Five Aggregates and Tilakkhaṇa – Introduction / Năm uẩn và Tilakkhaṇa – Dẫn nhập

May 27, 2020; revised April 18, 2025

Ngày 27/05/2020; sửa ngày 18/04/2025

We start a series of posts on the five aggregates and Tilakkhaṇa (anicca, dukkha, and anatta.)

Chúng ta bắt đầu một loạt bài về ngũ uẩn và Tilakkhaṇa (anicca, dukkha và anatta).

The Five Aggregates describe any Living Being’s “World”

Ngũ Uẩn Mô Tả “Thế Giới” Của Bất Kỳ Chúng Sinh Nào

  1. The five aggregates or pañcakkhandhā (more accurately pañcupādānakkhandhā) represent any living being together with its “external world.” It is incorrect to say that the five aggregates are in one’s own “physical body.” Everything about a living being, including ALL past experiences and future expectations, is embedded in pañcupādānakkhandhā. Furthermore, one’s gati, anusaya, etc., are all in pañcupādānakkhandhā. Please read the previous posts in “The Five Aggregates (Pañcakkhandha).”

Ngũ uẩn hay pañcakkhandhā (chính xác hơn là pañcupādānakkhandhā) trình bày toàn bộ một chúng sinh cùng với “thế giới bên ngoài” của nó. Không đúng khi nói rằng năm uẩn nằm trong “thân vật lý” của một người. Mọi thứ liên quan đến một chúng sinh— gồm TẤT CẢ kinh nghiệm quá khứ và những kỳ vọng tương lai — đều nằm trong pañcupādānakkhandhā. Thêm nữa, gati, anusaya của mỗi người cũng nằm trong pañcupādānakkhandhā. Xin đọc các bài trước trong loạt “The Five Aggregates (Pañcakkhandha).”

Những điều tôi tóm lược trong vài bài đó là nội dung từ nhiều suttā thuộc WebLink: suttacentral: Khandha Saṁyutta (SN 22.1 ~ 22.159) trong Saṁyutta Nikāya. Cũng có các suttā khác tại những phần khác của Tipiṭaka.

  • In those suttā, the Buddha describes any given living being in terms of pañcupādānakkhandhā: rūpupādānakkhandha, vedanupādānakkhandha, saññupādānakkhandha, saṅkhārupādānakkhandha, viññāṇupādānakkhandha.

Trong các suttā ấy, Đức Phật mô tả mọi chúng sinh dựa trên pañcupādānakkhandhā: rūpupādānakkhandha, vedanupādānakkhandha, saññupādānakkhandha, saṅkhārupādānakkhandha, viññāṇupādānakkhandha.

  • Those are the five “grasping” aggregates loosely translated as form, feelings, perceptions, mental formations, and consciousness. As we have discussed, such translations are misleading. It is better to use the Pāli terms and to learn their true BROADER meanings. For example, viññāṇa can be of two different types of kamma viññāṇa and vipāka viññāṇa. See, “Moha/Avijjā and Vipāka Viññāṇa/Kamma Viññāṇa.”

Đó là năm uẩn “chấp thủ”, thường được dịch sơ lược là sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Như ta đã bàn, các cách dịch đó dễ gây hiểu sai. Tốt hơn là dùng nguyên các thuật ngữ Pāli và học ý nghĩa RỘNG HƠN của chúng. Ví dụ, viññāṇa gồm hai loại: kamma viññāṇa và vipāka viññāṇa. Xem bài “Moha/Avijjā and Vipāka Viññāṇa/Kamma Viññāṇa.”

Pañca Upādāna Khandhā (Five Clinging Aggregates) Is There Until Becoming an Arahant

Pañca Upādāna Khandhā (Năm Uẩn Chấp Thủ) Tồn Tại Cho Đến Khi Chứng Arahant

  1. We also discussed what is meant by pañca upādāna khandhā (loosely translated as “five clinging aggregates”) in the section “The Five Aggregates (Pañcakkhandha).”

Chúng ta cũng đã thảo luận về ý nghĩa của pañca upādāna khandhā (tạm dịch là “năm uẩn thủ”) trong phần “The Five Aggregates (Pañcakkhandha).”

  • Until attaining the Arahant stage, all living beings have pañca upādāna khandhā. A living Arahant has pañca khandhā but not pañca upādāna khandhā.

Cho đến khi chứng đắc Arahant, mọi chúng sinh hữu tình đều có pañca upādāna khandhā. Một vị Arahant khi còn sống vẫn có pañca khandhā nhưng không còn pañca upādāna khandhā.

  • An Arahant’s pañca khandhā will also cease to exist at the death of the physical body. That means an Arahant will not be reborn anywhere in the 31 realms.

Pañca khandhā của một vị Arahant cũng chấm dứt khi thân vật lý phân hoại. Điều đó có nghĩa vị ấy sẽ không tái sinh ở bất kỳ cõi nào trong 31 cõi.

The Definition of an “Ignorant Living Being” or “Satta”

Định Nghĩa Về Một “Chúng Sinh Vô Minh” Hay “Satta”

  1. The Buddha explained what is meant by a “satta” or a “living being” to Rādha in the “WebLink: suttacentral: Satta Sutta (SN 23.2).” “Rūpe kho, Rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati. Vedanāya … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati.”

Đức Phật đã giải thích ý nghĩa “satta” hay “chúng sinh” cho Rādha trong “WebLink: suttacentral: Satta Sutta (SN 23.2).” “Rūpe kho, Rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati. Vedanāya … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati.”

Translated (just the meaning): “Rādha, when there is desire (chanda), rāga, and a perception of high value (nandī) of material form (rūpa), there is clinging (satto), strong clinging (visatto) for form, and then an ignorant living-being (satto) is spoken of. Similarly, when there is desire (chanda), rāga, and a perception of high value (nandī) of vedanā … saññā … saṅkhāra … viññāṇa, then a living-being is spoken of.”

Dịch ý: “Này Rādha, khi có dục (chanda), có rāga và có nhận định giá trị cao (nandī) đối với sắc (rūpa), thì có sự dính mắc (satto), sự dính mắc mạnh (visatto) nơi sắc; và như vậy gọi là một chúng sinh vô minh (satto). Tương tự, khi có chanda, rāga và nandī đối với vedanā… saññā… saṅkhāra… viññāṇa, thì gọi là một chúng sinh.”

Có thể xem thêm các bản dịch khác trong “WebLink: suttacentral: Sentient Beings (SN 23.2).”

  • Note that the Pāli word “satta” means “clinging” or “attachment.” A strong version of clinging is “visatta.”

Cần lưu ý rằng từ Pāli “satta” có nghĩa là “dính mắc” hay “bám chặt.” Mức độ dính mắc mạnh hơn được gọi là “visatta.”

  • In other words, as long as there is upādāna for pañcakkhandhā (i.e., as long as there is pañcupādānakkhandhā) there is an “ignorant living being” or a “satta.” That living being has not comprehended the “real nature of this world” or “yathābhūta ñāṇa.”

Nói cách khác, chừng nào còn upādāna đối với pañcakkhandhā (tức còn pañcupādānakkhandhā), thì chừng đó vẫn còn một “chúng sinh vô minh” hay một “satta.” Chúng sinh ấy chưa thấu triệt “bản chất thật của thế giới” hay “yathābhūta ñāṇa.”

Difference Between a “Satta” and “Puthujjano”

Sự Khác Biệt Giữa “Satta” Và “Puthujjano”

  1. We must also see the difference between “satta” and “puthujjano.” The name “puthujjano” applies to a human being who has not heard and comprehended yathābhūta ñāṇa. The term “satta” applies to any living being (includes Devā and Brahmā who have not attained any magga phala.)

Chúng ta cũng cần phân biệt “satta” và “puthujjano.” Từ “puthujjano” chỉ một con người chưa từng nghe và chưa thấu hiểu yathābhūta ñāṇa. Còn “satta” chỉ bất kỳ chúng sinh hữu tình nào (bao gồm cả Devā và Brahmā nếu chưa chứng đắc magga phala.)

  • I use the term “ignorant person” to differentiate an Ariya puggala (Noble Person) who is also a “person,” but has started cultivating yathābhūta ñāṇa.

Tôi dùng cụm từ “người vô minh” để phân biệt với một Ariya puggala (Bậc Thánh), vốn cũng là “người” nhưng đã bắt đầu tu tập yathābhūta ñāṇa.

Theo WebLink: suttacentral: Assāda Sutta (SN 22.129), “puthujjano” được định nghĩa là “một người vô minh không thật sự hiểu các lạc thú, các nguy hiểm, và sự giải thoát liên quan đến ngũ uẩn.”

  • An Ariya puggala overcomes the “satta” status at eight levels (Sotāpanna Anugāmi, Sotāpanna, Sakadāgāmi Anugāmi, Sakadāgāmi, etc.)

Một Ariya puggala vượt qua trạng thái “satta” qua tám cấp độ (Sotāpanna Anugāmi, Sotāpanna, Sakadāgāmi Anugāmi, Sakadāgāmi, v.v.)

  • Also, a Bodhisatta is still a “satta,” but proceeding towards “Bodhi” or the “Buddhahood.” We remember that a Bodhisatta can be born even in some higher animal species, but not in the other three apāyā.

Một Bodhisatta vẫn còn là “satta,” nhưng đang tiến đến “Bodhi” hay quả vị Phật. Ta cũng nhớ rằng một Bodhisatta có thể được sinh vào một số loài động vật bậc cao, nhưng không bao giờ rơi vào ba apāyā còn lại.

  • Note that “satta” is pronounced “saththa.” See, “Tipiṭaka English Convention Adopted by Early European Scholars – Part 1” and the second part referred to in there.

Lưu ý rằng “satta” được phát âm là “saththa.” Xem bài “Tipiṭaka English Convention Adopted by Early European Scholars – Part 1” và phần hai được dẫn trong đó.

Overcoming the “Satta” Status With the Comprehension of Tilakkhaṇa

Vượt Qua Trạng Thái “Satta” Nhờ Thấu Triệt Tilakkhaṇa

  1. Using the analyses of the “five clinging-aggregates,” we can gain some insights into Buddha’s explanation of “suffering inherent in this world of 31 realms.” That explanation comes from understanding Tilakkhaṇa or anicca, dukkha, and anatta. We now look at the connection between the five aggregates and Tilakkhaṇa.

Dựa vào phân tích “năm uẩn chấp thủ,” ta có thể hiểu phần nào lời Đức Phật giải thích về “khổ vốn có trong thế giới 31 cõi.” Sự giải thích ấy xuất phát từ việc hiểu Tilakkhaṇa, tức anicca, dukkha và anatta. Giờ đây chúng ta xem mối liên hệ giữa ngũ uẩn và Tilakkhaṇa.

  • The fourth characteristic of asubha appears in some suttā.

Đặc tính thứ tư là asubha xuất hiện trong một số suttā.

  • However, in most suttā, only the three characteristics of anicca, dukkha, and anatta are discussed.

Tuy nhiên, trong phần lớn các suttā, chỉ ba đặc tính anicca, dukkha và anatta được thảo luận.

  • The essence of those characteristics is that craving for worldly things (rūpa) with the perception of a “me” will only perpetuate the rebirth process leading to more suffering. We will discuss that in detail in upcoming posts.

Tinh yếu của các đặc tính ấy là: khát ái đối với các pháp thế gian (rūpa), đi cùng nhận thức về một “cái tôi,” chỉ khiến tiến trình tái sinh tiếp diễn và mang đến nhiều khổ đau hơn. Chúng ta sẽ bàn chi tiết trong các bài kế tiếp.

  • However, we can get an idea by looking at the key concepts we have learned. Let us briefly discuss anatta and anicca.

Tuy vậy, ta có thể hình dung phần nào bằng cách xét lại các khái niệm chính đã học. Hãy bàn ngắn gọn về anatta và anicca.

Does “Anatta” Mean “No-Self”?

Liệu “Anatta” Có Nghĩa Là “Không Có Tự Ngã”?

  1. The representation of any living being with the five aggregates makes it clear that a permanent “soul” or an “ātma” cannot exist.

Việc mô tả bất kỳ chúng sinh hữu tình nào bằng năm uẩn cho thấy rõ rằng không thể có một “linh hồn” hay “ātma” thường hằng.

  • As we have discussed, none of those five aggregates has any “essence.” They all keep changing, even momentarily. In particular, they all undergo drastic changes when a living being moves from one realm to another. Such transitions have taken place an innumerable times in our deep past. We all have been born in the 26 realms (out of 31 realms, only Anāgāmī can be born in the five realms reserved for them.)

Như ta đã bàn, không uẩn nào có “bản thể.” Chúng luôn thay đổi, thậm chí trong từng sát-na. Đặc biệt, chúng biến đổi mạnh khi một chúng sinh hữu tình chuyển từ cõi này sang cõi khác. Những chuyển đổi như vậy đã xảy ra vô số lần trong quá khứ vô cùng sâu dày. Tất cả chúng ta đều đã từng sinh vào 26 cõi (trong 31 cõi, chỉ Anāgāmī mới sinh vào năm cõi dành riêng cho họ).

  • All of us have been born in the highest nevasaññānāsaññāyatana Brahma realm as well as in the lowest niraya

Tất cả chúng ta đều đã từng sinh về cõi Brahma nevasaññānāsaññāyatana cao nhất, cũng như từng rơi vào cõi niraya thấp nhất.

  • If there were an unchanging “core” or “essence” as a soul was there, an Arahant would not be able to attain Parinibbāna. As we know, there is no trace of an Arahant in any of the 31 realms after Parinibbāna.

Nếu có một “cốt lõi” hay “bản thể” bất biến như một linh hồn, thì một Arahant đã không thể chứng Parinibbāna. Như ta biết, không có dấu vết nào của một Arahant trong 31 cõi sau Parinibbāna.

  • However, until one reaches the Arahant stage, it is also NOT correct to say that a “self” or a “me” does not exist. There is an ever-changing “lifestream” thinking, speaking, and doing things based on the view and perception of a “me” or “self” with a set of ever-changing “gati.”

Tuy nhiên, cho đến khi đạt tầng Arahant, cũng không đúng khi nói rằng “cái tôi” hay “bản ngã” hoàn toàn không tồn tại. Có một “dòng sinh mệnh” luôn biến đổi, đang suy nghĩ, nói năng và hành động dựa trên quan điểm và nhận thức về một “tôi” hay “bản ngã”, cùng với một tập hợp “gati” luôn thay đổi.

  • Starting at the Sotāpanna Anugāmi stage, one can begin to “see” that all those actions are based on Paṭicca Samuppāda. There is still a “self” with “gati” generating abhisaṅkhāra via avijjā. But that avijjā will decrease with higher magga phala. “Sammā Diṭṭhi” becomes complete, and the perception of a “me” goes away only at the Arahant

Bắt đầu từ tầng Sotāpanna Anugāmi, hành giả có thể bắt đầu “thấy” rằng tất cả những hành động ấy đều vận hành dựa trên Paṭicca Samuppāda. Vẫn còn một “bản ngã” với “gati”, đang tạo abhisaṅkhāra qua avijjā. Nhưng avijjā sẽ giảm dần khi chứng đắc các tầng magga phala cao hơn. “Sammā Diṭṭhi” trở nên viên mãn, và nhận thức về “cái tôi” chỉ chấm dứt hoàn toàn ở tầng Arahant.

Does “Anicca” Mean “Impermanence”?

“Anicca” Có Nghĩa Là “Vô Thường” Không?

  1. It is common these days to see the Pāli word “anicca” translated as “impermanence.” We can see the translation error by looking at a simple sutta.

Ngày nay, ta thường thấy từ Pāli “anicca” được dịch là “vô thường.” Ta có thể thấy lỗi dịch này qua một ví dụ đơn giản trong sutta.

  • For example, the “WebLink: suttacentral: Nandikkhaya Sutta (SN 22.51),” among others, state: “Aniccaññeva, bhikkhave, bhikkhu rūpaṁ aniccanti passati. Sāssa hoti sammādiṭṭhi.” or “A bhikkhu who sees rūpa (form) as anicca has seen the anicca nature. He has Sammā Diṭṭhi.”

Ví dụ, bản “WebLink: suttacentral: Nandikkhaya Sutta (SN 22.51)” ghi rằng:
“Aniccaññeva, bhikkhave, bhikkhu rūpaṁ aniccanti passati. Sāssa hoti sammādiṭṭhi.” nghĩa là “Một vị bhikkhu thấy rūpa (sắc) là anicca thì đã thấy được bản chất anicca. Vị ấy có Sammā Diṭṭhi.”

  • Most English translations INCORRECTLY translate that verse as “A bhikkhu who sees form as impermanent has seen the anicca nature. He has Sammā Diṭṭhi.”

Hầu hết các bản dịch tiếng Anh đều SAI khi dịch câu này thành: “Một vị bhikkhu thấy sắc là vô thường thì đã thấy bản chất anicca. Vị ấy có Sammā Diṭṭhi.”

  • Any reputable scientist knows that NO MATERIAL OBJECT in this world has permanent existence. See the following Scientific American article: “WebLink: The Only Thing That Remains Constant Is Change.” Does that mean those scientists all have “Sammā Diṭṭhi” and have attained Nibbāna? Of course not. Therefore, it must be clear that “anicca” CANNOT mean just “impermanence.”

Bất kỳ nhà khoa học có uy tín nào cũng biết rằng KHÔNG MỘT VẬT CHẤT nào trong thế giới này tồn tại vĩnh viễn. Mời xem bài viết của Scientific American: “WebLink: The Only Thing That Remains Constant Is Change.” Điều đó có nghĩa là các nhà khoa học ấy đều có “Sammā Diṭṭhi” và đã chứng đạt Nibbāna hay sao? Tất nhiên là không. Vì vậy, cần thấy rõ rằng “anicca” KHÔNG THỂ chỉ có nghĩa là “vô thường.”

  • The real meanings of anatta and anicca are detailed in this series: “Five Aggregates – Connection to Tilakkhaṇa.”

Ý nghĩa thực sự của anatta và anicca được trình bày chi tiết trong loạt bài: “Five Aggregates – Connection to Tilakkhaṇa.”

The Need to Examine the Tipiṭaka Without Biases

Sự Cần Thiết Phải Nghiên Cứu Tipiṭaka Không Thiên Kiến

  1. We need to be able to resolve such issues by using common sense rather than mechanically repeating such incorrect translations as “the truth.” Just because such statements are in “reputable books” or are “the opinions of reputable bhikkhus/scholars” does not mean they are compatible with the Tipiṭaka. We need to remind ourselves that Devadatta was a bhikkhu with abhiññā Nagarjuna and Buddhaghosa are considered “scholars” by those who do not even believe in rebirth (and thus have micchā diṭṭhi.)

Ta cần giải quyết những vấn đề như thế bằng sự suy xét hợp lý, thay vì lặp lại một cách máy móc các bản dịch sai như thể đó là “chân lý.” Việc một quan điểm xuất hiện trong “những cuốn sách uy tín” hay là “ý kiến của các vị bhikkhu/học giả nổi tiếng” không đảm bảo rằng nó phù hợp với Tipiṭaka. Ta nên nhớ rằng Devadatta từng là một vị bhikkhu có năng lực abhiññā. Nagarjuna và Buddhaghosa được xem là “học giả” bởi những người thậm chí không tin vào tái sinh (và như vậy là có micchā diṭṭhi).

  • Their intentions may be good, but one needs to be able to accept errors in one’s thinking when clarified with substantial evidence.

Ý định của họ có thể tốt, nhưng mỗi người cần có khả năng chấp nhận sai sót trong quan điểm của mình khi bằng chứng xác đáng được đưa ra.

  • Teaching “wrong Dhamma” is dangerous, which will have corresponding consequences. Ignorance of mundane laws is not an excuse in a court of law. In the same way, ignorance of “the true teachings” is not an excuse, especially when the correct teachings are clear with evidence from the Tipiṭaka.

Giảng dạy “sai Dhamma” rất nguy hiểm và sẽ mang lại hậu quả tương ứng. Không biết luật thế gian thì không thể viện cớ ở tòa án; tương tự như vậy, không hiểu “giáo pháp chân thật” cũng không thể là một lý do bào chữa, nhất là khi các giáo pháp đúng đã có bằng chứng rõ ràng trong Tipiṭaka.

  • “Impermanence” is only a small part of the broad meaning of anicca. A single English word CANNOT convey the meaning of “anicca.” One needs to understand the meaning of the Pāli word and use that word.

“Vô thường” chỉ là một phần rất nhỏ trong ý nghĩa rộng của anicca. Một từ tiếng Anh KHÔNG THỂ diễn đạt trọn vẹn nghĩa của “anicca.” Cần hiểu ý nghĩa của từ Pāli và dùng chính từ đó.

Why Do Living Beings Crave Sensory Pleasures?

Vì Sao Chúng Sinh Tham Ái Các Khoái Lạc Giác Quan?

  1. To “enjoy” sensory pleasures, the following two conditions must be met.

Để “hưởng thụ” khoái lạc giác quan, phải có đủ hai điều kiện sau.

  • There must be a “me” or a “self” to “enjoy any pleasure.”

Phải có một “tôi” hay một “bản ngã” để “thụ hưởng” bất kỳ lạc thọ nào.

  • There must be contact with the five types of external rūpa via the five physical senses. They are rūpa rūpa or “vaṇṇa rūpa” (material objects), sadda rūpa (sounds), gandha rūpa (odors), rasa rūpa (tastes), and phoṭṭhabba (body touches.) Furthermore, those rūpa must be stable to provide long-lasting pleasures.

Phải có sự tiếp xúc với năm loại rūpa bên ngoài thông qua năm giác quan vật lý. Đó là rūpa rūpa hay “vaṇṇa rūpa” (các vật thể vật chất), sadda rūpa (âm thanh), gandha rūpa (mùi), rasa rūpa (vị), và phoṭṭhabba (xúc chạm). Hơn nữa, các rūpa ấy cần tương đối ổn định để tạo ra những khoái lạc kéo dài.

So, the average human makes the very best effort (and undergoes suffering) in seeking such pleasures.

Vì vậy, con người bình thường nỗ lực hết sức (và chịu đựng khổ đau) để theo đuổi những khoái lạc như vậy.

  • Those struggles only lead to more suffering, since both assumptions are wrong in the ultimate reality.

Những nỗ lực ấy chỉ dẫn đến khổ nhiều hơn, vì cả hai giả định đều sai khi xét theo sự thật tối hậu.

Both of Those Assumptions Are Wrong Per Buddha

Cả Hai Giả Định Đều Sai Theo Lời Đức Phật

  1. The Buddha pointed out the following regarding those two features.

Đức Phật đã chỉ rõ những điểm sau liên quan đến hai đặc tính ấy.

  • There is no “me” or an “unchanging self” in ultimate reality. Any living being has a limited lifetime and is subject to unexpected changes. There is no “core” or “substance” to any existence (like a “soul” or a “ātma.”) A given lifestream can be a Brahma, a Deva, or a human in some existences and an animal, a hungry ghost, or a “hell being” in other existences. Where is the “core”?

Không có “tôi” hay “bản ngã bất biến” trong sự thật tối hậu. Mọi chúng sinh đều có tuổi thọ giới hạn và chịu sự biến đổi bất ngờ. Không có “cốt lõi” hay “bản chất” nào trong mọi hình thức tồn tại (như “linh hồn” hay “ātma”). Một dòng sinh mệnh có thể là Brahma, Deva hoặc người trong vài kiếp, và có thể là súc sinh, ngạ quỷ hay chúng sinh địa ngục trong những kiếp khác. Vậy “cốt lõi” ở đâu?

  • Any type of external rūpa in this world also has a limited lifetime and will undergo unexpected changes during its existence. Thus, all those material “things” that we acquire with great effort do not last long. Furthermore, they become a burden since one needs to continually struggle to maintain them in good condition (think of houses, cars, one’s own physical body, etc.)

Mọi loại rūpa bên ngoài trong thế giới này cũng có tuổi thọ giới hạn và sẽ thay đổi bất ngờ trong thời gian tồn tại. Vì vậy, những “vật chất” mà ta nỗ lực rất nhiều để có được đều không tồn tại lâu. Hơn nữa, chúng trở thành gánh nặng vì ta phải liên tục nỗ lực giữ gìn chúng trong tình trạng tốt (như nhà cửa, xe cộ, chính thân thể của mình, v.v.)

Therefore, both requirements for perceived happiness (an “unchanging self” and “stable external rūpa”) are illusory.

Do đó, cả hai điều kiện để có “hạnh phúc như ta tưởng” (một “bản ngã bất biến” và “rūpa bên ngoài ổn định”) đều chỉ là ảo tưởng.

  • That is one way to state the “previously-unheard Dhamma” (“pubbe ananussutesu dhammesu”) that the Buddha taught.

Đó là một cách diễn đạt “Dhamma chưa từng được nghe trước đây” (“pubbe ananussutesu dhammesu”) mà Đức Phật đã chỉ dạy.

“Self” and “External Rūpa” Have a Common Name – Saṅkhata

“Bản Ngã” và “Rūpa Bên Ngoài” Cùng Thuộc Một Loại – Saṅkhata

  1. Saṅkhata is a key Pāli word. It comes from “saŋ” + “kata.” As with many critically important Pāli words, the root “san” is there. A saṅkhata is prepared via “san” or our tendency to “accumulate” things that only have a transient existence. A living being and what it enjoys are both saṅkhata.

Saṅkhata là một từ Pāli quan trọng. Nó xuất phát từ “saŋ” + “kata.” Giống nhiều từ Pāli then chốt khác, gốc “san” có mặt trong đó. Một saṅkhata được hình thành qua “san,” tức khuynh hướng của ta muốn “tích lũy” những thứ chỉ tồn tại tạm thời. Cả một chúng sinh và những gì nó hưởng thụ đều là saṅkhata.

  • Both arise (the Pāli word for “arise” is “samudaya”) due to our fruitless actions based on those two wrong views about nature per #9 and #10 above. The key Pāli word “samudaya” comes from “saŋ” + “udaya” or “arising due to “saŋ.” You may want to refresh memory with “What is “Saŋ”? Meaning of Sansāra (or Saṁsāra)” and “List of “Saŋ” Words and Other Pāli Roots.”

Cả hai đều sinh khởi (từ Pāli cho “sinh khởi” là “samudaya”) do những hành động vô ích của chúng ta, dựa trên hai quan kiến sai lầm về tự nhiên được nói ở #9 và #10 phía trên. Từ Pāli then chốt “samudaya” đến từ “saŋ” + “udaya,” nghĩa là “sinh khởi do ‘saŋ’.” Bạn có thể xem lại các bài “What is ‘Saŋ’? Meaning of Sansāra (or Saṁsāra)” và “List of ‘Saŋ’ Words and Other Pāli Roots.”

  • Both types of saṅkhata arise (samudaya) via the universal process of Paṭicca Samuppāda, which starts with “avijjā paccayā saṅkhāra.”

Cả hai loại saṅkhata đều sinh khởi (samudaya) thông qua tiến trình phổ quát Paṭicca Samuppāda, bắt đầu bằng “avijjā paccayā saṅkhāra.”

  • As we have discussed in many posts, the root cause of all suffering is abhi(saṅkhāra) that arise in our minds due to avijjā. Therefore, one way to explain the origin of suffering is ignorance (avijjā) of real nature or Tilakkhaṇa. That is the connection between the five aggregates and Tilakkhaṇa (and suffering.)

Như đã thảo luận trong nhiều bài, nguyên nhân gốc rễ của mọi khổ đau là abhi(saṅkhāra) sinh khởi trong tâm do avijjā. Vì vậy, một cách giải thích nguồn gốc của khổ là sự vô minh (avijjā) về bản chất thật hay Tilakkhaṇa. Đó chính là mối liên hệ giữa ngũ uẩn và Tilakkhaṇa (và khổ.)

A Buddha Does Not Speculate on Anything

Một Vị Phật Không Suy Đoán Về Bất Kỳ Điều Gì

  1. A Sammasambuddha, like Buddha Gotama, does not teach anything he has not experienced or verified firsthand.

Một vị Sammasambuddha, như Đức Phật Gotama, không dạy điều gì mà Ngài chưa trực tiếp kinh nghiệm hoặc tự mình xác chứng.

Nhiều suttā trong Tipiṭaka mô tả rõ điều ấy. Ví dụ: WebLink: suttacentral: Vīmaṁsaka Sutta (MN 47).

  • There are many suttā in the Tipiṭaka that describe visits by the Buddha and some of his disciples to Brahma and Deva I discussed one of those, the “WebLink: suttacentral: Brahmanimantanika Sutta (MN 49),” in the post, “Anidassana Viññāṇa – What It Really Means.”

Có nhiều suttā trong Tipiṭaka mô tả những lần Đức Phật và một số đệ tử đến các cõi Brahma và Deva. Tôi đã bàn về một bài trong số đó, “WebLink: suttacentral: Brahmanimantanika Sutta (MN 49),” trong bài viết “Anidassana Viññāṇa – What It Really Means.”

  • There are many aspects in the teachings of the Buddha that are not discernible to an average human (puthujjano). Many of these phenomena can be verified by those who make progress on the path. They are also consistent with new findings by modern science. I have discussed some of them in “Mystical Phenomena in Buddhism?”

Có nhiều khía cạnh trong giáo pháp của Đức Phật mà người bình thường (puthujjano) không thể nhận ra. Nhiều hiện tượng ấy có thể được kiểm chứng bởi những người tiến bộ trên con đường tu tập. Chúng cũng phù hợp với những phát hiện mới của khoa học hiện đại. Tôi đã thảo luận một số trong bài “Mystical Phenomena in Buddhism?”

  • Many people do not see the uniqueness of a Buddha. For them, he is just another philosopher. That assumption is wrong. A Buddha does not speculate on anything. But of course, each person needs to verify that. I try at puredhamma.net to show the self-consistency within the Tipiṭaka and with many new scientific findings.

Nhiều người không thấy được sự độc nhất của một vị Phật. Với họ, Ngài chỉ là một triết gia khác. Giả định đó là sai. Một vị Phật không suy đoán bất kỳ điều gì. Nhưng dĩ nhiên, mỗi người cần tự mình xác nhận điều đó. Tại puredhamma.net, tôi cố gắng chỉ ra tính nhất quán nội tại của Tipiṭaka và sự phù hợp của nó với nhiều khám phá khoa học mới.

The connection between the five aggregates and Tilakkhaṇa (and suffering) is further discussed in “Five Aggregates – Connection to Tilakkhaṇa.”

Mối liên hệ giữa ngũ uẩn và Tilakkhaṇa (và khổ) được trình bày thêm trong bài “Five Aggregates – Connection to Tilakkhaṇa.”

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *