December 12, 2018
Ngày 12/12/2018
- Even before the Buddha, people had three different basic ideas about “the essence” of a living being and specifically a human.
Ngay cả trước thời Đức Phật, con người đã có ba quan niệm căn bản khác nhau về “bản chất” của một chúng sinh, đặc biệt là con người.
- Just like today, many people believed that the current physical body is all that is there. When one dies, that is the end of the story. One’s body would decompose and be absorbed into the Earth. Nothing at all will be leftover, either physical or mental. The physical body is called “karaja kaya” in Buddha Dhamma.
Cũng như ngày nay, nhiều người tin rằng thân vật lý hiện tại là tất cả. Khi một người chết, câu chuyện kết thúc. Thân của người ấy sẽ phân hủy và hòa vào đất. Không có gì còn lại, cả vật chất lẫn tinh thần. Thân vật lý này được gọi là “karaja kaya” trong Dhamma của Đức Phật.
- However, there was another view that there is something that survives the physical death of the body. This is the same as the concept of a “soul” in major religions today. In Abrahamic religions today, it is believed that upon death, the soul will either go to heaven or hell and will forever remain there.
Tuy nhiên, có quan điểm khác cho rằng có một thực thể nào đó sống sót sau cái chết của thân xác. Điều này giống với khái niệm “linh hồn” trong các tôn giáo lớn hiện nay. Theo các tôn giáo Abraham, người ta tin rằng sau khi chết, linh hồn sẽ lên thiên đường hoặc xuống địa ngục và ở đó vĩnh viễn.
- So, those are the two main views about “the essence” of a human being today.
Vậy đó là hai quan điểm chính về “bản chất” của con người hiện nay.
- However, at the time of the Buddha, those with the second view of a surviving “mental body” were split into two camps. In order to understand that, we need to remember that there were yogis who were able to get into jhānā and also had some supernormal (abhiññā) powers.
Tuy nhiên, vào thời Đức Phật, những người theo quan điểm thứ hai rằng có một “thân tâm” tồn tại sau khi thân xác chết được chia thành hai nhóm. Để hiểu điều đó, ta cần nhớ rằng thời ấy có nhiều yogi có thể đạt jhāna và có một số năng lực siêu nhiên (abhiññā).
- There are three kinds of “pleasures”, as we discussed in the post, “Three Kinds of Happiness – What is Nirāmisa Sukha?” Two of these are “mundane pleasures”, associated with the 31 realms of this world.
Có ba loại “lạc,” như đã thảo luận trong bài “Three Kinds of Happiness – What is Nirāmisa Sukha?” Hai loại trong số đó là “lạc thế tục,” liên hệ với 31 cõi trong thế giới này.
- One is of course the “physical sense pleasures”: those associated with pictures, sounds, food, smells, and touches. That is what most humans experience. In fact, these are the pleasures associated with the 11 realms in the kāma loka (four lowest realms, human realm, and the 6 deva realms).
Một loại là “lạc giác quan”: liên hệ với sắc, thanh, vị, hương, xúc. Đó là điều phần lớn loài người trải nghiệm. Thực ra, đây là loại lạc thuộc về 11 cõi trong kāma loka (bốn cõi thấp nhất, cõi người, và sáu cõi deva).
- The second are the jhānic pleasures, and those are of two varieties: rūpāvacara jhāna and arūpāvacara jhāna.
Loại thứ hai là lạc của các tầng jhāna, gồm hai dạng: rūpāvacara jhāna và arūpāvacara jhāna.
- If one can cultivate jhānā, one can experience “jhānic ” Unlike the pleasures associated with the physical senses, jhānic pleasures are associated less and less with the dense physical body as one reaches higher jhāna.
Nếu một người có thể tu tập jhāna, người ấy sẽ trải nghiệm được “hỷ lạc jhāna.” Khác với những khoái cảm gắn liền với các giác quan vật lý, hỷ lạc jhāna ngày càng ít phụ thuộc vào thân thể thô nặng khi hành giả đạt đến các tầng jhāna cao hơn.
- Of course, jhānic pleasures have nothing to do with seeing nice objects, hearing nice music, eating tasty foods, smelling nice odors, or physical touching.
Dĩ nhiên, hỷ lạc jhāna hoàn toàn không liên quan đến việc nhìn thấy hình ảnh đẹp, nghe âm thanh dễ chịu, ăn món ngon, ngửi hương thơm, hay tiếp xúc thân thể.
- In the first four jhānā, one experiences fine bodily feelings (lightness in the body, etc.) as well as mental happiness. By the fourth jhāna, almost all bodily sensations fade, and the only rūpa that remains is a “white soothing light.” Thus, in the fourth jhāna, one loses all awareness of one’s own physical body — the only “matter” one perceives is that of light.
Trong bốn tầng jhānā đầu, hành giả cảm nhận được cảm giác vi tế của thân (sự nhẹ nhàng, thanh thoát, v.v.) cùng niềm an lạc nội tâm. Đến tầng jhānā thứ tư, hầu như mọi cảm giác thân thể đều biến mất, và chỉ còn lại một rūpa là “ánh sáng trắng dịu mát.” Khi đó, hành giả hoàn toàn mất đi cảm giác về thân vật lý — dạng “vật chất” duy nhất còn được nhận biết là ánh sáng.
- We must remember that light is a rūpa in Buddha Dhamma, even though it is a very fine rūpa. In fact, in quantum mechanics, photons (light) and electrons (matter) are treated on the same footing.
Cần nhớ rằng ánh sáng là một dạng rūpa trong Dhamma của Đức Phật, dù là loại rūpa rất vi tế. Thực ra, ngay cả trong vật lý lượng tử, photon (ánh sáng) và electron (vật chất) cũng được xem là cùng một bản thể ở hai dạng biểu hiện khác nhau.
- The four rūpāvacara jhānā correspond to the mental states of the rūpāvacara brahmā, i.e., those brahmās in the rūpa loka Now we can see why those rūpāvacara brahmās do not have dense bodies.
Bốn tầng rūpāvacara jhāna tương ứng với các trạng thái tâm của rūpāvacara brahmā, tức là các brahmā thuộc các cõi rūpa loka. Từ đây có thể hiểu vì sao các rūpāvacara brahmā ấy không có thân thể thô nặng.
- They do not need dense bodies! Brahmās do not eat, smell fragrances, or engage in sex.
Họ không cần thân thể thô! Các Brahmā không ăn uống, không ngửi mùi hương, cũng không có hành vi tình dục.
- Those humans who can reach the fourth jhāna can cultivate the ability to separate the “brahma-like mental body” from the solid physical body. That means the “mental body” — called manomaya kāya — can emerge from the physical body.
Những người đạt được tầng jhāna thứ tư có thể tu tập năng lực tách rời “thân tâm dạng brahma” khỏi thân vật lý rắn. “Thân tâm” này — được gọi là manomaya kāya — có thể rời khỏi thân vật lý.
- This manomaya kāya essentially contains the seat of the mind (hadaya vatthu) and the five pasāda rūpa for sensing vision, sounds, smells, taste, and touch.
Manomaya kāya chủ yếu bao gồm hadaya vatthu (nơi trú ngụ của tâm) và năm pasāda rūpa dùng để nhận biết hình ảnh, âm thanh, mùi, vị và xúc chạm.
- As mentioned above, the physical body is called the karaja kāya.
Như đã nói, thân vật lý được gọi là karaja kāya.
- The Buddha gave several analogies to describe this separation of the manomaya kāya from the karaja kāya. In the WebLink: suttacentral: Sāmaññaphala Sutta (DN 2):
Đức Phật đã đưa ra vài ví dụ để mô tả sự tách biệt của manomaya kāya khỏi karaja kāya. Trong WebLink: suttacentral: Sāmaññaphala Sutta (DN 2):
“..Seyyathā vā pana, mahārāja, puriso asiṁ kosiyā pavāheyya. Tassa evamassa: ‘ayaṁ asi, ayaṁ kosi, añño asi, aññā kosi, kosiyā tveva asi pavāḷho’ti. Seyyathā vā pana, mahārāja, puriso ahiṁ karaṇḍā uddhareyya. Tassa evamassa: ‘ayaṁ ahi, ayaṁ karaṇḍo. Añño ahi, añño karaṇḍo, karaṇḍā tveva ahi ubbhato’ti.”
- Translated: “..suppose a man were to draw a sword out from its scabbard. He would think: ‘This is the sword; this is the scabbard. The sword is one thing, the scabbard another, but the sword has been drawn out from the scabbard.’ Or suppose a man were to pull a snake out from its old outer skin. He would think: ‘This is the snake; this is the old skin. The snake is one thing, the old skin another, but the snake has been pulled out from the old skin.’”
Dịch: “Giả sử một người rút kiếm ra khỏi vỏ. Anh ta sẽ nghĩ: ‘Đây là thanh kiếm, đây là vỏ kiếm. Kiếm là một vật, vỏ là một vật khác, nhưng kiếm đã được rút ra khỏi vỏ.’ Hoặc giả sử một người lột con rắn ra khỏi lớp da cũ. Anh ta sẽ nghĩ: ‘Đây là con rắn, đây là lớp da cũ. Rắn là một vật, da cũ là một vật khác, nhưng rắn đã thoát khỏi lớp da ấy.’”
- Therefore, separating the manomaya kāya from the karaja kāya is just like pulling out a sword from its sheath: the sword is the “active element,” and the sheath is like the karaja kāya. In the snake analogy, the snake is like the manomaya kāya and the old skin like the karaja kāya.
Vì vậy, việc tách manomaya kāya khỏi karaja kāya cũng giống như rút kiếm ra khỏi vỏ: thanh kiếm là “yếu tố chủ động,” còn vỏ kiếm giống karaja kāya. Trong ví dụ con rắn, rắn tượng trưng cho manomaya kāya còn lớp da cũ là karaja kāya.
- Manomaya kāya is the “active or important element.”
Manomaya kāya là “yếu tố chủ động và quan trọng”.
- The bodies of the rūpāvacara brahmā are very similar to the manomaya kāya of those yogis who can attain the rūpāvacara jhāna.
Thân của rūpāvacara brahmā rất giống với manomaya kāya của những yogi đã đạt được rūpāvacara jhāna.
- The only difference is that the manomaya kāya of the rūpāvacara brahmā do not have the three pasāda rūpa for smelling, tasting, or touch.
Điểm khác biệt duy nhất là manomaya kāya của rūpāvacara brahmā không có ba pasāda rūpa liên quan đến ngửi, nếm và xúc chạm.
- Their subtle bodies contain only the hadaya vatthu (seat of the mind) and two pasāda rūpa for seeing and hearing.
Thân vi tế của họ chỉ có hadaya vatthu (chỗ ngự của tâm) và hai pasāda rūpa dùng cho thấy và nghe.
- Of course, they do not need eyes. They see and hear using a different process. Seeing by those brahmā is similar to how we see dreams with our eyes closed.
Dĩ nhiên, họ không cần đôi mắt vật lý. Họ thấy và nghe bằng một cách khác. Việc thấy của các brahmā tương tự như cách con người thấy trong giấc mơ khi đôi mắt nhắm kín.
- This manomaya kāya is the same one that enters the womb at conception.
Manomaya kāya này chính là thân tâm vi tế đi vào bào thai lúc thụ thai.
- We remember that a gandhabba has a manomaya kāya as well as a fine, misty-like body formed by inhaled aroma. When a gandhabba enters a womb, this “extra bit of matter” is shed, and only the manomaya kāya (of the size of a few suddhaṭṭhaka) enters the womb.
Chúng ta nhớ rằng một gandhabba có manomaya kāya cùng một thân vi tế mờ sương hình thành do hấp thu hương khí. Khi gandhabba đi vào tử cung, phần “vật chất phụ” này bị bỏ lại, chỉ có manomaya kāya (kích thước chỉ bằng vài suddhaṭṭhaka) đi vào bào thai.
- We also remember that these five pasāda rūpa are the actual sensing elements. When the manomaya kāya is inside a physical body, they receive sensory input THROUGH the five physical organs — eyes, ears, nose, tongue, and body. Those signals are processed by the brain and transmitted to the manomaya kāya
Cũng cần nhớ rằng năm pasāda rūpa này là các yếu tố cảm nhận thật sự. Khi manomaya kāya ở trong thân thể vật lý, chúng nhận tín hiệu THÔNG QUA năm giác quan — mắt, tai, mũi, lưỡi và thân. Các tín hiệu đó được bộ não xử lý và truyền đến manomaya kāya bên trong thân thể.
- That can be compared to a human sitting inside a completely enclosed military tank, seeing the outside world only through cameras mounted on the tank’s surface. This is discussed in “Our Mental Body – Gandhabba.”
Điều này có thể ví như một người ngồi trong xe tăng bọc kín, chỉ có thể quan sát thế giới bên ngoài qua các camera gắn trên thân xe. Vấn đề này được trình bày trong bài “Our Mental Body – Gandhabba.”
- When a yogi cultivates the fourth jhāna and perfects it, he or she can leave the physical body (karaja kāya) at will.
Khi yogi tu tập thành tựu tầng jhāna thứ tư, người ấy có thể tách khỏi thân vật lý (karaja kāya) theo ý muốn.
- Just like a rūpāvacara brahma, these yogis who exit the body with just the manomaya kāya can “see” and “hear” across great distances.
Giống như chư rūpāvacara brahma, các hành giả rời khỏi thân vật lý bằng manomaya kāya có thể “thấy” và “nghe” được ở khoảng cách rất xa.
- Of course, it may seem unimaginable, but it can be compared to seeing dreams — we see dreams without eyes or light, in total darkness, with eyes closed. We do not “see” dreams with our eyes.
Dĩ nhiên, điều này khó hình dung, nhưng có thể so sánh với việc nhìn thấy trong mộng — ta thấy giấc mơ mà không cần mắt hay ánh sáng, trong bóng tối hoàn toàn, khi mắt nhắm lại. Ta không “nhìn” giấc mơ bằng đôi mắt vật lý.
- In some stressful situations (such as heart surgery), the manomaya kāya can spontaneously separate from the body — this is called an Out-of-Body Experience (OBE).
Trong một số tình huống căng thẳng (như phẫu thuật tim), manomaya kāya có thể tự tách khỏi thân thể — hiện tượng này được gọi là Trải Nghiệm Ngoài Thân (OBE).
- It also happens to some who almost die but return to life — these are called Near-Death Experiences (NDE).
Điều này cũng xảy ra với những người cận tử rồi sống lại — gọi là Trải Nghiệm Cận Tử (NDE).
- Many books describe OBE and NDE; for example, Consciousness Beyond Life by Pim van Lommel (2010) documents detailed medical cases of OBE during heart operations.
Có nhiều sách viết về OBE và NDE; chẳng hạn, cuốn Consciousness Beyond Life của Pim van Lommel (2010) ghi chép chi tiết các trường hợp y khoa về trải nghiệm ngoài thân trong các ca phẫu thuật tim.
- This manomaya kāya (with hadaya vatthu and five pasāda rūpa) that can separate from the karaja kāya was called “rūpi manomaya kāya” by yogis in the Buddha’s time.
Manomaya kāya (có hadaya vatthu và năm pasāda rūpa) có thể tách khỏi karaja kāya được các yogi thời Đức Phật gọi là “rūpi manomaya kāya.”
It is called “rūpi manomaya kāya” because it contains all five pasāda rūpa — hence, it retains all five senses. Although it cannot move solid objects, it can still “touch.” Just like vision is not with physical eyes, all five senses operate differently than with the physical body.
Gọi là “rūpi manomaya kāya” vì nó bao gồm đủ năm pasāda rūpa, tức là vẫn có đủ năm giác quan. Tuy không thể di chuyển vật chất thô, nhưng vẫn có thể “xúc chạm.” Cũng như việc “thấy” không dùng mắt vật lý, cả năm giác quan này hoạt động theo cách khác với thân vật lý.
- There is a second type of manomaya kāya described by the Buddha in the WebLink: suttacentral: Poṭṭhapāda Sutta (DN 9), called “arūpi saññāmaya kāya.” We will discuss that next. These bodies (kāya) are associated with arūpāvacara brahmā and the arūpāvacara jhānā.
Đức Phật còn nói đến một loại manomaya kāya thứ hai trong WebLink: suttacentral: Poṭṭhapāda Sutta (DN 9), được gọi là “arūpi saññāmaya kāya.” Chúng ta sẽ bàn đến ở bài tiếp theo. Những thân (kāya) này tương ứng với arūpāvacara brahmā và các tầng arūpāvacara jhāna.
- It would be helpful to recall what saññā means: “Saññā – What It Really Means.”
Sẽ hữu ích nếu ôn lại ý nghĩa của saññā: “Saññā – What It Really Means.”
- Basically, saññā is the function of recognition — the mental act of identifying or understanding an object or concept. Thus, arūpi saññāmaya kāya means a “body” almost devoid of matter but capable of recognizing and knowing.
Tóm lại, saññā là khả năng nhận biết — hành vi tâm lý xác định hay hiểu một đối tượng hoặc khái niệm. Do đó, arūpi saññāmaya kāya có nghĩa là “thân” gần như không có vật chất nhưng vẫn có khả năng nhận thức và hiểu biết.