Sensory Input Triggers (Distorted) Saññā and Pañcupādānakkhandha”.

Growth/Expansion of Viññāṇa into Eleven Types

Sự Tăng Trưởng/Mở Rộng Của Viññāṇa Thành Mười Một Loại

1. Even though the mind starts with a single ārammaṇa (say, X seeing a beautiful woman, in #2 above), it “runs off” in many directions if the sensory input is attractive enough.

Mặc dù tâm bắt đầu chỉ với một ārammaṇa duy nhất (ví dụ như X nhìn thấy một người phụ nữ xinh đẹp ở mục #2 phía trên), nhưng nếu đối tượng giác quan đủ hấp dẫn, tâm sẽ “chạy lan” theo nhiều hướng khác nhau.

• In the example of X, his mind would first recall similar sights he had experienced before; if that woman is known to him, he would unconsciously recall some past experiences with her. Thus, viññāṇa expands to include “past experiences.” If he plans to get to know her, viññāṇa would include such future plans. Thus, the viññāṇa will immediately expand (even in the “purāṇa kamma” stage).

Trong ví dụ của X, tâm anh ta trước hết sẽ gợi lại những hình ảnh tương tự đã từng trải nghiệm trước đây; nếu người phụ nữ đó là người quen, anh ta sẽ vô thức nhớ lại một số trải nghiệm trong quá khứ với cô ấy. Do đó, viññāṇa mở rộng để bao gồm cả “những trải nghiệm trong quá khứ”. Nếu anh ta có ý định làm quen với cô ấy, thì viññāṇa sẽ bao gồm cả những kế hoạch cho tương lai. Vì vậy, viññāṇa sẽ lập tức mở rộng (ngay cả trong giai đoạn “purāṇa kamma”).

• In fact, viññāṇa includes 11 types: “yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā,..” See “WebLink: suttacentral: Adukkhamasukhī Sutta (SN 24.96).” The English translation has many errors, starting with translation of viññāṇa as “cosnciousness.”

Thực ra, viññāṇa bao gồm 11 loại: “yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā,..” Xem “WebLink: suttacentral: Adukkhamasukhī Sutta (SN 24.96)”.
Bản dịch tiếng Anh có nhiều sai sót, bắt đầu từ việc dịch viññāṇa thành “cosnciousness (ý thức)”.

• In the above verse, atītānāgatapaccuppannaṁ refers to the past (atīta), future (anāgata), and current (paccuppanna) components of the growing viññāṇa.

Trong đoạn kệ trên, atītānāgatapaccuppannaṁ chỉ các thành phần quá khứ (atīta), tương lai (anāgata) và hiện tại (paccuppanna) của viññāṇa đang tăng trưởng.

• Note that the ajjhatta and bahiddha viññāṇa we discussed above are two components of viññāṇa in the above verse (ajjhattaṁ vā bahiddhā vā.) We will discuss all 11 types included in “viññāṇakkhandha,” which is simply referred to as “viññāṇa” in many suttās, including the above sutta.

Lưu ý rằng ajjhatta viññāṇa và bahiddha viññāṇa đã bàn ở trên là hai thành phần của viññāṇa trong đoạn kệ này (ajjhattaṁ vā bahiddhā vā). Chúng ta sẽ bàn về đầy đủ 11 loại được bao gồm trong “viññāṇakkhandha”, vốn trong nhiều suttā (kể cả suttā trên) thường được gọi ngắn gọn là “viññāṇa”.

• This is why “viññāṇa” is much more complex than mere “consciousness.”

Đó là lý do vì sao “viññāṇa” phức tạp hơn rất nhiều so với khái niệm đơn thuần là “ý thức”.

Growth of Viññāṇa Accelerates in the “Nava Kamma” Stage

Sự Tăng Trưởng Của Viññāṇa Tăng Tốc Trong Giai Đoạn “Nava Kamma”

7. Once a mind strongly attaches to a sensory event (like in the example of X above), we become conscious about thinking, speaking, and taking actions about it. In the example of X, he will start consciously planning how to build a relationship with the woman. That is when the “nava kamma” stage begins, as indicated in the above chart.

Khi tâm bám chấp mạnh mẽ vào một sự kiện giác quan (như trong ví dụ của X ở trên), chúng ta bắt đầu có ý thức về việc suy nghĩ, nói năng và hành động liên quan đến nó. Trong ví dụ của X, anh ta sẽ bắt đầu có ý thức lập kế hoạch để xây dựng mối quan hệ với người phụ nữ đó. Đó chính là lúc giai đoạn “nava kamma” bắt đầu, như được thể hiện trong sơ đồ phía trên.

• The transition to the “nava kamma” stage starts with the rising of kāmacchanda (kāma chanda or “desire for kāma”) in the “purāṇa kamma” stage.

Sự chuyển sang giai đoạn “nava kamma” bắt đầu bằng sự khởi lên của kāmacchanda (kāma chanda hay “dục cầu đối với kāma”) trong giai đoạn “purāṇa kamma”.

• The next step of “kāma pariḷāha” means one’s mind becomes agitated and asks to “take action” immediately. A sense of urgency arises to take action.

Bước tiếp theo là “kāma pariḷāha”, có nghĩa là tâm trở nên bức bách, thôi thúc phải “hành động” ngay lập tức. Một cảm giác khẩn cấp khởi lên, đòi hỏi phải hành động.

• Then, one would start the investigating (pariyesana) In the case of X, he may start asking others who the woman is and make plans to see her again as soon as possible.

Sau đó, người ấy bắt đầu giai đoạn tìm kiếm, dò xét (pariyesana).
Trong trường hợp của X, anh ta có thể bắt đầu hỏi người khác xem người phụ nữ đó là ai và lên kế hoạch gặp lại cô ấy sớm nhất có thể.

• All those “expand the viññāṇa (which include expectations)” in the “nava kamma” stage, as shown in the chart by the larger slope in the growth of viññāṇa. It culminates with more thoughts (planning), including speech and physical actions. That is indicated by kāya, vacī, and mano kamma in the chart.

Tất cả những điều đó “làm mở rộng viññāṇa (bao gồm cả các kỳ vọng)” trong giai đoạn “nava kamma”, được thể hiện trong sơ đồ bằng độ dốc lớn hơn của sự tăng trưởng viññāṇa. Tiến trình này đạt đến đỉnh điểm với nhiều suy nghĩ hơn (lập kế hoạch), bao gồm cả lời nói và hành động thân. Điều đó được biểu thị trong sơ đồ bằng kāya, vacī và mano kamma.

• Thus, the initial viññāṇa (which started as just a “seeing event”) expands to become a viññāṇakkhandha or a “heap of viññāṇa.”

Do đó, viññāṇa ban đầu (chỉ khởi đầu như một “sự kiện thấy”) sẽ mở rộng thành viññāṇakkhandha, hay một “tập hợp viññāṇa”.

Stopping Viññāṇa Requires Bypassing “Distorted Saññā”

Chấm Dứt Viññāṇa Đòi Hỏi Phải Vượt Qua “Saññā Sai Lệch”

8. It should be apparent from the above discussion that one must bypass the “distorted saññā” to avoid “automatic transition” to (bahiddha) viññāṇa.

Từ phần phân tích trên, có thể thấy rõ rằng cần phải vượt qua “saññā sai lệch” thì mới tránh được sự “chuyển tiếp tự động” sang (bahiddha) viññāṇa.

• A Sotāpanna — for the first time ever — overcomes the “distorted saññā” while contemplating the anicca nature of the world.

Một Sotāpanna — lần đầu tiên trong dòng luân hồi — vượt qua được “saññā sai lệch” khi quán chiếu bản chất anicca của thế gian.

• When one starts comprehending the origin of the “distorted saññā” (i.e., the Buddha’s worldview), one’s mind begins to be released from the “distorted saññā” gradually.

Khi một người bắt đầu thấu hiểu nguồn gốc của “saññā sai lệch” (tức là thế giới quan của Đức Phật), tâm của người ấy dần dần được giải thoát khỏi “saññā sai lệch”.

• As a Sotāpanna Anugāmi, one’s mind begins to try to overcome the “distorted saññā” and to move into the “Satipaṭṭhāna Bhumi.” This is indicated in the chart below.

Ở giai đoạn Sotāpanna Anugāmi, tâm bắt đầu nỗ lực vượt qua “saññā sai lệch” và tiến vào “Satipaṭṭhāna Bhumi”. Điều này được minh họa trong sơ đồ phía dưới.

Satipaṭṭhāna – Basic Idea

Satipaṭṭhāna – Ý niệm Căn bản

Download/Print: “WebLink: PDF Download: Satipaṭṭhāna – Basic Idea”

Tải xuống/In: “WebLink: PDF Download: Satipaṭṭhāna – Basic Idea”

First Experience of Sammā Sati (Satipaṭṭhāna Bhumi) Without “Distorted Saññā”

Trải Nghiệm Đầu Tiên của Sammā Sati (Satipaṭṭhāna Bhumi) Không Còn “Saññā Sai Lệch”

9. A puthujjana experiences the “distorted saññā-free” Sammā Sati (in Satipaṭṭhāna Bhumi) for the first time when attaining the Sotāpanna At the Sotāpanna phala moment, the mind overcomes the “distorted saññā” associated with the kāma loka (or the “distorted saññā” associated with the rūpa loka if in a jhāna) and moves to the Satipaṭṭhāna Bhumi.

Một puthujjana lần đầu tiên trải nghiệm Sammā Sati “không còn saññā sai lệch” (trong Satipaṭṭhāna Bhumi) khi chứng đạt tầng Sotāpanna. Tại khoảnh khắc Sotāpanna phala, tâm vượt qua “saññā sai lệch” gắn với kāma loka (hoặc “saññā sai lệch” gắn với rūpa loka nếu đang ở trong jhāna) và tiến vào Satipaṭṭhāna Bhumi.

• A Sotāpanna can “get back to” the Satipaṭṭhāna Bhumi by cultivating Satipaṭṭhāna.

Một Sotāpanna có thể “trở lại” Satipaṭṭhāna Bhumi bằng cách tu tập Satipaṭṭhāna.

• If a Sotāpanna starts cultivating Satipaṭṭhāna, he can return to the Satipaṭṭhāna Bhumi without too much effort (but it is not trivial). With practice, they can get there and stay there to engage in Vipassanā to attain higher magga phala.

Nếu một Sotāpanna bắt đầu tu tập Satipaṭṭhāna, người ấy có thể quay trở lại Satipaṭṭhāna Bhumi mà không cần quá nhiều nỗ lực (nhưng điều đó không hề đơn giản). Nhờ thực hành liên tục, họ có thể đạt đến trạng thái đó và an trú ở đó để hành Vipassanā, nhằm chứng đắc các magga phala cao hơn.

• See “Loka and Nibbāna (Āloka) – Complete Overview” for more details.

Xem “Loka and Nibbāna (Āloka) – Complete Overview” để biết thêm chi tiết.

• I have discussed this critical step in several posts, including “Sensory Inputs Initiate ‘Creation of the World’ or ‘Loka Samudaya’,” “A Sensory Input Triggers (Distorted) Saññā and Pañcupādānakkhandha,” and “Kāma Saññā – How to Bypass to Cultivate Satipaṭṭhāna.” Reading them is a good idea when there is enough time to contemplate.

Tôi đã bàn về bước then chốt này trong nhiều bài viết, bao gồm “Sensory Inputs Initiate ‘Creation of the World’ or ‘Loka Samudaya’,” “A Sensory Input Triggers (Distorted) Saññā and Pañcupādānakkhandha,” và “Kāma Saññā – How to Bypass to Cultivate Satipaṭṭhāna.” Việc đọc các bài này là rất hữu ích khi có đủ thời gian để suy niệm.